Jambyl oblysynda jazýshy-dramatýrg, Memlekettik syılyqtyń laýreaty
Ákim Tarazıdiń 80 jyldyq mereıtoıy atalyp ótti
Neden bastasaq eken? Mereıtoıdyń maqalasyn jattandy sózben-aq jazyp shyǵýǵa bolar edi, biraq ádebıetti ardyń isi dep sanaıtyn Ákim Tarazı «áttegen-aı» dep qalsa qaıtpekpiz. О́ıtkeni, ózi de kezinde «SQ»-nyń «shekpeninen» shyqqan qalamger emes pe!?.
Jambyl oblysynda jazýshy-dramatýrg, Memlekettik syılyqtyń laýreaty
Ákim Tarazıdiń 80 jyldyq mereıtoıy atalyp ótti
Neden bastasaq eken? Mereıtoıdyń maqalasyn jattandy sózben-aq jazyp shyǵýǵa bolar edi, biraq ádebıetti ardyń isi dep sanaıtyn Ákim Tarazı «áttegen-aı» dep qalsa qaıtpekpiz. О́ıtkeni, ózi de kezinde «SQ»-nyń «shekpeninen» shyqqan qalamger emes pe!?.
Qosh, sonymen jazýshy-dramatýrg Ákim Tarazıdiń 80 jyldyq mereıtoıy Jambyl oblysynyń ortalyǵynda ótti demeseńiz, Tarazǵa árisi Astanadan, berisi Almatydan ataqty aqyn-jazýshylardyń birazy tóbe kórsetti. Ortasynda búginde tarazdyq atanǵan Sherhan Murtaza men Kúlásh Ahmetova bar. Álbette, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy tóraǵasynyń birinshi orynbasary Ǵalym Jaılybaı da, arqaly aqyn Rafael Nııazbekov te, belgili kınorejısser Satybaldy Narymbetov pen teatr synshysy Áshirbek Syǵaı da osy shoǵyrdyń ishinde edi.
Mereıtoı Ákim Tarazıdiki bolǵanymen, negizgi toı – halyqtiki. Toıǵa kelgen tondylar ketkennen keıin aıta júrer qyzyq pen shyjyq ta el ishinde qalady. Osyny oılaǵan bolýy kerek, oblys ákimi Qanat Bozymbaev jazýshy qýanyshynyń «bissimillásin» ulttyq at sporty oıyndarynan bastaýdy jón kóripti. Ol oıyn batyr Baýyrjan Momyshuly atyndaǵy atshabarda ótip, oblystyń tórt aýdanynyń kókparshylary ózara «kim myqty?» degen máńgilik saýaldy anyqtaýǵa kiristi. «Ne bel keter, ne belbeý keter» dep bastalǵan kókpar básekesi sáske túske taıanǵanda máresine jetip, Jambyl aýdanynyń kókparshylary bas júldeni jeńip aldy. Jambyl aýdany – Ákim Tarazı týyp-ósken óńir. Qalamger jeńimpazdarǵa arnalǵan kýbokty óz qolymen tapsyrdy. Al oblys ákiminiń orynbasary Kárim Kókirekbaev bolsa osy ulttyq at sporty oıyndaryn uıymdastyrýǵa bas bolǵan oblys ákiminiń atynan jeńimpazdarǵa 1 mıllıon teńge kóleminde aqshalaı syılyq usyndy. Budan keıin aýdaryspaq, teńge ilý oıyndarynan báseke bastalyp, qujynaǵan halyq olardyń da qyzyǵy men shyjyǵyn ózara bólisip jatty.
At sporty demekshi, osy jerde bizdiń esimizge Ákim Tarazıdyń kınodramatýrg retinde táýekel etken alǵashqy týyndylarynyń biri «Tulpardyń izi» fılmi oralǵan. Bala kezde tamashalasaq ta áli umytqan joqpyz. Teńizdiń sýyndaı tunyq, móldir dúnıe edi. Bul oıymyzdy toı qonaqtarynyń biri, belgili rejısser Satybaldy Narymbetov te qoldap, osy fılmniń ssenarııin de, fılmge túsken akterlerdi de, fılmdi túsirgen rejısser Májıt Begalınniń eńbegin de shyǵarmashylyq erekshe súıispenshilikpen atap ótti. Sol kezdegi aýyr turmys qazir artta qalǵan, el at ustap, báıge jaratyp, táýelsiz eliniń toı-tomalaqtarynda, mine, alys-jaqyndy «oıpyraılatyp» olja salyp jatyr.
El delik, kórermender delik, «Qarash-Qarash» fılmin bári jaqsy biledi. Keıbireýler, tipti, onyń keıbir qaharmandarynyń sózderin jatqa aıtady. Qyrǵyzdar túsirse de qazaqtar túsirgendeı qabyldaıdy. Sonda deımiz-aý, sol baýyrlarymyz osy ataqty fılmniń ssenarııin jazǵan belgili jazýshy Ákim Tarazı ekenin bile me eken? Bilse de aıtpaıtyny (jazbaıtyny) nesi? Bul salqynqandylyq, bul sabyrlylyq qaıdan shyqqan? Toı ústinde onyń da jumbaǵy sheshildi. «Men» degen menmendik Ákim Tarazıdyń tabıǵatynda joq eken. О́zi aıtpasa, ózi maqtanbasa, «ishimdegini óziń tap» dep tompıyp júre berse, kimniń tili qyshyp barady deısiń. Ol osy sabyrlylyǵynyń «arqasynda» Memlekettik syılyqqa usynylǵan jerinen bas tartyp, eki ret aǵalaryna jol beripti. «Qarash-Qarashty» túsirgen qyrǵyz rejısseri (B.Shámshıev) kelip, «Ákim aǵa, myna fılmdi Qyrǵyz eliniń Memlekettik syılyǵyna usynaıyq, siz qalaı qaraısyz» dese, ataq-dańqty surap alýdan aýlaq Ákim «oılanaıyn» deıdi. Oılanǵandaǵy tapqany – «fılm rejısserlerimen qosamjarlanyp alǵan Memlekettik syılyqtyń barynan joǵy jaqsy emes pe?» degenge saıady. Sóıtip, odan da bas tartady. Biraq qyrǵyz rejısseriniń obalyna qalǵanyn bilmeıdi. О́ıtkeni, olarda ssenarıı ıesi syılyqtan ba