Bastaýynda Elbasy, Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaev turǵan elordamyz jastardyń súıikti qalasyna aınalǵaly qashan. Jyl saıyn jalyn atqan jastardyń deni bas qalaǵa qaraı aǵylyp, bolashaq ómirlerin osy bir ásem shaharmen baılanystyrady. Nur-Sultan qalasyn asyqpaı aralap shyqqan adam, shahardyń shynymen de jastar qalasyna aınalǵanyn birden baıqaıdy. Sońǵy kezde elordamen birge qalǵymaıtyn qala degen sózdiń qosaqtala aıtylyp júrgeni osydan bolsa kerek.
Statıstıka komıtetiniń 2020 jylǵy 1 mamyrdaǵy deregine súıensek, Nur-Sultan qalasynda 1 mln 150 myń adam turady eken. 1-2 paıyzdyq aıyrmashylyqty esepke almasaq, erler men áıelderdiń úlesin teń dep aıtýǵa bolady. Al 35 jasqa deıingi jastardyń úlesi 60 paıyzdan asady.
Jalpy, damýdyń dańǵyl jolyna túsken kez kelgen memleket jastarǵa erekshe basymdyq beredi. Qazaqstan da osy baǵytty ustanatyny belgili. 2019 jyl – Jastar jyly boldy. Bıylǵy 2020 jyl – Volonter jyly dep jarııalandy. Osynyń barlyǵy memleket tarapynan eldiń erteńin qoldaý úshin jasalyp otyrǵany aıtpasa da túsinikti.
Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń el astanasyn Arqa tósine kóshirý týraly ıdeıasymen Uly dala tósinde álem moıyndaǵan shahar quryldy. Esildiń jaǵasynda boı kótergen qala órkenıet kóshine ilesti. Oǵan IýNESKO-nyń sheshimimen «Beıbitshilik qalasy» degen ataq berildi. Al Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bas shahardyń avtory ári bas sáýletshisiniń eren eńbegin erekshe baǵalap, qalaǵa Nur-Sultan ataýyn berý týraly sheshim qabyldady.
Bul sheshim Elbasy men elorda egiz uǵym ekenin kórsetti.
Elordada ne jasalsa da, jastar úshin jáne jastardyń bolashaǵy úshin jasalady. Sebebi jastar – elimizdiń qazirgi álemdegi básekege qabilettiliginiń negizgi faktory. Qazaqstannyń bolashaǵy jastardyń bilimine, kúsh-qýaty men patrıotızmine baılanysty.
Elbasy aıtqandaı: «Táýelsizdik rýhymen ósip kele jatqan búgingi jas býyn – bizdiń erteńgi úmitimiz, senimdi tiregimiz».
Bas shaharda 2010 jyly EQYU sammıti, 2011 jyly Astana, Almaty qalalarynda Qysqy Azııa oıyndary, 2017 jyly elordada EKSPO ha-lyqaralyq kórmesi zor tabyspen ótti. Atap kórseterligi, baıyrqaly basqosýlardyń barlyǵyna jastar jumyldyryldy.
Jalpy, Qazaqstan táýelsizdik alǵannan beri jastarǵa barynsha qoldaý kórsetip keledi. Volonter jyly aıasynda jastar erekshe qyrynan tanyldy. Tutas álemdi sharpyǵan pandemııa jaǵdaıynda el jastary elgezektik tanytyp, qıyn kezeńde qaıyrly bastamalardyń basynan tabyldy. Máselen, jastar karantınge jabylǵan úılerdiń turǵyndaryna azyq-túlik taratyp, qaıyrymdylyq sharalaryna qatysty. Mundaı ıgi isten Qazaqstan Kommýnıstik Halyq partııasynyń Jastar qanaty da qalys qalǵan joq.
Bolashaǵyn elordamen baılanystyrǵan jastarǵa eki birdeı esik ashyq. Biri – ǵylym-bilimge degen qushtarlyq, ekinshisi – jańa orta, jańa múmkindikter men jańa ıdeıalarǵa toly jarqyn bolashaqqa degen bastaý. Qalada únemi qaınaǵan tirshilik, aınalada jantalasyp, jaǵalasyp júrgen adamdar, ıaǵnı básekelestik óte joǵary, al básekelestik bar jerde alǵa jyljý, damý bar.
Jastar úshin mahabbattyń, jasampazdyqtyń, dostyqtyń, sulýlyqtyń sımvoly ispetti astanada sáýlet óneriniń teńdessiz úlgileri sanalatyn keshender boı kóterýde. Búgingi tańda elordamyzdyń álem aldyndaǵy bedeli kún sanap artyp keledi. Qazaq ultynyń uly tuǵyry – arý astana jıyrma jylda damýshy elderdiń elýligine endi, kelesi meje damyǵan otyzdyqtyń qataryna qosylý. Eń bastysy, órkenıet kóshindegi ozyq tehnologııalarmen tynystap, bolashaqtyń qalasyn birge jasaı bilsek bolǵany. Sonda ǵana Elbasy irgesin qalaǵan «Máńgilik elge» aınalatynymyz haq. Bir sózben aıtqanda, astana – yzǵary men jylylyǵy, sýyǵy men sulýlyǵy qatar júretin jumbaq qala bolǵanmen, sheshýin taba bilgen jannyń basyna qonǵan baq.
Nur-Sultan qalasynyń búgingi ajaryn jastardyń keskin-kelbet, bet-beınesi, ómir salty, armandarymen salystyrý lázim. Ekeýine de jastyq jiger, albyrttyq, talpynys, jańasha oılaý erkindigi, sulýlyq pen symbat tán. Beıbitshilik qalasynyń keleshegi bútindeı XXI ǵasyrdyń enshisinde jatyr. Al onyń eńsesin kóteretin búgingi jastar. Olarǵa erinbeı eńbek etip, el múddesine qaltqysyz qyzmet etý qajet.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bir sózinde: «Bolashaǵy zor azamattar el ıgiligi úshin ekonomıkamyzdy damytý jolynda qyzmet etýi qajet. Árıne, eń aldymen biz olarǵa qajetti jaǵdaı jasaýǵa tıispiz. Daryndy jastarǵa jetkilikti deńgeıde qoldaý kórsetpeı, aldyńǵy qatarly zııatker memleket qataryna qosylý qıyn ekenin moıyndaýymyz kerek», degen bolatyn. Jastarǵa jasalyp jatqan qazirgi jaǵdaıdyń astarynda osyndaı oı jatyr. Demek jastarǵa salynǵan ınvestısııanyń qyzyǵyn kórer kún alda.
Bul – qala qalǵymaýy, jastar qalǵytpaýy tıis degen sóz.
Aıqyn QOŃYROV,
Parlament Májilisiniń depýtaty, «Halyq kommýnısteri» parlamenttik fraksııasynyń jetekshisi