Aıdyndy Alakóldiń Shyǵys Qazaqstan aýmaǵyndaǵy bóliginde 13 maýsymda týrıstik maýsym ashylyp, demalys úıleri birtindep jumys isteı bastady. Iá, birtindep dep bekerge aıtyp otyrǵanymyz joq. Álemde jáne elimizde qalyptasqan ahýalǵa baılanysty bıyl Alakólde demalýshylarǵa da, demalys oryndarynyń ıelerine de talap kúsheıip, qaýipsizdikke basa mán berilip otyr. О́ıtkeni jaǵalaýdaǵy demalys oryndary men shomylatyn aımaqtar bir-birine jaqyn ornalasqandyqtan vırýs juqtyrý qaýpi joǵary. Sondyqtan da oblys basshylyǵy Alakólge asyqqan týrısterden birinshi kezekte koronavırýsqa test tapsyryp, sonyń nátıjesimen kelýdi ótinip otyr. Osy jerde eskerte keter bir dúnıe, testi bir otbasydan bir adam ǵana tapsyrady. Eger demalýshylar test tapsyryp úlgermegen jaǵdaıda Alakóldiń basynda test tapsyrýǵa jaǵdaı jasalǵan. Eki mobıldik pýnkt daıyn tur. Budan bólek kóldiń irgesindegi Qabanbaı aýylynda týrıster aýyryp qalǵan jaǵdaıda medısınalyq kómek kórsetetin 12 oryndyq provızor ashylǵan. «Demalýshylardyń densaýlyǵy úshin biz kúni-túni jumys isteımiz. Eger týrısterdiń biriniń dene qyzýy kóterilip, ózin qolaısyz sezinse, aldymen ekspress testileýden ótedi. Aýrýdyń belgisi bolǵan jaǵdaıda PTR tapsyrady. Provızorda 2 tynys alý apparaty bar» deıdi Qabanbaı aýyldyq aýrýhanasynyń aǵa dárigeri Gúlmıra Jaqııanova.
Ázirge qonaqúıler demalýshylardyń 50 paıyzyn qabyldaıdy
Tórtkúl dúnıeni álekke salǵan indetke baılanysty bıyl Alakóldegi demalys úıleriniń ıelerine de qatań talaptar qoıylyp, úlken jaýapkershilik júktelip otyr. Juqpaly dert oblys aýmaǵynda azaımaı turǵandyqtan olarǵa ázirge demalýshylardyń tek 50 paıyzyn qabyldaýǵa ruqsat berilgen.
Jaqynda Alakóldiń týrıstik maýsymǵa daıyndyǵyn tekserýge О́skemennen arnaıy kelgen oblys ákimi Danıal Ahmetov kásipkerlermen kezdesý ótkizgende demalýshylardyń qaýipsizdigi birinshi orynda turýy kerektigin qadap tapsyrdy. «Demalys úılerimiz ashylmaı qala ma dep alańdap otyrǵandaryńyzdy da túsinemiz. Eger 13-23 maýsym aralyǵynda kól jaǵalaýynda koronavırýs ınfeksııasy tirkelmese, demalys oryndarynyń basshylaryna qonaqúılerdiń jobalyq syıymdylyǵyna sáıkes 75 paıyzǵa deıin adamdardy ornalastyrýǵa ruqsat etiledi. Odan keıingi ýaqytta jaǵalaýdaǵy jaǵdaı turaqty bolsa, barlyq nysan 1 shildeden bastap tolyq jumysqa kirisedi. Biz óz tarapymyzdan barlyq jaǵdaıdy jasap otyrmyz. Endi sizder ózderińizge júktelgen mindetti laıyqty deńgeıde atqarýlaryńyz qajet. Eń mańyzdysy, halyqtyń densaýlyǵy. Sondyqtan barlyq sanıtarlyq talaptar saqtalýy tıis» deıdi aımaq basshysy.
Sanıtarlyq talaptar demekshi, kól jaǵalaýyndaǵy demalys úıleriniń barlyǵy tekserýden ótkizilgen. 5 maýsymnan bastap arnaıy úsh monıtorıngtik top Alakólde jumys isteýde. Olar kól jaǵasyndaǵy 175 qonaqúıdiń daıyndyǵyn, sanıtarlyq talaptardy qanshalyqty oryndap jatqandyǵyn tekserýde. «12 maýsymdaǵy reıd qorytyndysy boıynsha 60 demalys ornynyń ishinara daıyn ekenine kóz jetkizdik. Qazir osy 60 demalys ornynda sanıtarlyq-epıdemııalyq normalardy saqtaý jumystary júrgizilýde. 14 demalys ornyna «Týrısterdi qabyldaýǵa daıyn» degen akti berildi. Atalǵan demalys oryndarynda kelýshilerdiń 50 paıyzy (712 adam) ornalasa alady. 101 demalys orny daıyndyqty ázirshe bastaǵan joq. Sebebi bul demalys oryndarynyń deni 2-3 jaǵalaýlarda ornalasqan. Sáıkesinshe, olar 20 maýsymǵa taman ashylady» deıdi oblystyń bas sanıtar dárigeri Marat Ismaılov.
Alakólde týrısterdi qabyldaýǵa eń birinshi bolyp ruqsat qaǵazyn alǵan «Parýs» demalys ornynyń ıesi Janna Ramazan barlyq sanıtarlyq-epıdemııalyq talaptardy oryndaýǵa daıyn ekendikterin aıtady. «Resmı túrde jumys isteýge ruqsat aldyq. Árbir shyǵaberis esikte sanıtaızerler qoıylyp, áleýmettik qashyqtyq saqtalǵan. Qorǵanys quraldary da bar. Qazaqstandyqtarǵa aıtar ótinishimiz, jedel testten ótkenińiz týraly anyqtamany umytpaı ala kelýlerińizdi suraımyz» deıdi ol.
Iá, kásipkerler jaýapkershilik júgi salmaqty ekendigin túsinip otyr. «Demalys ornyn ashpastan buryn arnaıy dezınfeksııalyq quraldar, dezınfeksııalyq kilemder, qolǵa arnalǵan antıseptıkter, maskalar men bas kıimder alyndy. Sonymen qatar demalýshylar qaýipsizdik sharalaryn bilsin dep jadynamalar shyǵardyq. Bizdiń basty mindet – adamdardyń densaýlyǵyn saqtaý. Biz úshin adamdardyń emin-erkin demalýy mańyzdy» deıdi «Rassvet» demalys ornynyń ákimshisi Tatıana Kalýgına.
Oblys ákimi kásipkerlermen kezdesýde monıtorıngtik top quramyna demalys úıleriniń ıeleri de kirip, sanıtarlyq-epıdemııalyq talaptardyń saqtalýyn teksere alatyndyǵyn aıtqan bolatyn. «Kezdesýde aımaq basshysy monıtorıngtik toppen birge jumys isteýdi usyndy. Qazir biz top múshelerimen birge demalys oryndarynyń qonaqtardy qarsy alýǵa qanshalyqty daıyn ekenin tekserip jatyrmyz. О́ıtkeni demalýshylar men qyzmetkerlerdiń densaýlyǵy biz úshin birinshi orynda» deıdi «Injý» jáne «Alakól Arasan» demalys oryndarynyń ıesi Anar Batymova.
Úrjar úlgili aýdanǵa aınalady
Sońǵy jyldary Alakóldiń Shyǵys bóligi aıtarlyqtaı ózgergeni belgili. Ásirese jaǵalaýdy abattandyrý jumystary qarqyndy túrde júrgizilýde. «Kól jaǵalaýyn abattandyrýǵa 2016 jyldan beri 6,2 mlrd teńge qarajat jumsaldy. Bıyl bul baǵytqa tartylǵan ınvestısııa kólemi 3,9 mlrd teńgeni qurap otyr. Kól jaǵalaýynda 345 kásipkerlik nysan tirkelgen. 11 myńnan astam orynǵa shaqtalǵan 175 demalys úıi, 36 qoǵamdyq tamaqtaný orny, 27 dúken, 104 dúńgirshek, 3 dárihana bar. Bıyl 8 demalys orny salyndy. 11-i aýmaǵyn keńeıtti. Sóıtip qosymsha 650 oryn paıda boldy. Sonymen qatar 200 oryndyq «Alakol love» týrıstik kesheniniń qurylysy bastaldy. Budan bólek «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» baǵdarlamasy boıynsha eki aýqymdy joba qolǵa alyndy. Joba aıasynda sý jáne elektr jelileri tartylady. Bıylǵy jańalyq, jalpy aýmaǵy 2,5 shaqyrymdy quraıtyn velojol men 5 jańa modýldi saýda pavılondarynyń qurylysy aıaqtaldy. Jaqynda kól jaǵalaýynda jańa dárethanalar, kıinýge arnalǵan kabınalar, qutqarýshy beketteri iske qosylady» deıdi Úrjar aýdanynyń ákimi Nurjan Toqseıitov.
Alakólge ınvestısııa quıyp, demalýshylarǵa arnalǵan jańa nysandar turǵyzyp jatqan kásipkerler de az emes. Solardyń biri – Arman Ahmetqanov. Kásipker ashyq aspan astynda 3,5 myń adam sııatyn ALAZONE ARENA atty shaǵyn qalashyq salýdy josparlap otyr. Iýrmala qalashyǵynyń úlgisimen boı kóteretin nysanda sahna, qonaqúı, qoıma, as úı, bı alańy, VIP terassa, balalar alańy, bar, kassa, avtoturaq, kórermen alańy, karaoke, jasyl gazon, demalý aımaǵy bolady. «Oblys ákiminiń bastamasymen ınvestor retinde sáýir aıynda jumysty bastap kettik. Maqsatymyz – Alakóldegi týrızm deńgeıin kóterý, demalýshylar sanyn kóbeıtý. Joba eki jyl kóleminde júzege asady» deıdi kásipker.
Budan bólek taǵy bir ınvestısııalyq joba qolǵa alynbaq. Oblystyq Týrızm jáne syrtqy baılanystar basqarmasy basshysynyń orynbasary Inara Bodýkovanyń aıtýynsha, joba aıasynda tórt juldyzdy qonaqúı boı kótermek. Qazirgi ýaqytta onyń qurylys jumystary bastalyp ta ketken. Týrıstik nysanda demalýshylarǵa qajetti barlyq jaǵdaı jasalady. Sondaı-aq onda basseın men balalarǵa arnalǵan oıyn alańy salynady.
Alakólge jasaǵan jumys sapary barysynda oblys ákimi Danıal Ahmetov tek kól jaǵalaýyna ǵana emes, aldaǵy ýaqytta aýdan ortalyǵy – Úrjar aýylyna erekshe kóńil bólinetinin jetkizdi. «Úrjardy qalaı abattandyramyz? Eń áýeli Úrjardaǵy áýejaıda qaıta jóndeý jumystary júrgiziledi. Ushý-qoný jolaǵy uzartylady. Bul óz kezeginde kez kelgen ushaqtyń munda ushyp kelýine múmkindik beredi. Osy baǵyttaǵy jumystar keler jyldyń sońyna deıin júzege asyrylady. Al Úrjar aýylyn abattandyrýǵa 2,2 mlrd teńge bólinedi. Úsh jyldan keıin Úrjar adam tanymastaı ózgeredi» deıdi aımaq basshysy.
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Úrjar aýdany