Qazir Ońtústikte qazaqtyń toıy qaladan aýylǵa qaıtyp keldi. Sońǵy bir aıda eki-úsh aǵaıynymyz toılaryn aýyldaǵy úıiniń aýlasynda, baý-baqshasynda ótkizdi. Qaıbir kúni aýylǵa baryp qonǵanymyzda kórshi eldi mekende ansambl men asabanyń daýysy túnniń bir ýaǵyna deıin alystan estilip turdy. Iаǵnı, toı qaladan jaılap orala bastady degen sóz. «Bálkim, turmysy tómendep ketkennen keıin aýyl jurty osyndaı qadamǵa baryp otyrǵan shyǵar» dep bul «kóshtiń» túp-tórkinin bilgińiz kelip otyrǵanyn sezemin. Menińshe, olaı emes.
Qazir Ońtústikte qazaqtyń toıy qaladan aýylǵa qaıtyp keldi. Sońǵy bir aıda eki-úsh aǵaıynymyz toılaryn aýyldaǵy úıiniń aýlasynda, baý-baqshasynda ótkizdi. Qaıbir kúni aýylǵa baryp qonǵanymyzda kórshi eldi mekende ansambl men asabanyń daýysy túnniń bir ýaǵyna deıin alystan estilip turdy. Iаǵnı, toı qaladan jaılap orala bastady degen sóz. «Bálkim, turmysy tómendep ketkennen keıin aýyl jurty osyndaı qadamǵa baryp otyrǵan shyǵar» dep bul «kóshtiń» túp-tórkinin bilgińiz kelip otyrǵanyn sezemin. Menińshe, olaı emes.
Árıne, aýyldyqtar arzan joldy izdeıtini ras. Biraq, qazir Ońtústikte toıǵa qyzmet etetin arnaıy brıgada paıda bolǵan. Qazan-oshaq, ydys-aıaǵy, aspaz, qyzmetshi qyzdar, aqshasyn tóleseń taýdyń basyndaǵy toıǵa da barady. Onyń ústine jurt qaladaǵy tas qamaldyń ishinde ótetin qyzyqtardan jalyqty. Iаǵnı, jazy ystyq ári uzaq Shymkentte toıdyń jańa bir kezeńi bastalǵan sııaqty.
Jalpy alǵanda qazir qazaqtyń toıy týraly áńgime de kóp, pikir de kóp. «Kórgenderiń toı bolsyn, jegenderiń qoı bolsyn», dep tilek aıtyp, únemi toı toılap júre bergisi keletinder de bar. «Qazaqta toı kóp, jıǵan-tergeniniń bárin toıǵa shashady» dep jazǵyrýshylar da jeterlik. Biraq, shynymdy aıtaıyn, toı-dýmany az, aǵaıynmen anaý aıtqandaı aralaspaıtyn ózge ulttyń da dúnıesi tasyp bara jatqanyn kórgenim joq. Báriniń turmys jaǵdaıy birkelki. Bizdiń podezde eki-úsh orystyń kempiri turady. Tańalakeýimnen turyp, qalt-qult etip sútke ketedi. Kishkentaı ıt jetektep bara jatqanyna qarap otyryp aýyldaǵy qazaqtyń shúıkedeı qara kempirleri esime túsedi. Baıaǵyda emes... Osydan birshama ýaqyt buryn ǵana bolǵan oqıǵa. Qys ortasy bolsa kerek. Qar qalyń. Bir orynda tapjylmaı turyp, ábden ishi pysqan sıyr, sýaraıyn degen qojaıynyna boı bermeı, bosanyp ketipti. Qojaıyny ári júgiredi, beri júgiredi. Ustatpaıdy. Sonda qatty yzalanǵan ol: «Atasyna-nálet, qazir eki sıyr asyraǵannan, eki kempir asyraǵan artyq, jyly sóılep, shaıyn berseń, zeınetaqysyn qolyńa salady» dep jerge bir túkirgen eken. Ras sóz. Qazir aýylda qarty bar úıdiń berekesi bar. Qazaqtyń kempirleri zeınetaqysymen toıǵa barady, besik toı jasaıdy, qudalyq shaqyrady, nemeresin kolledjge túsirip, tólemaqysyn tóleıdi, qyzynyń jasaýyn daıyndaıdy... Áıteýir az aqshanyń berekesin keltiredi. Keı kezderi oılaımyn, bul kempirlerge bıýdjettiń aqshasyn berseń, bárin birneshe kúnde orny-ornymen jumsap tastar ma edi?!.
Budan árıne, toıdy kóbeıtý kerek degen sóz emes. Árnárse óz jónimen bolǵany durys qoı. Áıtse de: «Toı – Qudaıdyń qazynasy» dep halqymyz tegin aıtpaǵan sııaqty. Toı jasaýdan sazǵa otyryp, nan taba almaı qalǵan qazaqty kórgenim joq.
Oralhan DÁÝIT,
«Egemen Qazaqstan».
Ońtústik Qazaqstan oblysy.