Bizdiń qulaǵymyz estip, kózimiz kórgen «soǵystan keıingi býyn» deıtuǵyn bir qara nardaı qaıyspas qaısar urpaq bar. Olardyń jasy da qazir 70 pen 80-niń tóńiregine jýyqtap qaldy. Bul býyn ómirdiń ystyǵy men sýyǵyn ábden sezinip, eńbekte shyńdalyp, pisip qatqan býyn. Taǵdyrdyń aýyrtpalyǵyn kóp kórgendikten be júrekteri meıirim men adaldyqqa toly. Jalǵandyq pen jaýyzdyqqa jandary qas. Eńbek etse mańdaıdyń terin, bilektiń kúshin aıamaıdy. Osyndaı nar tulǵaly azamattardyń biri Ońlasyn Qarabaıuly.
Bizdiń qulaǵymyz estip, kózimiz kórgen «soǵystan keıingi býyn» deıtuǵyn bir qara nardaı qaıyspas qaısar urpaq bar. Olardyń jasy da qazir 70 pen 80-niń tóńiregine jýyqtap qaldy. Bul býyn ómirdiń ystyǵy men sýyǵyn ábden sezinip, eńbekte shyńdalyp, pisip qatqan býyn. Taǵdyrdyń aýyrtpalyǵyn kóp kórgendikten be júrekteri meıirim men adaldyqqa toly. Jalǵandyq pen jaýyzdyqqa jandary qas. Eńbek etse mańdaıdyń terin, bilektiń kúshin aıamaıdy. Osyndaı nar tulǵaly azamattardyń biri Ońlasyn Qarabaıuly.
Ońlasyn Qarabaıuly ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń qyzyp turǵan kezinde 1943 jyly Jambyl oblysynyń Baızaq aýdanyndaǵy Kóktal aýylynda ómirge kelgen. Keıipkerimizdiń balalyq balǵyn dáýreni soǵystan keıingi qaınaǵan qyzý eńbektiń dúrbeleńimen tuspa-tus keldi. Áke men sheshe tań bozaryp atqannan qas qaraıǵanǵa deıin kolhozdyń bitpeıtin mımyrt tirligimen júredi. Búgingideı ár balany jeke kútýshimen baǵyp, baıyptap otyratyn kezeń ol emes. Sol dúbirmen júrip anasynyń kenepten tigip bergen dorbasyn arqalap, bizdiń Ońkeń de týǵan aýylyndaǵy mektep tabaldyryǵyn attaıdy. Odan besinshiden jetinshi synypqa deıin 3-4 shaqyrym qashyqtyqtaǵy Qumjota aýylyna jaıaýlatyp baryp júrip bilim alady. Jetinshi synyptan keıin Jambyl qalasyna baryp oqýyn jalǵastyryp, orta mektepti támamdaıdy. Sol kezdegi muǵalimderdiń qarapaıym, qanaǵatshyl, óz isine adaldyǵy jas býynnyń shynshyl da týrashyl azamat bolyp ósýine ıgi áser etken. Ońkeń balalyqtan ótip bozbala dáýrenge aıaq basqanda ákesi Esirkep o dúnıelik bolady. Shıetteı tórt balamen anasy Meıizkúl jesir qalady. Úıdegi tórt balanyń úlkeni Ońlasyn bolatyn. Ol qısaıǵan shańyraqtyń bir jaǵyn kóterisýge anasyna barynsha járdemshi bolýǵa tyrysady. О́zinen keıingi úsh qaryndasy bul kezde áli saryaýyz balapan edi. Osylaısha ol jastyqtyń jalyndy kezeńin saýyq quryp qydyrýmen emes, eńbektiń kil maıdanynda ótkizedi. «Jetim qozy tasbaýyr, mańyrar da otyǵar» degendeı orta mekteptiń sońǵy synyptary kezinde Ońkeń kádimgideı eseıip, býyny bekip shyǵady. Sebebi ózinen basqa seneri joq ekendigin et júregimen sezinedi.
Onynshy synypty bitirgen Ońlasynnyń bar armany ustaz bolý edi. Dál sol kezeńde muǵalimnen ardaqty, muǵalimnen syıly, qadirli eshkim joq edi. Osylaısha tátti armannyń jetegimen Almatyǵa attanady. Biraq bul sapardan joly bolmaǵan ol Jambyl oblysyndaǵy Baızaq aýdanynyń Eńbek bólimshesine baryp bastaýysh synypqa muǵalim bolady. Munda bir jyldaı ustazdyq etedi. Biraq bilimge qushtar jas óren aýylda turaqtap qala almaıdy. Salyp uryp Jambyl qalasyndaǵy Jeńil jáne tamaq ónerkásip tehnologııalyq ınstıtýtyna baryp oqýǵa túsedi. Bir qyzyǵy bir aıdan keıin Ońlasyndy armııa qataryna shaqyryp, úsh jylyn qasıetti Otan qorǵaýǵa arnaıdy. Ol áskerde júrip partııa qataryna qabyldanyp, kommýnıst bolyp elge oralady. Oqýyna qaıta kelgen ony ınstıtýt ujymy fakýltettegi komsomol uıymyna hatshy etip taǵaıyndaıdy. Sonymen jalaqy tólenbeıtin «komsomol hatshysy» deıtuǵyn eshqashan taýsylmaıtyn ala shapqyn tirlikke aralasady da ketedi. Bir jyldan keıin ınstıtýttyń komsomol hatshysynyń orynbasary bolyp bekitiledi. Ol kezde jastardan qurylǵan qurylys otrıady degen bolady. Sol jastardyń kóshin bastap jaz aılarynda qurylys jumystaryna belsene aralasady. Bul jumys Ońkeńdi biraz shynyqtyryp, eseıtip tastaıdy. Sebebi, ol kezderi komsomoldyń qatyspaıtyn sharasy, onyń barmaıtyn jıyny joq edi. Jastarmen jumys istep, partııanyń talaı tapsyrmasyn shashaýsyz oryndap ysylǵan jigit aǵasy orda buzar otyzǵa kelgende Almatydaǵy partııa mektebinde eki jyl dáris alady. Teorııalyq ilimdi ıgerip qaıtqan ony basshylyq Jambyl qant zaýytynyń partııa hatshylyǵyna taǵaıyndaıdy. Burynǵy stýdenttermen salystyrǵanda mundaǵy jumystyń jóni basqa edi. Naǵyz qaınaǵan eńbek maıdanyn osy kezde sezinedi. Budan keıin ol Jambyl qalasyndaǵy Zavod aýdandyq halyqtyq baqylaý komıtetiniń tóraǵasy, Jambyl qalalyq partııa komıtetiniń uıymdastyrý bóliminiń meńgerýshisi, Jambyl obkomynyń jaýapty uıymdastyrýshysy qatarly qyzme