Qaı halyqtyń bolmasyn ádebıeti men óneri sol jurttyń mádenıetiniń qaınary, tereńge boılaǵan rýhanı tamyry ekeni aqıqat. Sol rýhanı tamyrdy tamyrshydaı tap basyp halqynyń mádenıeti men ónerin órge súırer danalar qaı halyqta da bar desek, qazaq jurtynyń joǵyn izdep, qıyn-qystaý kezeńderde eline tutqa bola bilgen atpal azamatymyzdyń biri de biregeıi Maǵjan Jumabaev ekeni belgili. Maǵjan Jumabaev shyǵarmashylyǵyna eń alǵash baǵa bergenderdiń biri Muhtar Áýezov Maǵjannyń sóziniń bolashaqqa anyq jetetindigin tilge tıek etse, kórkem sóz sheberi Júsipbek Aımaýytov «...ol syrshyl, tolǵaǵysh, sýretshi, sóz ustasy, túrshil, romantık, mádenıetshil, kúnshyǵysshyl aqyn», dep shynaıy baǵasyn beredi. Al Elbasymyz Nursultan Nazarbaev óziniń «Tarıh tolqynynda» kitabynda Maǵjannyń móp-móldir asyl lırıkasy ynta-yqylas qoıǵan árbir adamnyń ishki jan-dúnıesin baıyta túsetinin atap kórsetken.
Qaı halyqtyń bolmasyn ádebıeti men óneri sol jurttyń mádenıetiniń qaınary, tereńge boılaǵan rýhanı tamyry ekeni aqıqat. Sol rýhanı tamyrdy tamyrshydaı tap basyp halqynyń mádenıeti men ónerin órge súırer danalar qaı halyqta da bar desek, qazaq jurtynyń joǵyn izdep, qıyn-qystaý kezeńderde eline tutqa bola bilgen atpal azamatymyzdyń biri de biregeıi Maǵjan Jumabaev ekeni belgili. Maǵjan Jumabaev shyǵarmashylyǵyna eń alǵash baǵa bergenderdiń biri Muhtar Áýezov Maǵjannyń sóziniń bolashaqqa anyq jetetindigin tilge tıek etse, kórkem sóz sheberi Júsipbek Aımaýytov «...ol syrshyl, tolǵaǵysh, sýretshi, sóz ustasy, túrshil, romantık, mádenıetshil, kúnshyǵysshyl aqyn», dep shynaıy baǵasyn beredi. Al Elbasymyz Nursultan Nazarbaev óziniń «Tarıh tolqynynda» kitabynda Maǵjannyń móp-móldir asyl lırıkasy ynta-yqylas qoıǵan árbir adamnyń ishki jan-dúnıesin baıyta túsetinin atap kórsetken.
Bıyl osyndaı kemeńger aqyn Maǵjan Jumabaevtyń týǵanyna 120 jyl tolyp, el-jurty mártebesin asyryp jer-jerde atap ótti. Osyǵan oraı el kóleminde biraz ıgilikti sharalar da júzege asyryldy. Máselen, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq banki 2013 jylǵy 28 mamyrdan bastap nomınaldyq quny 50 teńgelik Maǵjan Jumabaevtyń 120 jyldyǵyna arnalǵan eskertkish monetany aınalysqa shyǵardy. Sol sııaqty, «Turanfılm» stýdııasy túsirgen aqynnyń ómirin, shyǵarmalaryn, azamattyq bet-beınesin beıneleıtin kınotýyndyny el-jurty jyly qabyldasa, Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi men Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimdigi birlesip «Maǵjan kóktemi» II respýblıkalyq óner festıvalin ótkizdi.
Maǵjan Jumabaevtyń óshpes ónegeli mol murasymen el-jurty táýelsizdik alǵannan keıin ǵana tolyqqandy tanysa alǵany belgili. Shyǵarmalary birneshe tom bolyp oqyrmanymen qaýyshsa, sondaı ıgilikti sharalardyń biri – «Maǵjan» atty jýrnaldyń jaryq kórýi edi. Osyǵan oraı elordadaǵy Ulttyq kitaphanada «Maǵjan» jýrnalynyń alǵashqy sanynyń shyǵýyna baılanysty tusaýkeser rásimi bolyp ótti. Oqyrman qaýym aldynda alǵashqy bolyp sóz alǵan Parlament Senatynyń depýtaty Qýanysh Aıtahanov: «Táýelsizdik alǵannan keıin biz tarıhymyzdaǵy aqtańdaqtardy aqtaryp, buryn bilmeı kelgen tarıhshylarymyzdy, kósemderimizdi, handarymyzdy, sheshenderimizdi, nebir dúldúl aqyn-jazýshylarymyzdy qaıta tirilttik. Solardyń biri de biregeıi Maǵjan Jumabaev bolyp tabylady. Bizdiń urpaq Maǵjan Jumabaevty, árıne, bilgen joq. Maǵjan Jumabaev qazaqtyń uly aqyny, ult taǵdyrynyń jyrshysy» deı kelip, «Maǵjan» jýrnalynyń jaryqqa shyǵýyna qamqorlyq jasaǵan Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Samat Eskendirovke kópshilik atynan rahmet aıtyp, búgin bir oblystyń kúshimen shyǵarylyp otyrǵan jýrnaldy respýblıka kóleminde shyǵarsaq ta artyqtyq etpeıdi dedi. Odan keıin sóz alǵan qoǵam qaıratkeri, belgili aqyn Kákimbek Salyqov qolǵa alǵan ıgilikti shara uzaǵynan súıindirsin deı kelip, jýrnaldyń áli de kólemin qalyńdata túsip, ǵylymı dárejesin joǵary deńgeıge kótere túsý kerektigine toqtalyp, basylymnyń elimizdiń barlyq aımaqtaryna taralýyna kúsh salý kerektigine toqtalyp ótti. Májilis depýtaty, belgili qalamger Aldan Smaıyldyń Maǵjan esimin stýdenttik shaǵynda alǵash estigendigi jónindegi áńgimesi áserli shyqsa, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, ustaz Kúltas Qurmanbaı qatysyp otyrǵan jastarǵa qarata Maǵjan atalarynyń óleńin oqyńdar, ol kisi mahabbatty shegine jetkize jyrlaǵa n dúldúl aqyn dep aǵynan jaryldy. Zań ǵylymdarynyń doktory Beket Turǵaraev «Maǵjan» jýrnalynyń jaryq kórýin elimizdiń ádebı, mádenı ómirindegi eleýli oqıǵa dep baǵalady.
Sondaı-aq, bas qosýda fılologııa ǵylymdarynyń doktory, ǵalym Serik Negımov, aqyn, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Nesipbek Aıtuly, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, jazýshy-ǵalym Tursyn Jurtbaı, basqa da sóz alǵan azamattar qalyń oqyrmanmen qaýyshyp otyrǵan ádebı-kórkem, qoǵamdyq-saıası «Maǵjan» jýrnalyna izgi tilekterin bildirip, óz oı-pikirlerin ortaǵa saldy. Keshti Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, jazýshy Baıanǵalı Álimjan júrgizip otyrdy.
Berik SADYR,
«Egemen Qazaqstan».
–––––––––––––––
Sýretterdi túsirgen
Erlan OMAROV.