Baıdyń sózine basqalar qulaq asyp, aqsaq qoıdy qaldyryp júrip ketedi.
Keshe saıt oqyrmandarynyń nazaryna Katonqaraǵaı aýdanyndaǵy Maıemer aýylynyń ataýynyń shyǵý tarıhyn baıandaǵan edik. Búgin О́skemendegi Oralhan Bókeı atyndaǵy qalalyq ortalyq kitaphana qyzmetkeri Gúlzıra Jumaǵulovanyń jetekshiligimen 2012 jyly jaryq kórgen «Altaı ańyz-áńgimeleri» kitapshasynan oblysymyzdaǵy Mańyraq taýyna qatysty derekti usynamyz.
***
Zaısan kóline taıaý ornalasqan Mańyraq deıtin taý bar. Bul taýdyń oqshaý aty qyzyǵýshylyq týǵyzady.
Baıaǵyda osy ólkede qazaq halqy kóship-qonyp júretin. О́mirde bári alma-kezek aýysady, qýanysh ta, qaıǵy da, jaqsylyq pen jamandyq ta. Qazaqtardyń basyna da osyndaı qaraly kúnder ornap, jaý shaýypty. Jaý beıbit jatqan qazaq aýyldaryn talap, maldaryn aıdap áketip, qyz-kelinshekterin kúńdikke salypty. Aqsaqaldar bas qosyp, keńesipti. Taý ishinde jasyrynýdy uıǵarypty.
Bıik te tik shatqalǵa shyǵý óte qıynǵa soǵady. Ásirese, bir qoı otarǵa ilese almaı, qaıta-qaıta súrinip, artta qala beripti. «Bir sát aıaldaýǵa ýaqyt joq, jaý óksheleı qýyp keledi, qoıdy ne isteımiz?» dep daǵdarypty kóshtegiler. Qoıshylar: «Qoıdy taý basyna kezek-kezek kóterisip shyǵaraıyq, ózi jete almaıdy» desipti.
Bir baı qoıshylarǵa dúrse qoıa beripti: «Búkil jurttyń basyna qaýip tónip turǵanda, bir kóterem qoıdy nesine sóz qylasyńdar? Osy jerge tastap kete beremiz. Anaý bir kezeńnen tezirek ótip jasyrynýymyz kerek». Baıdyń sózine basqalar qulaq asyp, aqsaq qoıdy qaldyryp júrip ketedi. Kezeńnen asqan kósh kózden tasa, ornyqty jer taýyp, maldaryn ıirip tastap, túnemelikke ázirlene bastaıdy. Sol kezde taý etegine jaýlar da jetedi. Ári-beri shapqylap, kózge eshteńe ilinbegen soń qaıtýǵa bet alǵanda mańyraǵan qoıdyń daýysy qulaqqa shalynady. Dybysqa qulaq túrip, elsiz jerde neǵyp júrgen qoı dep ańtarylyp qalady. Daýys shyqqan jerge qaraı júrip, jurtta qalǵan qoıdy taýyp alady, jaqynda ǵana júrip ótken kósh izin de baıqaıdy. Shapqynshylar kóshtiń izimen sýyt júrip otyryp jasyrynǵan jerleriniń dál ústinen túsedi. Qazaqtardy aıamaı qyryp, tiri jandy qutqarmaıdy. Sodan beri taý «Mańyraq» atanypty.
Derekterdi jınastyrǵan – kitaphana qyzmetkeri
Gúlzıra JUMAǴULOVA
Sýretter e-history.kz saıtynan alynǵan
Sýretterdi túsirgen – Aıdyn Júnishan