Tórtkúl dúnıe koronavırýstyń qursaýynda qaldy. Adamzat indettiń jalpaq álemge jaıylǵanyna alańdaýly. Qysqasy, pandemııa jahan boıynsha basty taqyryptyń arqaýyna aınaldy. Sheteldik buqaralyq aqparat quraldary da osy taqyrypty keńinen qaýzaıdy.
Washington Post gazeti búgingi pandemııa janýarlardyń emes, adamnyń jaýapkershiligindegi másele ekenin jazady. Janýarlar álemimen adamdardyń qatynasy týraly maqalasynda búgingi tendensııalar men jahandanýdyń saldary osyndaı indetke ákelip soqtyrǵany týraly taldanǵan. «1 mıllıonnan asa adam juqtyrǵan koronavırýs buǵan deıingi basqa da pandemııalar sııaqty janýarlardan paıda boldy. Degenmen ǵalymdar máseleniń janýarlarda emes, ózimizde ekenin aıtady. Jabaıy ańdardyń aǵzasynda árqashan vırýs bolady. Alaıda saýdanyń janýarlar dúnıesine de jetýi, ýrbanızasııa men aýyl sharýashylyǵynyń ıntensıfıkasııasy janýar aǵzasyndaǵy vırýstyń adamǵa ótýine múmkindik beredi», deıdi basylym.
Sonymen qatar mundaı zerttelmegen vırýstyń 1,7 mıllıonǵa jýyǵy baryn aıtyp, basylym faýnaǵa qatynasymyzdy ózgertýge, janýarlardy qamqorlyqqa alýǵa shaqyrady. «Zertteýshiler koronavırýs pandemııasyn densaýlyq saqtaý men ekonomıkalyq daǵdaryspen kúresip jatqan álemge belgi deıdi. Bul janýarlarǵa seriktes retinde qarap, olardyń dúnıesin qorǵaýǵa alý kerektigin bildiredi. Adamǵa tóngen ınfeksııalyq keseldiń 70 paıyzy zoonotıkalyq sebepten. Ǵalymdardyń paıymynsha, jabaıy álemde 1,7 mln anyqtalmaǵan vırýs bar. Dál qazir olar janýardan adamǵa juǵatyndaryn anyqtaý ústinde», deıdi Washington Post.
The Guadrian gazeti Eýropa ǵalymdary egde jastaǵy adamdardyń jyl sońyna deıin úıden shyqpaýy kerek degen tujyrymǵa kelgeni týraly jazady. «COVID-19 saldarynan bıyl katolıkter qasıetti merekeleriniń biri – Pashany úıde qarsy aldy. Mundaı sharalar áli de sozylýy múmkin. Mıkrobıolog Ien Kýk-ıýng vırýstyń anyqtalýy shildege deıin jalǵasatynyn aıtty», delingen maqalada.
Al Qytaı gazeti China Morning Post vırýstyń taralýyn anyqtaý úshin jasalǵan tájirıbe nátıjesin jarııalady. Zertteýshiler 6 naýqasty baqylaýǵa alyp, jańa COVID-19 vırýsy 48 saǵattyń ishinde 100 ret kóbeıetinin anyqtaǵan. Buǵan deıin anyqtalǵan Sars vırýsy dál osyndaı ýaqytta tek 10-20-ǵa artatyny belgili bolyp edi. Ǵalymdar jańa vırýstyń ımmýnıtetti birte-birte zaqymdaıtynyn, qabyný reaksııasy baıaý bolatynyn da aıtypty.
Túrkııanyń Cumhuriyet gazeti eldegi sozylmaly aýrýǵa dýshar bolǵan naýqastardyń em-domy keıinge qaldyrylǵany týraly jazady. «Qazirde barlyq naýqastyń aýrýhanada bolýy qaýipti. Búgingi tańda tek vırýs juqtyrǵandar men rakpen aýratyndardy ǵana aýrýhanada qaldyrdyq. Onyń ózi ekinshileri úshin qaýipti. О́ıtkeni, olardyń barlyǵyn baqylaıtyn dárigerler ortaq. Bul ımmýnıteti onsyz da tómen naýqastarymyzdy qaterge tigýmen birdeı», deıdi gazetke suhbat bergen Ystanbul Medısına palatasynyń basshysy Pynar Saıp. Sonymen qatar basylym halyqty dárihanalarǵa sebepsiz barýdy qoıýǵa shaqyrady. Halyqtyń dárihanalardy jıi jaǵalaýyna úkimettiń maskalardy tegin taratý sheshimi sebep bolǵan. Ystanbul Dárihanalar palatasynyń basshysy Zafer Djenap Saryalıoǵlu «Mınıstrlikten maskańyzdy alyńyz» degen habarlama kelmeıinshe dárihanalarǵa kelmeýińizdi ótinemiz», deıdi.
«Vechernıaıa Moskva» gazeti Reseı Ǵylym akademııasynyń epıdemııa jazdyń basynda toqtaıdy degen tujyrymyn jarııalady. «Vırýsolog Vıktor Zýev te akademııa ǵalymdarymen kelisti. «Álbette, búgingi qıyn jaǵdaıda erteń ne bolatynyn kesip aıtý qıyn. Alaıda ǵalymdarmen kelisemin, bul indet jaz bastalmaı toqtaýy ekitalaı», delingen gazet betinde. Sonymen birge krematorıılerdiń jumysyna tekseris júrgiziletinin, olardyń tapsyrmany ýaqytyly oryndap jatqany týraly jazady.