Jaqynda Nazarbaev Ortalyǵynda «Saq kóseminiń qorǵany» atty jańa zal saltanatty túrde ashyldy.
«Saq kóseminiń qorǵany» ekspozısııalyq zaly ataqty Berel qorǵanynda júrgizilgen qazba jumystary nátıjesi bolyp tabylady. Arnaıy jasaqtalǵan bul zalda 40 eksponattyń túpnusqasy oryn alǵan. Sonyń ishinde er adam men áıel adamnyń sarkofagy, 3 attyń qańqasy, jylqynyń saltanatpen ábzeldengen jabdyǵynyń rekonstrýksııasy men onyń jekelegen buıymdary da kórsetilgen.
Jaqynda Nazarbaev Ortalyǵynda «Saq kóseminiń qorǵany» atty jańa zal saltanatty túrde ashyldy.
«Saq kóseminiń qorǵany» ekspozısııalyq zaly ataqty Berel qorǵanynda júrgizilgen qazba jumystary nátıjesi bolyp tabylady. Arnaıy jasaqtalǵan bul zalda 40 eksponattyń túpnusqasy oryn alǵan. Sonyń ishinde er adam men áıel adamnyń sarkofagy, 3 attyń qańqasy, jylqynyń saltanatpen ábzeldengen jabdyǵynyń rekonstrýksııasy men onyń jekelegen buıymdary da kórsetilgen.Kelýshilerdiń kózin qyzyqtyryp turǵan jylqynyń saltanatty ábzeldengen jabdyǵy boldy. Sebebi, bul jabdyqtan zergerdiń bıik talǵammen ári tereń maǵynamen jasalǵan jumysy kórinedi. Árbir buıymy, usaq-túıek bólshekteri de altynnan jasalǵan. Iаǵnı, arǵy babalarymyz sol dáýirdiń ózinde-aq altynnyń qunyn bilgen. Jylqynyń jabdyǵy birneshe bólikten turatyn birtutas júıeni bildiredi: betperde, júgen, ertoqym, ómildirik, quıysqan, tartpa. Árbir qural men buıymnyń mıfologııalyq mazmuny bar.
Zaldyń bir bólmesin alyp turǵan jylqynyń súıekteri men adamnyń tabyty da kórermenderdi tańǵaldyrdy. Saqtardyń kósemdi jerleý rásimderi men birqatar basqa da áreketteri kúrdeli, uzaq qubylys bolǵan. Qabirleýdiń joralǵysyna arnalǵan buıymdar men jerleýdiń ádet-ǵurpy sol zamannyń adamdaryna ǵana belgili, bizge tek bul joralǵylardyń keıbiri jetken.
Jalpy, qorym Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Katonqaraǵaı aýdanyndaǵy ózi attas aýyldan ońtústik-batysqa qaraı 7 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan. Ol taspen qalanǵan 31 obadan turady. Qorym Buqtyrma ózeniniń oń jaǵasyndaǵy bıik taýly ásem jazyqta teńiz deńgeıinen 1120 metr bıiktikte tur.
Berel obalarynyń derekterine 1998 jyldan ǵylymı jáne restavrasııalyq jumys júrgizile bastaǵan. Berel qorymyndaǵy iri obalardyń birine (№11 oba) Á. H. Marǵulan atyndaǵy Arheologııa ınstıtýtynyń halyqaralyq arheologııalyq ekspedısııasy qazba jumystaryn júrgizgen. Reseı, Italııa, Fransııa memleketterinen mamandar arnaıy shaqyrylyp, ekspedısııaǵa Berel obalaryn tapqan qazaqtyń belgili arheology Zeınolla Samashev jetekshilik etipti. Qaıtalanbas ári asa qundy qazbalardy qalpyna keltirý jumystarymen sýretshi-restavrator Qyrym Altynbekov aınalysqan eken.
Qorymda júrgizilgen qazba jumystary b.z.d. 1 myńjyldyqtyń ekinshi jartysy men aıaǵyndaǵy Altaı óńirin mekendegen halyqtyń mádenıetin tanyp bilýge múmkindik týǵyzyp otyr. Qazbalardyń basym bóligi №11 obadan tabylǵan.
Patsha jatqan tabyt kópjyldyq samyrsynnan jasalǵan eken. Tiktórtburyshty tabyttyń qaraǵaıdan jasalǵan qaqpasynda beınelengen 4 qus adamnyń janyn o dúnıege alyp barady degen túsinik qalyptasqan. Oǵan qosa, tabyttyń oń jaǵy men sol jaǵynda eki-eki jylqydan jerlengen eken.
Zalda turǵan at ábzelderiniń bólshekteri men salpynshaqtarǵa mán bere qaraǵanda barlyǵynda derlik bir-birine qarama-qarsy beınelengen ańdardy ańǵarýǵa bolady. Mysalǵa, «Bulannyń basy men denesi beınelengen eki ólshemdi salpynshaqtyń bóligin», «At ábzeliniń bir bóligi – buǵynyń mysyq tektes ańmen arpalysy bederlengen plaketkany» jáne taǵy basqalaryn atap aıtýǵa bolady. Bul zattardaǵy beıneler arqyly saqtar ómirdiń jaqsy men jamannan turatynyn, ıaǵnı únemi kúresýmen, arpalysýmen ótetinin túsindirýge tyrysqan. Jalpy, tabylǵan buıymdardyń barlyǵy qaraǵaı aǵashynan jasalyp, syrty kóbine altynmen, keıbir bólshekteri kúmispen jalatylǵan.
Jańa zaldyń saltanatty ashylý rásiminde sóz alǵan Nazarbaev ortalyǵy dırektorynyń ǵylymı-gýmanıtarlyq jumys jónindegi orynbasary Láıla Mahat: «Bul is-shara elimizdiń tarıhı, mádenı jáne ǵylymı ómirindegi aıtýly oqıǵa bolyp tabylady. Shynymen, Berel qorǵanynan tabylǵan zattardyń barlyǵy óte qundy, baǵa jetpes dúnıeler. Olardy zerttep, qalpyna keltirý úshin Z.Samashev pen Q.Altynbekovtiń sińirgen eń