«Kókmaısa» – týrıstik áleýetti kóteredi

Qaraǵandy oblysyndaǵy Uly­­taý aýdanynda «Rýhanı jań­ǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda uıym­dastyrylǵan «Kókmaısa» etno­festıvaliniń Memleket bas­shysynyń joǵaryda aıtqan sózin tolyqtaı qýattaǵan sharapatty sharanyń biri bolǵany sózsiz. Ulttyń uıasy atanǵan ólkede osymen ekinshi márte jalaý kótergen bul mádenı merekege elimizdiń barlyq óńirlerinen delegattar jáne alys-jaqyn shetelderden qonaqtar kelip qatysty. 

«Rýhanı jańǵyrý» baǵdarla­masy aıasynda uıymdastyrylǵan festıval Ulytaý aýdandyq má­denıet úıinde ótken «Edige taýy – eski jurt eskertkishi» atty ǵy­lymı-tájirıbelik konferensııamen bastaldy. Alqaly jıyndy aýdan ákimi Ánýar Omar ashyp, júr­gizip otyrdy. Konferensııa jumysyna qatysqan tarıh ǵy­lym­darynyń doktory, profes­sor Jambyl Artyqbaev, tarıh ǵylymdarynyń doktory, pro­fessor Tilegen Sadyqov, ja­zý­shy-ólketanýshy Kámel Jú­nistegi, jazýshy-etnogrof Tó­rehan Maıbas jáne basqalar Al­tyn Ordanyń ataǵy alysqa ket­ken ámiri Er Edigeniń aqıqat pen ańyzǵa toly ómirtarıhy týraly tyń derekterdi alǵa tartyp, kóne tarıhtyń kóm­besi­nen sýyrtpaqtap syr tartty.

Jıynnan soń qonaqtar qasıet qon­ǵan Edige taýyna baryp, qat­paryna tarıh turǵan kıeli mekenmen jaqynyraq tanysý múm­kindigine ıe boldy. 

Tús aýa dástúrli jáne bard án­der baıqaýynyń irikteý ke­zeńinde ónerpazdar baq synas­ty. Kesh túse jastar úshin «Al­ty­baqan ánderi» merekesi uıym­dastyrylyp, altybaqan tepken jastar shyrqaǵan qazaq­tyń halyq ánder juldyzy jymyńdaǵan Ulytaý aspanynda qalyqtady. «Kókmaısa» etnofestı­va­­li­niń ekinshi kúni qonaq­tar teatr­landyrylǵan kórinister­diń kýá­si boldy. Munan soń qol­dan­ba­ly óner boıynsha sheberlik dáris­teri uıymdastyryldy. Kesh­­ke qaraı án baıqaýynyń she­shýshi saıysyna joldama al­ǵan oryndaýshylar óner kór­setip, kórermen qaýymnyń qulaq quryshyn qandyrdy. Saıys sońynda jeńimpazdar men júl­de­gerler jınalǵan qaýym qur­metine gala-konsert qoıyp, Uly­taýdyń dalasyn ánge bóledi.

Etnofestıvalde uıymdas­tyryl­ǵan sadaq atý, meshkeıler saıysy, qatyn kúres syndy saıystar jurtshylyqtyń erekshe qyzyǵýshylyǵyn týdyrǵany ras. Sonymen qatar aıtýly me­re­­kedegi qyzyqtyń kórigin qyz­­dyrǵan aýdaryspaq, asaý úı­retý, teńge alý, qyz qýý syn­dy­ ulttyq sport oıynda­ry­nyń da óte joǵary deńgeıde uıym­das­tyrylǵanyn da aıta ketken lázim. Sonan soń, osy oıyn­darda top jarǵan órenderdiń bir de bireýi qur qol qaıtpady. Jeńim­paz­dar men júldegerlerdiń bár­i aqshalaı syılyqpen marapattaldy.

Al kókpar men alaman báıge degende jurttyń delebesi tip­ti qozdy. Kókpar dodasynda jańa­arqalyq Erden Jamanov jetek­shilik etken «Aqjol» jáne «Aq­túbek» komandalary bas júldeni ózara sarapqa saldy. Jeńimpaz atanǵan «Aqjol» ujymynyń palýandary 300 myń teńge júldeni taqymǵa basty.

Al alaman báıgeniń 24 sha­qy­rym­dyq synyna 18 sáıgúlik túsken edi. Bul dodada Shet aýda­nyn­daǵy «Aqoı» aýylynyń aty­­nan qosylǵan júırik aldyna qara salmady. At ıesi Álken Jyl­­tyrkózovke bas júldege dep tigil­gen 500 myń teńge osylaısha buıyr­dy.

Festıvaldyń sońǵy kúninde qonaqtar men qatysýshylar qa­sıetti Ulytaý taýlaryna atpen saıahat jasap, tarıh tunǵan ól­keniń tumsa tabıǵatyn tamashalap, janǵa shıpa aýasymen tynystady. 

Ult uıasyna at arytyp jetken jurttyń kóńilinen shyqqan «Kókmaısa» etnofestıvaliniń joǵary deńgeıde ótýine eńbek sińirgen Ulytaý aýdanynyń áki­mi Ánýar Omarovtyń atalǵan dýman­dy shara men óńirdegi týrızmdi damytýdy ózara baılanystyryp, osy baǵytta jasalyp jatqan júıeli jumystar týraly aıtqany jandy semirtti.

– Bul etnofestıvaldyń basty maqsatynyń biri – alys-jaqyn shetelderden keletin týrısterdi Ulytaýdyń taǵylymdy tarı­hy men qundy eskertkish-jádiger­lerine qyzyqtyrý. Osy arqyly aýdanda týrızmdi keshendi túrde damytýǵa bolatynyna degen senim mol. Bul degenińiz – týrızmmen birge órken jaıatyn ınfraqurylymnyń ıgiligin jer­gilikti jurt kórip, jańa ju­mys oryndary ashylady degen sóz. Jalpy, bul ıgilikti is­tiń Mem­leket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Prezıdentti ulyq­­taý rásiminde sóı­legen só­zin­­de jańa jumys oryn­daryn ashý­dy jáne halyqty laıyq­ty jalaqymen qamtýdy alda­ǵy ýaqytta erekshe nazarda ustaı­tyn baǵyttyń biri retinde ataǵanymen astasyp jatqany kóńilge dem beredi, – dedi aýdan ákimi Á.Omarov.

Rasynda da, syrttan kelgen meımandardyń rıza kóńil, ystyq yqylasty lebizderine qarap, bul «Kókmaısa» etnofestıvali syndy rýhanı turǵydaǵy sharapaty mol sharany sheteldik qonaqtardy qazaq halqynyń tasqa basylǵan tarıhymen jáne álemdik órkenıetke ólsheýsiz úles qosqan uly mádenıetimen tanystyrýdyń óte utymdy jáne asa tıimdi múmkindigi dep aıtýǵa tolyq negiz bar. Qaraǵandy oblysy, Ulytaý aýdany