Almatydaǵy aqyly turaqtarǵa qatysty túıtkildi máseleler az emes. «A-Parkıng» jobasynyń aınalasynda áli de sheshimin tabýǵa tıisti jaıttar jetkilikti. Osyǵan oraı almatylyq BAQ ókilderi arnaıy baspasóz saparyna shyǵyp, aqyly turaqtardyń jumysyna kýá bolyp, «A-Parkıng» jobasynyń jetekshilerine kókeıdegi saýaldaryn qoıdy. Almatydaǵy «A-Parkıng» jobasynyń basshylyǵy jýrnalısterge aqyly turaqtan túsetin qarajatqa qatysty esep berdi.
Bıylǵy jyldyń qorytyndysyn «Almaty spestehparkıng servıs» JShS dırektory Marat Prinbekov jarııalady. Jýrnalıster trotýarlyq tıptegi aqyly avtoturaqtar (Sátpaev kóshesi, Nazarbaev kóshesi men Dostyq dańǵyly arasynda) men alańdyq tıptegi («Nurly Taý» bıznes-ortalyǵynyń janyndaǵy avtoturaq) aımaqtarǵa bardy, Almatynyń biryńǵaı avtomattandyrylǵan turaq keńistiginiń derekterin óńdeý ortalyǵynyń jumysymen tanysty.
«A-Parkıng» kompanııasy Qazaqstannyń iri qalasynyń kólik júıesin saýyqtyrý jáne turaq keńistigin uıymdastyrý jónindegi jumystardy odan ári jalǵastyratynyn málimdedi. Bıyl Almatyda 1012 trotýarlyq úlgidegi jańa turaq aımaǵy ashyldy, qoldanystaǵy trotýarlyq jáne alańdyq úlgidegi turaq keńeıtildi. Qazir 11 683 jańa turaq orny paıda bolǵan. Onyń ishinde 6109 trotýarlyq jáne 5574 alańdyq túrdegi turaq orny bar. Avtoáýesqoılarǵa yńǵaıly bolý úshin Kolesa, Senim seriktesteriniń ınternet-qosymshalary qosylǵan. Mysaly, Kolesa qosymshasynda kólik turaǵy úshin posttólem jasaý múmkindigi paıda boldy – bul qandaı da bir sebeppen avtokólikti turaq ornyna qoıý kezinde kólik turaǵyn tóleı almaıtyndar úshin yńǵaıly tásil.
2019 jyly «A-Parkıng» bıllıng júıesinde 7 mıllıonnan astam kólik qoıý tirkeldi. Jyl qorytyndysy boıynsha turaq tóleminen jaltarǵan almatylyqtarǵa jalpy somasy 920 mıllıon teńgeden astam 143 myń aıyp uıǵarymy shyǵaryldy.
Qaýipsizdikti qamtamasyz etý maqsatynda alańdyq tıptegi barlyq qalalyq turaqtarda beınekameralar ornatylǵan, onda kameralardy sholýdy turaq aýmaǵymen shekteýge bolady. Múmkindigi shekteýli júrgizýshilerdiń avtokólikterine bólingen oryndarda turýdyń qıyndyǵyna baılanysty kúrdeli aımaqtardy jaqsartý júrgizilýde. Máselen, mundaı jumystarǵa jolaýshylardy otyrǵyzý jáne túsirý oryndaryn qaıta jańartý kiredi.
Almaty qalasynyń biryńǵaı avtomattandyrylǵan turaq keńistigin damytýǵa ınvestısııa kólemi 3,96 mlrd teńgeni quraıdy. Aqyly avtoturaqtar iske qosylǵannan beri memlekettik bıýdjetke 1,7 mlrd teńge tústi, onyń 561 mln – salyq aýdarymdary, 267 mln – kólik turaǵy úshin tólemder, 247 mln – memleketke mindetti tólemder. Al 622 mln teńge qala bıýdjetine JQE buzǵany úshin aıyppul túrinde tústi. Bul qarajat Almaty qalasynyń kólik jáne jol jelisiniń jaǵdaıyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan.
Marat Prinbekov túsindirip ótkendeı, bir saǵat ishinde avtokólik ıeleri tóleıtin árbir 100 teńgeniń 58 teńgesi kólik turaǵyn materıaldyq-tehnıkalyq uıymdastyrýǵa baılanysty shyǵyndarǵa jumsalady, 27 teńgesi memleketke salyq jáne mindetti tólemderge, 16 teńge – jalaqyǵa, 10 teńgesi – ákimshilik shyǵyndardy quraıdy, 5 teńge – tólem qabyldaý jáne ınkassasııa jónindegi komıssııaǵa ketedi. Nátıjesinde búginde turaq ornyn paıdalaný saǵatyna 100 teńge bolsa, kompanııanyń shyǵyny 16 teńgeni quraıdy. Alaıda kompanııanyń bıznes jobasy 10 jylǵa eseptelgen, salǵan ınvestısııany qaıtarý jobanyń altynshy jylynan bastap kózdelgen.
– Kelesi jyly biz qoǵamdyq jáne BAQ ókilderi kórsetken «A-Parkıng» servısiniń sapasyn jaqsartý jáne kemshilikterdi joıý jónindegi jumysty jalǵastyramyz, – dedi Marat Prinbekov.
Atap aıtqanda aqyly avtoturaq aımaqtarynda múgedekterge arnalǵan belgiler men jol belgilerin salý boıynsha eskertýler joıylady, múmkindigi shekteýli júrgizýshilerdiń yńǵaılylyǵy úshin turaq oryndaryn qaıta jańartý júrgizilýde. Sondaı-aq «A-Parkıng» ókilderi qalalyq bılik oryndary avtoturaq keńistiginiń avtomattandyrylǵan júıesin odan ári jetildirýge yqpal etetin sheshimder qabyldaýy tıis ekenin atap ótti. Elekten ótkizilgen tarıfti engizý erejelerin pysyqtaý, kópdeńgeıli parkıngterge jer ýchaskelerin bólý, «A-Parkıng» tirkeý kameralarynan nómirlik belgilerdi jasyratyn zańsyz kólik qoıýshylar men josyqsyz júrgizýshilermen kúres júrgizý qajettigi kórinip otyr.
ALMATY