• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Aımaqtar 12 Naýryz, 2020

Shahar shyraıyn sáýlettik jobalar ashady

223 ret
kórsetildi

Shyraıly shahar úshin bıyl jańalyqtarǵa toly bol­maq. Alda Ulystyń uly kúni – áz-Naýryzda «TMD el­deriniń mádenı astanasy» jylynyń saltanatty ashy­lý rásimi ótedi. Osyǵan oraı kóktem erte keletin Shym­kent qalasynda daıyn­dyq sharalary qyzý júr­gizilýde. Qala ákimi Murat Áıtenovtiń bas­tamasymen qysqa ýaqyt ishinde zertteý-zerdeleý júrgizilip, birinshi kezekte qalanyń ortalyq aýdandarynyń sáýlettik kelbetin retke keltirý qolǵa alyndy. Odan soń qala aýmaǵyndaǵy jańa shaǵyn aýdandardaǵy qurylys jumystarynyń sapasy tekserile bas­tady. Sondaı-aq áleýmettik máselesi kúıip-janyp turǵan eldi mekender men shaǵyn aýdandardyń ınfraqurylym jumystarynyń naqty jobalyq kestesi jasaqtala tústi. Áýeli týrıster úshin retti, taza, sáýletti, mádenıetti qala­nyń kelbetin qalyptastyrýdaǵy sátti qadam deýge bolady. Ári shetel­­dik ınvestorlardyń jańadan tur­ǵyzyl­ǵan shaǵyn aýdandarǵa degen qyzy­ǵýshylyǵyn arttyrý bolmaq.

 

Ǵımarattardyń syrtqy qasbeti – qalanyń sáýlettik kelbeti

Qalanyń sáýlettik kelbetine basa mán bergen qala ákimi Murat Áıtenov kópqabatty turǵyn úı­lerdiń syrtqy qasbetin árleýdi júktedi. Búginde jón­delýi qajet 71 úıdiń tizimi jasalyp, 2 kezeń boıynsha jumys júr­gizilýde. Shahardyń kólik aǵyny kóp Respýblıka jáne Táýke han dańǵyly boıyndaǵy turǵyn úılerdiń syrtqy kelbeti shynymen syn kótermeıdi. Olaı deıtinimiz, 1960-1961 jyldary salynǵan baspanalardyń shatyry tozyp, qabyrǵalary ońa bastaǵan. Bul nysandar qalanyń ajaryna eleýli nuqsan keltiredi. Osy úılerdiń qasbetin retke keltirý maqsatynda 41 nysan anyqtalǵan. Jalpy 41 úıdiń syrtyn árleýge shymkenttik mesenattar úles qosyp, oǵan 13 merdiger mekeme tartylǵan. Merdiger mekemeler men basqarma mamandary úılerdiń jaǵ­daıyn zerdelep, jóndeý jumystaryn júrgizýde. Al jóndeý jumystary Naý­ryz merekesi qarsańynda aıaqtalady. Abaı aýdany boıynsha jalpy aýmaǵy 18 myń sharshy metrlik 17 turǵyn úıdiń syrtyn árleýge 5 merdiger mekeme jáne 133 qurylysshy jumyldyryldy. Qazirgi tańda 4 myń sharshy metr qurylys satylary qurylyp, 6 myń tekshe metr qurylys materıaldary jetkizilgen. Búginde atalǵan aýdanda 12 turǵyn úıdiń qasbeti retke keltirilýde. Al ál-Farabı aýdanynda 24 turǵyn úıdiń syrty jańartylady. Oǵan 8 mer­diger mekeme men 128 qurylysshy tartylǵan. Qazir bul aýdanda 14 úıdiń qasbetin retke keltirý jumystary júrip jatyr. Ekinshi kezekte, Temirlan tasjoly, Beıbitshilik jáne Jibek joly kóshesi boıyndaǵy kópqabatty 30 úıdiń qasbeti jóndeledi. Atalǵan kóshelerdiń boıyndaǵy turǵyndar bul ıgilikti iske qoldaý kórsetken jergilikti bılikke alǵysy sheksiz. Sebebi birneshe jyl buryn úıle­riniń syrtqy kelbetin jón­degen­men, qurylys jumystary kóńil­derinen shyqpaǵan.  Tipti soǵan jumsalǵan qarajat qunyn álige deıin bólip tólep kele jat­qanyn alǵa tartady.

 Infraqurylym máselesi ret-retimen sheshilip keledi

Shymkent qalasy úshin eń bir she­shýi kezek kúttirmeıtin má­sele – ınfra­qurylym júıeleri. Qa­­la­ǵa jańadan qosyl­ǵan el­di meken­derdiń ın­fra­qury­lym máse­lesi kezeń-kezeńimen sheshi­lip ke­ledi.

Birqatar shaǵyn aýdanda áli de ózekti máseleler bar. Qala ákiminiń esebinde «Turan» shaǵyn aýdanynyń turǵyndary ınfraqurylym júıeleri boıynsha shaǵymdaryn jetkizgen edi. Sol shaǵymdarǵa oraı qala ákimi Murat Áıtenov shaǵyn aýdan turǵyndarymen kezdes­ken bolatyn. Turǵyndardy sol bu­rynnan kele jatqan gaz, sý, ja­ryq júıeleriniń qurylysy alańdatady.

Degenmen, turǵyndardyń má­se­lesin kezeń-kezeńmen retke kel­­tirýdiń nátı­jesinde búginde «Turanda» 1200 oryn­dyq mektep jáne jol qurylysy júr­gizilip, ortalyq kóshemen qoǵamdyq kólik te qatynaı bastady.

Alaıda eldi meken turǵyny Iаhııa Qalhodjaevtyń aıtýynsha, bir­shama turǵyn áli de qujattaryn zań­dastyra almaı júr. Búginde elektr jaryǵy, gaz jekeniń qolynda. Mem­lekettik menshikke qashan ótetinine alań­daýly.

Qalalyq energetıka jáne kom­mý­nal­dyq-sharýa­shylyq bas­qar­masy basshysynyń orynbasary Nurlan Jamankóz qazirgi jumys barysynan habardar etti. Iаǵnı, «Turan» shaǵyn aýdanyn aýyz sýmen qamtamasyz etetin eki joba jasalǵan. Birinshi joba bo­ıynsha satyp alý konkýrsy ótkizildi. 2019 jyldan bastap qu­rylys ju­mystary júrýde. Bıylǵy at­qa­rylatyn sha­rýalarǵa qosymsha qar­jy bólindi. Ekinshi kezeń boıynsha memlekettik satyp alý konkýrsy ótkizilýde.

Jaǵdaımen tanysqan shahar basshysy bul jumystardyń bári jos­par bo­ıynsha júrgizilip jatqanyn aıtty.

«Úsh jyldyq jospar jasaldy. Káriz júıesinen basqa atal­ǵan ın­fra­qurylym júıeler qu­rylysy 2021 jy­ly tolyq aıaq­talady. Endi ár aýdan­daǵy ózekti degen ınfraqurylym máse­le­lerimen tanysyp shyǵamyn», dedi qala ákimi.

«Tassaı» shaǵyn aýdany tur­ǵynda­rynyń da muń-muqtajy shash-etekten. Ondaǵy turǵyndar qala ákimine qaldyq sýlardy ketirip, jol salyp, jaryq ornatyp berýdi surady. Murat Áıtenov jyl sońyna deıin ınfraqurylym júıeleri retke keltiriletinin aıtyp, osy maqsatta salalyq bas­­qar­malar arqyly jumys ke­zeń-kezeńimen qolǵa alynyp jat­qa­nyn túsindirdi.

Bási baǵasyna saı bolýy kerek

Jyl ótken saıyn Shymkentte kópqabatty turǵyn úılerdiń sany arta túsýde. Otandyq já­ne sheteldik beldi qurylys kom­­panııalary tur­ǵyndardyń tań­daýyna saı túrli úl­gidegi baspa­nalar turǵyzyp jatyr. En­digi maqsat osy baspanalardyń sapasy men baǵa qoljetimdiligin ba­qylaýǵa alý. Osyǵan oraı qala áki­mi Murat Áıtenov shaharda qu­rylysy qarqyn alǵan birqatar nysandy aralady.

Merdiger kompanııa ókil­de­rimen kezdesken qala basshysy qol­ǵa alǵan jumysty jaýap­ker­shilikpen atqarýdy mindettedi.

Eń áýeli Murat Dúısenbekuly «Nursát» shaǵyn aýdanynda 21,5 gektar aýmaqta salynyp jat­qan úıler­diń qurylysyn aralap kórdi. Mun­daǵy 8 úıdiń irge­tasynan bastap tur­ǵyzylýyna jaýap­ty merdiger mekeme – «Art Qurylys» kompanııasy. Basshysy Bekjigit Tólendıevtiń aıtýyn­sha, qurylysy 2018 jyly bas­talǵan nysan bıyl maýsym aıynda paıdalanýǵa berilmek. Ár­bir úıdiń ishi-syrtyn muqııat kórgen qala áki­mi qurylysty óz merziminde tap­syrýdy jáne sapaly atqarýdy eskertti.

«Birinshi kezekte sapaǵa mán be­rińizder. Tur­ǵyndardan sapaǵa qatys­ty shaǵym kóp. Eń bas­ty talap – osy. Biz turǵyn úı sa­lý­shylarǵa árdaıym qoldaý kór­setemiz. Árıne qurylys jumys­tarynyń qala ekonomıkasyna qosar úlesi mol. Qalaǵa keletin ınvestorlar da aldymen qu­rylys barysyna mán beredi», dedi qala ákimi.

Onan soń shahar basshysy­ «Turan» shaǵyn aýdanynda «Shymkent» ÁKK» tapsyrysymen salynyp jatqan 8 úıdiń qury­lysyn da aralap kórdi. Mun­da mer­diger «Bek Stroı Servıs» JShS jospar boıynsha jumys júr­gizýde. Qurylysy 2018 jyly bas­­talǵan úıler sáýir jáne maýsym aıyn­da paıdalanýǵa berilmek.

«Turan» shaǵyn aýdanynda qury­ly­sy aıaqtalǵan 1200 oryndy bilim osha­ǵy tórtinshi toqsanǵa balalardy qa­byl­daýǵa daıyn. Jalpy, Shymkent qala­synda bıyl 77 úıdiń qurylysyn júr­gizý josparlanǵan. Jumystar kestege saı júrgizilýi tıis.

Qalalyq qurylys basqarma­synyń basshysy Erbol Ahmetov­tiń aıtýynsha, qurylysy bıylǵa jos­parlanǵan 77 úıdiń 24-i – kre­dıttik, 8-i – arendalyq. Al «Turan» shaǵyn aýdanynda 41 úı­diń qurylysy júrgiziledi. Mem­l­ekettik satyp alý konkýrsy jarııa­lanǵan.

«Qurylys jumystary jos­parǵa sáıkes iske asýda. Jumys barysy 2 kezekten turady. Bi­rinshi kezekte 2 úı tur. Ony sáýir aıynda tapsyramyz. Ekinshi kezekte – 6 úı. Al biz barlyq 8 úıdiń qurylysyn sáýir aıynda tolyq aıaq­tamaqpyz», deıdi qurylys kom­panııasynyń qyzmetkerleri.