Farıza men Farıda (esse)

Sherden shedevr jasaǵandar

70-80-jyldarda eń kóp oqylǵan aqynnyń biri Farıza Ońǵarsynova desedi. «Desedi» emes, shyny sol. Búginde sýyq dúnıe túkpirinde jatqan Oralhandy tanyǵan Sheraǵańnyń kúreńbaılyǵy sonaý aıshylyq jerdegi Atyraýda júrgen Farızaǵa kelgende de jańylmady. Esesine, «qazaq qyzdarynan jýrnalıst shyqpaıdy» degen uǵymdy Farıza kelmes­ke ketirip, «Lenınshil jastyń» Atyraý (burynǵy Gýrev) oblysyndaǵy menshikti tilshisi atandy. Maqtanatyndaı jóni bar, sirá, qazaq qyzdarynyń arasynan shyqqan tuńǵysh menshikti tilshi osy kisi bolsa kerek qoı.

Sol jyldardyń eń «kúrdeli» aqyny bolǵan Farızaǵa joǵary jaq kóbine renishti bolatyn. Ortalyq Komıtettiń hatshylyǵynda Farızanyń jyrlaryn taldap, «bul qyzdy biz redaktor qoıdyq, nege qamyǵyp, qaıǵyra beredi, óleńderi nege bulaı, nege?» dep shala búlinetin sheneýnikter.

Farıza aqyn árıne, qaı kezde de qyzmetti emes, óleńdi – ónerdi bárinen de bıik qoıdy. Elin de, ózin de muratyna jetkizetin tek qana asqaq, órshil óner dep uqty. Qyzmettiń de ýaqytsha ekendigin bildi, halqynyń ózegindegi dertti ónermen ǵana emdeýge bolatynyn, rýhı dúnıe ǵana adastyrmaıtynyn tereń baǵamdady. Ol bar qanaǵatty tek ónerden ǵana tapty. Máselen bylaı:

Dara kúnderimniń,

nala túnderimniń

serigi bolǵanyń úshin,

senimi bolǵanyń úshin

men seni aıalaımyn.

 

Bireýdiń pasyqtyǵynan,

bireýdiń jasyp muńynan

júregim syzdaǵan kezde,

janym muzdaǵan kezde

men seni saıalaımyn.

 

Bireýdiń kúlkisin kórip,

baqyttynyń túr-túsin kórip,

shattanyp qalǵan shaǵymda

jetkendeı arman-saǵymǵa,

qýanyshpen dirildep denem,

aldyńa kúlimdep kelem.

 

Ajalmen aıqasqan sátte

qyrshyn jas kóz ilgenin kórip,

ótkinshi sezimderdi kórip,

keshegi dospyn degenniń

mınýtta jeringenin kórip,

kimnen óshimdi alarymdy bilmeı,

kimderge kiná taǵarymdy bilmeı

aldyńa lapyldap kelem,

jarylýǵa jaqyndap kelem.

 

О́mirdiń ótkelderinen

qıyndyq kóp kórgenimmen,

órtenip ot basqanymmen,

ózińmen qoshtaspadym men.

Kúlkimdi, jaıly kúnimdi,

azapty, qaıǵy-muńymdy

ózimmen bóliskeniń úshin,

qatem men jeńisterim úshin,

meniń mynaý qıyndaý taǵdyrym bolyp

o basta kóriskeniń úshin,

óleń, men seni aıalap ótem!

Sirá, óner degenimiz jalǵyzdyq bolar. Endeshe sol jalǵyzdyqpen ózine de, ózgege de jylý, ómir berip, bıik muratynan aınymaǵan da Farıza edi. Ol bar syryn, muńyn, sherin, muratyn óleńmen aıtyp, óleńmen ǵana ósti, óndi. О́leń – óner onyń ómirine, perzentine aınaldy. Sol poezııa – perzentin halqynyń alaqanyna saldy. Al óz kezeginde halqy ony aıalady, sol alaqannyń jylýy ony óz bıigine shyǵardy. Keshegi kúni ómirdiń bar salasynan tek qana jaqsylyqty kórgisi kelgen, jalǵyzdyqty, qasiretti basym jyrlaıtyn óleńshisin jaqtyra bermeıtin, ónerpazyn yqtyryp alǵysy kelse de, ónerdiń kıesinen qoryqqan sheneýnikter de qazir ózin baqytty sanaıtyn shyǵar. Ońǵarsynovanyń ónerdegi egiz stıhııa­sy qýanysh pen qasiret bolsa, kóbine ekinshi jaǵyna – qasiretke kóp beıim bolatyny da halqynyń kókiregindegi sherdi aıtpasqa appaq arynyń jibermegendigi edi. Shersizden shaıyr shyqpaıdy. Sherden shedevr jasaǵany da sodan ǵoı. Búgingi batyr bop júrgender sol kezdegi Farızanyń órt óleńderin oqysa uıalsa kerek-aq edi.

Sherhan Murtaza birde teledıdardan mynadaı mazmunda sóıledi:

«Farıza – aqyn, halyqtyń uǵymynda úlken árippen, altyn árippen jazylatyn aqyn. Men bul sózimniń dáleline taıaý­da Kókshetaýda bolǵanda taǵy da kóz jetkizdim. Farızanyń toıyna kelgen jurt keń saraıǵa syımaı ketti. Solardy eshkim aıdap kelgen joq qoı. Demek, qazirgi kezde halyqtyń rýhanı ómiri júdep tur degen túsinikke bul edáýir qarsylyq edi. Farıza halyqtyń esinde, júreginde eken».

Qashanda talanttarǵa qamqor bolyp, bulaq kózin ashyp júretin Ǵanıkamal Bıbatyrovanyń bylaı degeni de este.

«Farıza qýanysh pen qasiretti qatar jyrlady. Biraq «qasireti» basymdaý boldy. Osyǵan qarap aqyndy keıbir syrt kóz qatygez, qatal deýi de múmkin. Al onyń janyna úńilseńiz, bul oıdyń bári joqqa shyǵar edi».

Halqy qasiretti bolǵanda, onyń qasiretti bolmaýǵa haqy joq edi. Farı-za búgingi «jalańash batyrlar» shyqpaı jatqanda halqynyń muńyn elden buryn aıtqan aqynnyń biri de biregeıi. Sodan da bolar, halqy ony eki márte Májiliske depýtat etip saılady. Memlekettik syılyq berdi. Qazirgi zamannyń sensasııashyl qalpymen sóılesek, osy syılyq jónindegi bir «súıkimsiz» áńgimeni aıtpaı ketýge bolmas.

Bul áńgime, bálkı, Farıza aqynnyń bir biteý jarasy bolýy da. Sol jaranyń aýzyn tyrnaýdyń qajeti de joq shyǵar. Biraq mynadaı bir oıǵa erkindik berip kórsek, qalaı bolar edi deımiz-daǵy...

Burynǵy «Lenınshil jastyń» (qazirgi «Jas Alash») redaktory Seıdahmet aǵa bir kúni býyrqanyp keldi. Memlekettik syılyq komıssııasynda daýys berý kezinde Muqaǵalı men Farıza tartysqa túsedi. Árıne, keshe ǵana ózine ólmes jyr arnap, el aýzynda ańyzǵa aınalyp ketken óleńniń keıipkeri avtorynyń aldynda azamattyq tanytyp, jolyn berýi kerek edi. Ony Farıza bilmeı qalǵan joq, bildi. Biraq adamnyń óz erkin ózinen tartyp alǵan taǵdyr, ýaqyt solaı sheshse Farızada ne jazyq? Sol ádiletsizdiktiń, eki qıyn tulǵa-taǵdyrdy bir-birine qarsy qoıǵan túlkibulań zamannyń zymııandyǵyna, qanjardaı ekijúzdiligine aqyn da jigerin qarsy qoıyp, ózin-ózi qaırap salǵan bolýy múmkin ǵoı. Qazaqtyń erkeginen er tappaǵan, márt, muzart Muqaǵalı bolsa osy sátte ne der edi? Ádiletsizdik týraly ádiletsizdikke «qyz balanyń joly jińishke ǵoı» der me edi, qasqaıyp. Seıdaǵań da keıinirekte ashýy basylǵan soń osy sekildi oılarǵa moıynsunǵandaı edi.

Farızanyń Muqańa arnaǵan sıkly aqtalý emes, talantty talanttyń mo­ıyndaýy emes pe edi? Bálkim, bul álgi syılyqtan myń ese artyq bolar.

Ádette ólmeıtin bir-aq nárse bar. Ol – óner. Árıne, shynaıy ónerpazdyń oıynan týǵan óner – óleń. Biz qazirgi mazasyz kúnniń jeteginde júrip jazylǵan bul maqalamen Farızany aqtap alaıyq dep otyrǵan joqpyz. Ol ózin-ózi aqtaıdy. Shyn ónerpaz ǵana ózin-ózi óresiz oılardan arashalap shyǵady. Sodan da bolar, jurttyń bári jazǵysh, aıtqysh bop ketken qazirgi zamandaǵy Farıza óleńderi onsyz da bıiginen túspesi haq. Sýretkerdiń qoǵamǵa degen ishki qarsylyǵy túrli formada kórinis taýyp jatady ǵoı. О́zi aıtqandaı, talantty adamdardyń talantsyzdardyń arasynda ómir súrýi qanshalyqty qaýipti bolsa da, ol mazdap, janyn kúıdirip bara jatpasa da mahabbatty jyrlaǵan bolyp, sol qoǵamnyń jer-jebirine jetti. Baqyttan basy aınalǵan sovet adamy aıtpaýǵa tıis sózder órip júretin onyń jazýynda.

Qaısybir jyly Astanada «Egemen Qazaqstannyń» 90 jyldyǵy ótti. Sol saltanattan erterek shyǵyp bara jatyr edim, jelke tusymnan: «áı, Qalımysyń» degen daýys estildi. Shynymdy aıtsam, selk ete qaldym. Apaıdyń daýysy ekenin birden bildim. Astanada ol kezde qazirgideı yqtasyn joq. Aıaz qaryp barady. Kóp turǵan joqpyz. «Aman júr aınalaıyn, bar jaqsylyǵyńa tilektespin» dedi de odan ári yńǵaı bermeı, kóligine minip kete bardy. Qas-qaǵym sát. Quıyn. Minezdiń adamy ǵoı. Bul joly da sonysyn sezdirdi. Keıin oılaımyn ǵoı. Áý bastan qanymyzǵa sińip qalǵan uıańdyq pa, qazaqy tárbıe me, osyndaı minezdi, iri kisilerdi kórgende, jastaý kúnimizde úrke soqtap, qashyńqyrap júretin ádet boldy ǵoı. Sondaı tusta sálem bermeı qaldyq pa degen ushqary oı da keldi basyma. Deıturǵanmen de, sonyń aldyndaǵy bir jaǵdaı esime sap ete qaldy. Sońynda birdeńe aıtýǵa beıimdelgendeı, áńgimeniń sońy nege short úzilgenin endi ańǵarǵandaı halde edim. Sonyń aldynda ǵana bir toıda bir belgili aǵamyz maǵan BAQ salasyndaǵy Prezıdent syılyǵynyń qalaı berilgenin esime saldy. Álgi kisiniń aıtýynsha, Sheraǵań bastaǵan komıssııa músheleri birden qoldap, apaı ǵana qarsy bolypty-mys. Árıne, oǵan sol sátte mán bergen joqpyz. Endi oılanýǵa týra keldi. Apaı iri minezdiń, kóńil kúıdiń adamy ǵoı. Ondaı bolǵan shyǵar. Bolmasa qarsy shyǵatyndaı negiz de joq qoı. Biraq Arqanyń aıazdy kúnindegi sol jolǵy ulylyqqa bergisiz sáttik kishilik meniń esimnen áli kúnge ketpeıdi. Áli kúnge deıin maǵan álgi kisi aıtpaq bolǵan «óz shyndyǵyna» tuzdyǵyn kóbirek qosyp jibergendeı kórinedi.

Qaısybir jyly apaıdyń 70 jyldyǵy Almatydaǵy opera jáne balet teatrynda ótti. Sonda bir qushaq dala gúlderin aparǵanymda «aınalaıyn» dep aıryqsha yqylas bildirgeni de qaıtip esten ketsin.

О́mirden ozarynan birneshe aı buryn Almatyǵa kelip, telefon shaldy. Sondaǵy aıtqan sózi áli kúnge jadymnan shyqpaıdy. Keıde bir mereıli jıyndarda sóz sóılegende men sol áńgimeni kóp paıdalanamyn. Bylaı dep edi:

«Aınalaıyn, meniń óleń kitaptarym kóp shyqty ǵoı. Al myna kitabym maqala, suhbattardan turady. Osy kitapty shy­ǵa­rýǵa asa yqylasty bolmap edim. Biraq kóp oılandym. Bul ómirde bárimiz de birden bıikke shyqqanymyz joq. Sonyń bári jaqsy adamdardyń, saǵan tileýles bolǵan jandardyń arqasy. Myna kitap ta sol adamdarǵa aıtqan alǵysym edi. Aınalaıyn, jaqsy adamdar týraly jıirek jazyńdarshy».

Taıaýda ákemteatrda 60 jyldyǵymdy ótkizýdiń eń basty syry da osynda edi. Sonda apaıdyń osy sózin paıdalandym. Sen kórgen jaqsylyǵyńdy árkimge sybyrlap aıtyp júrmeısiń ǵoı. Sen olardyń keıbirinen tikeleı qamqorlyq kórmessiń. Biraq olardyń kórsetken ónegesi, úlgisi bárinen de bıik, sony qatty sezinip qanattanyp, rýhtanyp ósesiń.

Ar isiniń azabyn arqalaǵandar

Qaısybir jyly «Almaty aqshamynyń» birinshi betinde mereıli jasyna oraı Farıda Sháripova týraly «Parasat padıshasy» degen shaǵyn maqalam jarııalandy. Qala ákimi Imanǵalı Tasmaǵambetov qabyldap, aktrısaǵa kólik mingizdi. Ertesine bir adýyn apamyz telefon shalyp: «Qaraǵym-aý, mynany padısha dep sonsha kókke kótergeniń ne, qasynda Elbasynyń sýreti men sózi tur. Ol kisi kórse ne deıdi, qalaı qabyldaıdy?» dep keıis bildirsin. Qapelimde ne derimdi de bilmeı: «Apa, bizde Farıdalar kóp emes qoı, men artyq ketkenim joq, qaıta jetkize almaı jatyrmyz ǵoı» degenim esimde qalypty. Apamyz telefondy tas­taı saldy. Shynynda da óneri de, ózi de ózgeshe, qıyn taǵdyr keshken aktrısa jóninde aıta almaı, jaza almaı jatsaq, ol endi bizdiń arymyzǵa syn edi.

Bul joly da sol aıaýly aktrısanyń kóńil keńistigin bult shalǵan keıbir sátteri, eshkimge uqsamaıtyn bitim-bolmysy týraly eske túsirýge týra kelip otyr. Árıne, aktrısa jónindegi sóz onyń ómirlik qosaǵy, el esinde máńgilik batyr beınesinde qalǵan KSRO halyq ártisi, KSRO Memlekettik syılyǵynyń laýrea­ty Ydyrys Noǵaıbaevsyz bastaý almasy haq. Ydekeńniń ózi jıi aıtatynyndaı, olar «ǵajap eki ómir súrdi». Sahna men otbasyn aıtqany ǵoı.

Alǵash ekeýin tabystyrǵan Sh.Aıtma­tov­tyń «Jámılasyndaǵy» Jámıla men Danııar. Tuńǵysh perzentiniń atyn da Shyńǵys qoıyp, ol keıinnen boıaýlary býyrqanǵan sýretshi boldy. Jámıla men Danııar bolyp qosylyp, Sybanqul, Tolǵanaı bolyp eseıdi. Arada Qobylandy, Qarlyǵa bolyp «qaǵysty», Esen, Eńlik bolyp «eregesti», ol dana Abaı, bul aıaý­ly Ajar, Aqbalaǵa qamqor Qalendi somdady. Chehovtyń «Vanıa aǵaıynda» Astrovtyń rólinde Elena Andreevnaǵa ólip ǵashyq boldy. Q.Muhamedjanovtyń «Biz perishte emespizinde» N.Sársenov, bul Seıfýllınniń áıeli Asyldy oınap, azamattyq, parasattylyq jóninde oı tolǵady, syr shertti. Bir jylady, bir kúldi, bir shattandy, bir muńaıdy. Bul keı-keıde sol beınelerdi kóz aldyna keltirip otyryp, úlken oı teńizine shomady. О́nerge shyn súıgen júrek qana kerek. Sony oılaǵanda, bul óner men ómirdegi mahabbattyń tańǵajaıyptyǵyna, sonshalyqty úılesimdiligine, kere­met­ti­gi­ne bas ıip otyratyn kúnderi de az bolmaıtyn.

Osynaý ańyzǵa aınalǵan alyp aktermen 28 jyl jup jazbaı ǵumyr keshti. Otaǵasy ómirden ozǵanda onyń qabiriniń basyna qandaı eskertkish qoıýy jóninde kóp oılandy. Álginde aıttyq qoı, ol halqynyń esinde qaharman beınesinde qaldy. Zıraty da ataqty batyr atasynyń janynan oryn aldy. Sóıtip, batyr men batyr bas túıisti. О́ziniń, ujymnyń usynysymen óz qarajatyna basyna qalqanyna súıengen Qobylandy rólindegi beınesi qoıyldy. «Ol bir mezet qalǵyp ketken epıkalyq keıipker sııaqty kórinedi maǵan» deıtin apaıdyń ózi. О́zi de Qobylandyny óte jaqsy kórip, batyr babalarymyz-aı dep dúr silkinip otyrady eken. Sóıtip, ómir men ónerdiń aýyrtpalyǵyn kóterip sharshaǵan jannyń beınesin kórsetsek degen oıdy belgili músinshi T.Dosmaǵambetov tamasha sheberlikpen júzege asyrdy.

Eger óner tarıhyna úńiletin bolsaq, mundaı jaǵdaı erterekte aǵylshynnyń (atyn umytyp otyrmyn) Attılany – Edil patshany beınelegen ataqty akteriniń basynda da bolǵan. Ol óziniń zıratyna Attıla obrazyndaǵy beınesin qoıýyn ótingen eken.

Farıda apaı arabsha jazatyn edi. Birde aýrýhanadan shyǵyp, aýyr spektakl «Medeıadan» soń («Júregine jylan jumyrtqalaǵan áıel obrazyn jasady» – Á.Nurpeıisov) sharshańqyrap otyrǵan kúni kezdestik. Arabsha jazýyna kózim túskenin baıqap qaldy ma, «Ydyrys, Farıda sen arabsha tez jazasyń ǵoı, bir oılarym bar sony qaǵazǵa túsirshi deıtin, sharshap otyrǵan sátinde» dep bir kúrsinip aldy. Maǵan apaıdyń sol kúrsingen sáti bir obrazǵa enip otyrǵandaı kórinip ketti. Ol sondaı sátterimen de aıryqsha sulý kórinetin. О́mir boıy qarapaıym ómirde de sol obrazdan shyǵa almaı ketken adam ǵoı. Meni bul aktrısanyń daýys máneri aıryqsha qyzyqtyratyn. Onyń daýysyna túskende kez kelgen ortanqol shyǵarmanyń sóziniń de ózi sáýle shashyp, baǵy janyp júre beretin. Al endi demde kúlý, jylaý sekildi drama óneriniń janyndaı egiz stıhııanyń bul kisiden soń aıy ońynan týǵany, sátti shyqqany áli kúnge esimde joq. Sahnada kóz jasy qurǵamaı ótti ǵoı. Keıde ózi de «osy meniń sahnada jylamaıtyn ról oınamaıtyn kezim bolmaıtyn shyǵar» dep kúlip te alatyn. О́ner úshin tógilgen jas edi ol. Onyń jylaýy men kúlýinde tıtimdeı jasandylyq, falsh bolmaıtyn.

Daýys demekshi, mektepte júrgende, tipti áli kúnge deıin súısinip kóretin «Meniń atym Qojadaǵy» Qojanyń da­ýysyn salǵan osy kisi ekenin bireý bilse, bireý bilmes. Talantqa daýa bar ma?!

Taıaýda ákemteatr «Qobylandynyń» jańa nusqasyn sahnalady. О́sip kele jatqan jastar, izdenis bar. Sol qoıylym ústinde Ydyrys aǵa da eske túspeı qalǵan joq. O, olar barda ákemteatrdyń sahnasy dúr silkinip jatatyn, kúnde rýh oıanatyn edi ǵoı. Rýh solardyń boıynda júretin, tipti solarmen birge túneıtin.

Sábıra. Bıken. Sholpan. Farıda...

Sahnanyń sáýlesi, sáýletshisi edi bular. Bálkim, ańyz bolar, osylar oınaǵan kúni teatrǵa «jedel járdem» kelip turatyn dep te estıtinbiz. Shynynda da «Ana–Jer-Anany» kórgende osy oıdyń shyndyǵynan bir eli ajyramaı otyratyn edik. Áýelde Sábıra men Bıken apalar oınaıtyn bul topqa keıinirek Farıda qosyldy. Onyń da óz tarıhy bar. Aktrısa áýelde júreksingen desedi. Tipti, «kempirdiń rólin berip meni qulataıyn dep júr me» degen ekiudaı oı bolǵan da kórinedi. Alaıda aıtqan betinen qaıtpaıtyn Ázekeń – Ázirbaıjan Mámbetov Farıdany daıyndap shyǵardy. «Áýelde qatty qınaldym. Psıhologııalyq turǵydan óte aýyr soǵatyn obraz ǵoı. Jaspyz ǵoı, tez júrip ketetin bolýym kerek, Tolǵanaıdyń ilbip kele jatatyn jerin keltire almaı, Ázekeńniń talaı ashýy­na qalyp edim. Alaıda, ol kisi tapqyr ǵoı. Bir kúni maǵan 45-razmerli úlken kerzi etikti alyp keldi de, dáý shulǵaý berip «kı mynany» dedi. Sodan álgini kıgen soń júrisim múldem ózgerdi» dep edi birde apaı.

О́ner-ómir jolynda kezikken keıbir keleńsizdikterdi jany názik aktrısa aýyr­synyp aıtatyn edi. Birde Ydekeńe bireýler: «Áı, seniń áıeliń ataqtyń bárin sypyryp alyp jatyr ǵoı» dep qaljyńdaǵan bolypty. Sonda Ydekeń sol baıaǵy sabyrly qalpymen: «Nesi bar, bir úıden bir ataqty adam shyqsa, semıanyń da eńbegin baǵalaǵandyq» depti. Keıinnen osy ataqtardy ózi alǵannan keıin «áı, osy ótkendegilerdiń sózin bireý estip qaldy-aý deımin» dep bir keńkildep kúlgeni bar eken.

Talanttyń aty – talant. Ony eshqandaı bósteki sóz de, órtengen ósek te qulata almaıdy. Bul býyn nege shetinen sheber, júırik boldy. О́ıtkeni olar chehovshylar, stanıslavskııshiler demekshi, áýezovshiler, Áýezov mektebinen ótip, uly muhıtqa qaıyq salǵandar edi. Olardyń baǵyn ashqan klassıka. Sol klassıkadaǵy kúni búginge deıin ólmeıtini sózdiń qudireti, áýezi, boıaýy. Bul býyn Áýezovte túgelge jýyq oınady. «Áýezovshi» degen ataq ult ónerin sheksiz súıý degen maǵynamen mánzeldes. Olar sol atqa laıyq boldy. Bular oınaǵan kúni, ne kezdesýler bolsyn, búgingideı «ıavka» (adamdardy aıdap aparý) degen atymen bolmaıtyn.

Aýrýhanadan shyǵyp otyrǵan apaıdyń sol bir kúngi kúrsingeni keı-keıde esime túsip ketedi. Sol kúrsinýdi ákemteatrǵa barǵan saıyn eske alamyn. Áp-sátte jylaı salý, ile syńǵyrlap kúmis kúlki tógý... Farıdanyń máńgilik máneri ǵoı bul. Qaıtalanbas, máńgilik máner. Osylardyń árqaısysynyń mektebi osy arnaýly oqý oryndarynda arnaıy oqytyla ma eken ózi.

* * *

Farıza men Farıda. Osylaı da jazýǵa, osylaı da oınaýǵa bolady eken ǵoı degizgen tulǵalar. Osy bir ǵazez eki beıneden kóp uqsastyq kóremin. Onyń qupııasyn, syryn túsindirý azap, qıynnyń qıyny. Ony túsindire alatyn tek ónerdiń tili. Olar sol azaptyń ózinen ǵajap jasady ǵoı. Ar isiniń azabyn (Z.Qabdolov) arqalaǵandar edi olar. Jalpy, bul qasıet osy tolqynnyń ókilderine aıryqsha tán edi. Farıda poezııadaǵy Farıza, Farıza dramadaǵy Farıda bolyp birin-biri tolyqtyryp turǵandaı kórinip ketedi maǵan.

 

R.S. Endi osy esseniń jazylýyna basty sebep bolǵan jaǵdaıdy aıtaıyn. Taıaýda muraǵatymdy aqtaryp otyr edim, osydan shamasy 30-40 jyl buryn jazylǵan óner adamdarynyń tizimi, telefondary, meken-jaıy kórsetilgen bir dápterge kózim tústi. Búginde onyń basym kópshiligi túıe qarap ketken. Álgini paraqtaı bastap edim, ar azabyn arqalaǵan eki apamnyń «aman ba, aınalaıyn» degen telefondaǵy aıaýly daýy­syn estigendeı boldym.

«Qaraǵym, shyraǵym» degen sóz azaıyp, meıirge shóldep júrgen zamanda álgi sóz mańdaıymnan sıpaǵandaı bolyp, tolqyp kettim.

Rýhy shat bolsyn!

 

Qalı SÁRSENBAI