Tamyz aıynyń sońǵy onkúndiginen bastap Mańǵystaý oblysynyń – 40, Aqtaý qalasynyń 50 jyldyq mereıtoıyn ártúrli toı-dýman, saltanatty sharalarmen ádiptegen Aqtaýda taǵy bir juldyzdy shara ótti. «Bul án burynǵy ánnen ózgerek» dep Shákárim aqyn kestelegendeı, atalǵan shara buryn-sońdy sharalarmen salystyrǵanda, rasynda ózgerek boldy.
Tamyz aıynyń sońǵy onkúndiginen bastap Mańǵystaý oblysynyń – 40, Aqtaý qalasynyń 50 jyldyq mereıtoıyn ártúrli toı-dýman, saltanatty sharalarmen ádiptegen Aqtaýda taǵy bir juldyzdy shara ótti. «Bul án burynǵy ánnen ózgerek» dep Shákárim aqyn kestelegendeı, atalǵan shara buryn-sońdy sharalarmen salystyrǵanda, rasynda ózgerek boldy.
Sport – adamzattyń densaýlyǵy men ómiri úshin mańyzǵa ıe, biraq ony tek sport zaldarda oınalatyn belgili bir túrler aıasynda ǵana tanyp keldik. Arnaıy qural-jabdyqtarmen jasanǵan keń zalda jattyqtyrýshylardyń tókken ter, bergen keńesteri arqyly ǵana ilýde bir janǵa jalyn ustatatyn asaý óner retinde qabyldadyq. Al aqsha tólep arnaıy seksııalarǵa qatysýdy, sport zaldaryna barýdy kez kelgen jannyń qaltasy kótere bermeıtini bar. Biraq, sońǵy kezderi tas tóbesinen shanshyla shyr aınalyp, bir qolymen jer tirep, búkil denesin kótere laqtyryp, asqan jyldamdyqpen túsinip úlgermeı qalatyn qımyldar jasaıtyn jasóspirimder kóbeıdi. Sóıtsek, bul halyq arasynda jaı ǵana «kóshe sporty» dep atalady eken. Jalǵyz bul emes, barsha turǵyndardyń qatysýyna, aınalysýyna qoljetimdi sport túrleri mol eken. Aqtaýdyń mereıtoıyna arnap qalanyń qaq ortasyndaǵy Astana alańynda ótken «Aktau Open Fest» mýzyka jáne sport festıvaliniń basty ereksheligi – osy, ıaǵnı barshanyń aınalysýyna qolaıly sport túrlerin ortaǵa saldy. Mańǵystaý oblysy jáne Aqtaý qalasy ákimdikteriniń, Mańǵystaý oblystyq basketbol federasııasynyń uıymdastyrýymen eki kúnge sozylǵan festıvaldi qalanyń kóptegen turǵyndary men qonaqtary qyzyǵa tamashalady. Astana alańyn birneshe alańqaıǵa bólip alyp, bir mezette birneshe sport túrlerinen ózara saıysqa túsken atan jilik, apaıtós jigitter kórermenderdi tań-tamasha qaldyrdy. Eki kún boıy alańnan tabylǵan turǵyndar senbi-jeksenbilik demalystaryn kóńildi ótkizgendigi anyq. Ásirese, jastardyń qyzyǵýshylyǵy basym túsip jatty.
Alǵashqy kúni quramynda BigSom, Stels Travoltah, Skif, BroMetis, Aidar BMM, Morisson bar qazaqstandyq jáne reseılik rep-oryndaýshylardyń konserti ótip, sharanyń hedlaıneri retinde reseılik hıp-hop ánshisi L´one óner kórsetti. Qazaqstanda vorkaýttan áýesqoılar qozǵalysynyń negizin salýshy retinde belgili astanalyq «Bar Bars» toby óz qoıylymyn usyndy.
Qazaqstannyń Astana, Almaty, Qostanaı, Shymkent, Atyraý, Rýdnyı, Aqtaý jáne Jańaózen qalalarynan 10-nan astam komanda qatysqan festıvalde «3h3», ıaǵnı «kóshe basketbolynan», breık-dans, parkýr, strıtbol, vorkaýt sekildi sporttyq oıyn túrlerinen saıystar ótti. Ásirese, festıval aıasynda «kóshe basketboly» boıynsha ótken saıys – tuńǵysh respýblıkalyq chempıonat bolýymen mańyzdy.
Uıymdastyrýshylardyń biri – Mańǵystaý oblystyq basketbol federasııasynyń dırektory Samson Arakelıannyń aıtýynsha, keleshekte olımpıadalyq oıyndar baǵdarlamasyna engizý josparlanǵan atalmysh oıynnyń alǵashqy chempıonaty Aqtaý qalasynda ótýi – qalany bul turǵydaǵy tuńǵysh bastama kóterýshi retinde tanytady eken.
Bileýlengen bulshyq etteri bultyldaı oınap, symdaı tartylǵan tip-tik denesimen beltemirdi syǵymdaı ustap, urshyqsha úıirilgen jigitpen qabattasa, biraq beltemirden ustamaı, tek álgi seriktesiniń qoly men shyntaǵynan ǵana ustap, tireı tartylǵan jigittiń sheberligi men shıraqtyǵy jastardyń «esin aldy». Bul «vorkaýt» degen oıyn túri eken. Sondaı-aq, salmaǵy aýyr nárselerdi qos-qostan tasyp, mejelengen jerge jetkizý de jigittiń jigiti shydar syn. Alańdaǵy qyzǵylyqty sport túrlerinen saıystarmen birge grafıtı men breık-danstan, basketboldan AQSh, Reseı elderinen kelgen sheteldik sheberlerdiń qatysýymen sheberlik-synyptary ótkizildi.
Ekinshi kúni de jalǵasyn tapqan alaman oıyndarda jeńimpazdy anyqtaý ońaı bolmaǵan sekildi. Biraq, jarys bolǵan soń jeńimpaz bolatyny belgili, qıyn da bolsa biraz talqylaý, salystyrýlar nátıjesinde «júzden ozǵan júırikter» anyqtalyp, marapattaldy. Parkýr boıynsha osy oıynnyń Aqtaý qalasyndaǵy birden-bir negizin salýshy bolyp tabylatyn Sergeı Chıkchırnyı jeńimpaz atanyp, taǵ aıyndalǵan júlde – planshetke ıe boldy. Al beltemirmen alýan qımyl-shynyǵý túrlerin kórsetetin vorkaýt saıysy «qıyn elementter», «aldyńǵy salmaq», «jalaýsha», «eki qolmen shyǵý» nomınasııalary boıynsha ótip, Ildar Iаgıaev, Sergeı Gavrısh, Magamed Plıev, Azamat Kýmarov syndy myqtylardy anyqtap berdi. Bulardyń arasynda saıys túrlerinen qos-qostan jeńis tuǵyryna kóterilgen jigitter de bar.
Festıvalde Qazaqstan Respýblıkasynyń tuńǵysh chempıonaty ótkizilgendikten, aıryqsha mán berilgen 3h3 – «kóshe basketboly» saıysy boldy. О́ıtkeni, odan qara úzip shyqqan júldegerge halyqaralyq jarystarda el namysyn qorǵaý mindeti júktelmek. Salmaqty sarap, qyraǵy qadaǵalaý nátıjesinde 2-3-shi oryndardy almatylyq qos komanda «Ýragan» men «Rıtm» ıemdense, jeńis elordalyq «Astana» komandasyna buıyrdy. Chempıonatta úzdik oıyn kórsetken bul komanda kelesi jyly Azııa chempıonatynda Qazaqstannyń abyroıyn arqalap shyǵatyn bolady.
Kórikti otshashýlary kókke shashylyp, arasynda ıtalııalyq Son Pascal bar belgili hıp-hop ánshiler, ózge de tanymal óner juldyzdary konsert bergen festıval kóterińki kóńil-kúımen qorytyldy.
Mańǵystaý oblysynyń ákimi A.Aıdarbaev mereıli mereke qushaǵyndaǵy Mańǵystaý jastaryn kóshe oıyndarynyń áserine bólep, jaqsy kóńilmen baýraǵany úshin jáne jastardyń salamatty ómir saltynyń mánin odan ári tereńdeı uǵynýy, olardyń qyzyǵýshylyǵyn týdyrý jolyndaǵy belsendi bastamalary úshin uıymdastyrýshylar – Qazaqstan Respýblıkasy basketbol federasııasynyń prezıdenti Abaı Alpamysov pen Mańǵystaý oblystyq basketbol federasııasynyń dırektory, mýzykant, reper Samson Arakelıandy qabyldap, festıvaldiń jastardy mańyna toptastyryp, úlken qyzyǵýshylyqpen ótýimen quttyqtady.
Barshanyń kózi úırengen, sanaǵa sińgen sport oıyndarynan múldem basqa, atalýy da oǵash estiletin osy bir oıyn túrlerin árkimniń, ásirese eresekterdiń qabyldaýy árqalaı. Biraq, bolmysy burynǵy muz aıdynynda syrǵanaıtyn konkı ispetti, tabanynda dóńgelekteri bar «báteńke-konkıdi» kıip alyp, kók asfalt ústinde júıtkip júrgen nemerelerin kórip-aq júr. Eki shetinde dóńgelegi bar taqtaımen kóz aldynan zýyldaı ótetinder de tańsyq emes. Bul sońǵy oıyndardyń jekelegen túrleri ǵana. Bul jaı ǵana oıyn nemese áýestik emes, sport. Jastardyń shynyǵý, densaýlyǵy men mádenıettiligi osy óz betinshe shuǵyldanýda jatsa kerek. Aqtaýda ótken «Aktau Open Fest» festıvali – osy oıyndardy toptastyryp, eń myqtylardy anyqtaýǵa jáne oǵan turǵyndardyń yntasyn oıatýǵa kúsh saldy.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
AQTAÝ.