Nursultan NAZARBAEV.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti, «Nur Otan» partııasynyń Tóraǵasy N.Á.Nazarbaevtyń partııanyń XV sezinde sóılegen sózi
Qurmetti sezd delegattary! Qadirli qonaqtar! Búgingi basqosýdyń orny aıryqsha. О́tken 15 jyldyń qorytyndysyn shyǵarý turǵysynan jáne bolashaq baǵdar turǵysynan da bólekshe kún. Bul – elimiz «Qazaqstan-2050» Strategııasyn qabyldaǵannan bergi partııamyzdyń alǵashqy basqosýy. Biz alys bolashaqqa kóz tigip, aldymyzǵa bıik mejeler belgiledik. Qandaı maqsatqa qaı jolmen jetetinimizdi naqtylap, ony júzege asyrýǵa kiristik. Elimizdiń erteńi strategııasyn qalaı iske asyrýymyz kerek, sony oılastyramyz. Ony múltiksiz júzege asyryp, Qazaq elin damýdyń dara jolyna bastaý eldegi eń qýatty saıası kúsh – «Nur Otanǵa» júktelip otyr. Biz ózimizdi udaıy qamshylap, alǵa umtyla bilsek qana «Qazaqstan-2050» Strategııasyndaǵy bıik maqsattarǵa jete alamyz. Partııamyz tuǵyrly, eldigimiz ǵumyrly bolsyn. Máńgilik eldi birge jasaıyq!Nursultan NAZARBAEV.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti, «Nur Otan» partııasynyń Tóraǵasy N.Á.Nazarbaevtyń partııanyń XV sezinde sóılegen sózi Qurmetti sezd delegattary! Qadirli qonaqtar! Búgingi basqosýdyń orny aıryqsha. О́tken 15 jyldyń qorytyndysyn shyǵarý turǵysynan jáne bolashaq baǵdar turǵysynan da bólekshe kún. Bul – elimiz «Qazaqstan-2050» Strategııasyn qabyldaǵannan bergi partııamyzdyń alǵashqy basqosýy. Biz alys bolashaqqa kóz tigip, aldymyzǵa bıik mejeler belgiledik. Qandaı maqsatqa qaı jolmen jetetinimizdi naqtylap, ony júzege asyrýǵa kiristik. Elimizdiń erteńi strategııasyn qalaı iske asyrýymyz kerek, sony oılastyramyz. Ony múltiksiz júzege asyryp, Qazaq elin damýdyń dara jolyna bastaý eldegi eń qýatty saıası kúsh – «Nur Otanǵa» júktelip otyr. Eń uly joldyń ózi shaǵyn ǵana qadamnan bastalady. Osydan 14 jyl buryn partııanyń alǵashqy sezine nebári 400-ge jýyq delegat qatysqan edi. Az ǵana jylda «Nur Otan» 250 fılıaly, 6300 bastaýysh uıymy bar alyp qurylymǵa aınaldy. Atqarýshy jáne ókiletti bılik tarmaqtarynda tizgindi berik ustady. Eldik isterdiń barlyǵyna belsene aralasyp keledi. Meniń bastamalaryma árdaıym qyzý qoldaý bildirip, ıdeıalarymdy qulshyna iske asyryp keledi. Osy arqyly telegeı tájirıbe jınaqtady. Halyq kózdegini ǵana emes, kóńildegini de kóredi. «Nur Otan» naqty nátıjeniń, ilkimdi istiń partııasy atanyp, eldiń kóńilinen shyǵa bildi. «Eliń qýatty bolsa, baǵyń turaqty bolady» deıdi halqymyz. Kúnimizdi shýaqty ete túsý úshin elimizdi qýatty etý barlyǵymyzdyń ortaq paryzymyz. Elimizdi álemniń eń qýatty 30 eliniń qataryna qosý – aldymyzdaǵy úlken, uly maqsat. Bul «Nur Otannyń» bolashaqqa jol silteıtin temirqazyǵy bolýǵa tıis. Búgingi sezde qabyldanatyn «Nur Otannyń» jańa Saıası doktrınasy da osyny kózdeıdi. Biz qoǵamymyzdyń erekshelikterin artyqshylyqqa aınaldyra bildik. Ár alýandyǵymyz – baılyǵymyzǵa, birligimiz – tabysymyzǵa aınaldy. Osyny ult zııalylary únemi este ustap, jastarǵa árdaıym yntymaqtyń úlgisin kórsetkeni jón. Doktrınada memlekettik tildiń el birliginiń faktory retinde atalǵany da óte mańyzdy. Bul máselege asa den qoıatyn kez keldi. Qazaq tilin bilý azamattyq paryzdy ǵana emes, ultqa degen qurmetti de bildiredi. Otan otbasyndaǵy ónegeli tárbıeden bastaý alady. Osyny árbir azamat esinde ustaýy tıis. Bıyl táýelsizdigimizdiń 22 jyldyǵyn atap óteıin dep otyrmyz. Ol – ata-babamyzdyń ańsaǵan armany. Sonyń barshasynda osy otyrǵan kópshilikterińiz, birge kele jatqan meniń seriktesterim, qyzmettes dostarym, joldastarym, Úkimet músheleri, Parlament depýtattary, barlyq deńgeıdegi ákimder búkil halyqty uıymdastyryp, ony jeńiske jetkizdik. Sol úshin barshalaryńyzǵa zor rızashylyǵymdy bildiremin. Qurmetti delegattar men sezd qonaqtary! Bul forým Qazaqstannyń jańa tarıhynyń betburysty belesinde ótip otyr. Bizdiń qoǵamymyz 2050 Strategııasynda jarııa etilgen jańa uly maqsatqa senimdi qadam jasady. HHI ǵasyrdyń orta shenindegi Qazaqstannyń tarıhı shyrqaý shyńy shymyr da jumyr belgilengen. Neni jáne qalaı isteıtinimizdi, qandaı maqsatqa qol jetkizgimiz keletinin bilemiz. О́ziniń yńǵaıyna qaraı tarıh qashanda ýájderin alǵa tartyp otyrady, tıisinshe jaǵdaıattar da ózgeredi, soǵan oraı bizdiń de ózgerýimizge týra keledi. Alaıda, aldaǵy maqsat biz úshin de, keler urpaq úshin de naqpa-naq aıqyndalǵan. Merziminen buryn oryndalǵan 2030 Strategııasyn júzege asyrý barysyndaǵy sııaqty, bul bizdi shabyttandyrady. Bul baǵdarlamany da bizdiń oryndaı alatyndyǵymyzǵa jáne halqymyzdyń ıgiligi men eldegi turaqtylyqty qamtamasyz ete biletinimizge men senimdimin. Baǵdarlamanyń ózegi – bizdiń álemdegi eń damyǵan 30 eldiń biri bolýǵa tıisti ekendigimiz. Maqsatymyzdyń asa aýqymdylyǵy aıdan anyq. О́ziniń tarıhynda bizdiń halqymyz tap qazirgisindeı ekonomıkalyq jáne áleýmettik shyńdardy baǵyndyryp kórgen emes. Muny jasaý tek qazaqstandyqtardyń qazirgi urpaǵynyń ǵana qolynan keldi. Táýelsizdikti jarııa etip, Qazaqstanymyzdy damyta otyryp, biz damýdyń shalǵaı shetinen birjola shyǵyp kettik, Eýrazııanyń laıyqty jańa memleketi boldyq. Endigi jerde qashanda búkilálemdik qoǵamdastyqpen qatar adymdaýǵa tıispiz. 2050 Strategııasy – bizdiń álemdegi eń tanymal ulttardyń shoǵyryna birjolata qosylýymyz úshin berilgen uly tarıhı múmkinshilik. Búgingi tańda sheshilýi ekonomıkany, qoǵam men memleketti damytýdyń jańa belesine shyǵýǵa múmkindik beretin naqty mindetterdi pysyqtaý aıaqtalyp keledi. Aldymyzda aýqymdy, kúrdeli jumys tur. 2050 Strategııasynda men HHI ǵasyrdyń jahandyq 10 syn-qaterin naqty bólip kórsettim. О́tken jyl bul boljamnyń durystyǵyn dáleldep berdi. Jahandyq damýdyń dramalyq kerneý kúshi kózge uryp-aq tur. Jyl basynda «Kıpr daǵdarysynyń» órti zorǵa degende óshirilgen edi. Búginde Eýropa Odaǵynyń eń tómengi makrokórsetkishter sheginde terbetilip turǵan ekonomıkasy kúrdeli kúıde. Áleýmettik daǵdarys áli de kúshti, jumyssyzdyqtyń, adamdardyń kóńili tolmaýynyń deńgeıi joǵary. BRIKS-ke múshe elderdiń barlyǵynyń derlik ekonomıkalyq qarqyny edáýir báseńdep qaldy. Jaqynda ǵana Birikken Ulttar Uıymynyń Bas hatshysy Pan Gı Mýn BUU sarapshylarynyń baıandamasyn jarııa etti, onda 2050 jylǵa qaraı Jer betindegi halyqtyń 50 paıyzy sýdyń qatty tapshylyǵyn sezinetini aıtylǵan. Taıaý Shyǵys endi «arab antıkóktemin» bastan keshirýde. Egıpet pen Týnıste ıslamshylar bir jyldan az ǵana astam ýaqyt bılik basynda turyp edi, sol ýaqyttyń ózi el azamattarynyń qalyń tobynyń ondaı saıasattyń tyǵyryqqa tiremeı qoımaıtynyn túsinýine jetkilikti bolyp shyqty. Sırııadaǵy azamat soǵysynyń aıaǵy jappaı qyryp-joıatyn hımııalyq qarýdy qorǵansyz ári eshqandaı kinásiz jandarǵa qarsy qoldanýmen tyndy. Meniń ishki túısigim men tájirıbem álemniń taıaý bolashaqtaǵy damý kezeńi asa kúrdeli bolatynyn ańdatady. Osyndaı jaǵdaıda barlyq qazaqstandyqtar óz Otanymyzdaǵy turaqtylyq pen damý baǵdaryn boljaýǵa bolatyndyǵynyń baǵasyn bilýge tıis! Osyndaı qıyndyqtar men daǵdarystar oryn alyp turǵanda bizdiń elimiz bıyl turaqty damyp keledi. Boljamǵa qaraǵanda, bıylǵy jyl IJО́-niń shamamen 6 paıyz ósimimen aıaqtalady. Bul ótken jylǵa qaraǵanda joǵaryraq kórsetkish, oǵan jahandyq naryqtaǵy qubylmalylyqqa qaramastan qol jetkizilgenin qadap aıtqym keledi. Bizdiń dıqandarymyz tamasha astyq aldy – 20 mıllıon tonna bıdaı jınady. Eldiń jıyntyq altyn valıýta rezervteri kóbeıe túsýde. Bıyl ol kórsetkish Ulttyq qor qarjysyn qosa eseptegende 90 mıllıard dollardan asyp tústi. Munyń ózi bizdiń álemdik ekonomıkada oryn alatyn kez kelgen qıyndyqtar men súrginderge qarsy qoıar kepilimiz, qaıtarar jaýabymyz bolmaq. Otandyq daıyn ónim álemniń 111 eline shyǵarylýda! Qazaqstandyq eksport degenimiz akkýmýlıatorlar, transformatorlar, metall qubyrlary, tyńaıtqyshtar, azyq-túlik ónimderi sııaqty kóptegen daıyn taýarlar. Bizde ekonomıkanyń atymen jańa salalary paıda boldy. Elimizde avtomobıl, lokomotıv, vagon men tikushaqtar jasaıtyn óndirister eshqashan bolǵan emes. Indýstrııalyq baǵdarlama aıasynda ónimniń 250-den astam jańa túrleri ıgerildi. Olar – máshıne qurylysynyń, farmasevtıkanyń, hımııa ónerkásibiniń joǵary tehnologııaly ónimderi. Mysaly, emdik zattardyń 100-den astam túrlerin shyǵarý ıgerilgen! Qazirgi tańda bıylǵy jyldy barlyq negizgi kórsetkishter boıynsha tabysty aıaqtap shyǵamyz dep kútýge tolyq negiz bar. 2050 Strategııasyn júzege asyra otyryp bizdiń elimiz túbegeıli jaqsarýǵa tıis. Ol ózgerister bárin de qamtıdy, bárin de tereńnen qoparady. Olar bizdiń qoǵamymyz ómiriniń barlyq qyrlaryna qatysty bolady. Bul asa aýqymdy jumystyń da basynda «Nur Otan» partııasy turýǵa tıis! Bul sezdiń túıindi mindeti – XHI ǵasyrdyń orta shenindegi bizdiń barsha uly Maqsattarymyzǵa qol jetkizýdegi «Nur Otan» partııasynyń alar orny men saıası mańyzyn aıqyndaý. Qurmetti delegattar! Birneshe aıdan keıin, kelesi jyldyń naýryzynda bizdiń partııamyzǵa 15 jyl tolady. Partııa Qazaqstan tarıhynda tuńǵysh ret balamaly negizde ótkizilgen prezıdenttik saılaý qarsańynda meniń reformalarymnyń baǵytyn qoldaıtyn jalpyhalyqtyq koalısııanyń arqaýynda qurylǵan bolatyn. Halyqtyń qalaýyna sáıkes basty saıası kúshke aınalǵan pikirlester odaǵy dál sol kezde qalyptasqan edi! Bizdiń jas demokratııamyz da dál sol kezde áleýetin aıqara ashqan edi! Kezinde basqa ilgeri elderdegi – Sıngapýrdaǵy, Ońtústik Koreıadaǵy, Japonııadaǵy sııaqty bizdiń elde de demokratııa progresshil, kóshbasshy partııamen – «Nur Otanmen» birge dúnıege kelgen bolatyn. «Nur Otannyń» qalyptasý tarıhy – demokratııanyń álemdik tájirıbesiniń ajyraǵysyz bóligi. Birinshi sezdiń qalaı ótkeni jadymyzda birjola jattalyp qaldy. Ol kezde bizdiń batyl armandarymyzdyń ózi qazirgi jetistikterimizge de ilese almaı jatatyn. Qazir osy zalda men ózimniń Birinshi sezde aıtqan sózderimdi qaıtalamaqshymyn, ol sózder 15 jyl ótkende de kókeıkestiligin joımaǵan: «Meniń qymbatty joldastarym, sizderge Otan dep soqqan júrekterińiz úshin úlken alǵysymdy aıtamyn. Sizderdiń halyqtyń qadir-qasıetin oılaıtyndaryńyz, memlekettilikti saqtaý men nyǵaıtý jolynda bárińiz bir úıdiń balasyndaı jumylǵandaryńyz úshin rahmet deımin!». Men ózimmen birge jańa eldi ornatysqan barlyq qazaqstandyqtarǵa eńbegi men tózimdiligi úshin alǵysymdy bildiremin! Aıryqsha alǵysymdy menimen birge bizdiń partııamyzdy qurysqan seriktesterime arnaımyn! «Nur Otan» partııasyn órkendetýge úles qosqandardyń bárine alǵys aıtamyn! Áýel bastan-aq partııa meniń pikirlesterimniń ynta-qulshynysy men senimine arqa súıedi. Osy zalda Sergeı Aleksandrovıch Tereshenko, Qaıyrjan Shaıqyuly Taqýov, taǵy basqalar otyr. Olar bizdiń dańqty dástúrlerimizdi saqtaı bilip, partııa jumysyna óz úlesterin qosýyn jalǵastyryp jatyr. Biz úshin alǵashqy synaq 1999 jylǵy parlamenttik saılaý bolǵan edi. Mine, on bes jylǵa jýyq ýaqyttan beri partııa básekelesti adal kúreste talaı ret saılaý naýqanynyń eleginen ótti jáne árqashan jeńiske jetip otyrdy! Bizdi qaı kezde de ár saılaý ótken saıyn bekı túsken halyq qoldaýy jigerlendirip júrdi. «Nur Otan» partııasy qolynan kelmeıtindi eshqashan ýáde etken emes. Ol árdaıym naqty ister partııasy bola bildi. Júzdegen myń nurotandyqtardyń kúsh-jigeriniń, árbir qazaqstandyqtyń qajyrly eńbeginiń arqasynda 2030 Strategııasy merziminen buryn júzege asyryldy. Osy zalda keń-baıtaq Otanymyzdyń ár qıyrynan kelgen san túrli urpaqtyń, ulttar men kásipterdiń ókilderin – meniń seriktesterimdi kórip otyrmyn. Sizderdiń árqaısyńyz óziniń otbasy men jaqyn adamdarynyń, qalasy men selosynyń, aýdany men búkil eldiń ómirindegi jańa jetistiktermen bólise alatynyna senimdimin. Ár otbasynyń turmysyn jaqsartý jóninde aýqymdy jumys atqaryldy. Júzdegen jańa kásiporyndar, joldar salyndy, júzdegen myń jańa jumys oryndary paıda boldy. Jańa balabaqshalar men mektepter, aýrýhanalar jumys istep tur. Jańa ýnıversıtetter, kitaphanalar, teatrlar, konsert zaldary, stadıondar, sport alańdary ashyldy. Eń bastysy – halqymyzdyń Rýhy qaıta órledi. Búginde «Nur Otannyń» qatarynda 900 myńdaı partııa múshesi bar. Nurotandyq depýtattar Parlament Májilisinde kópshilikti quraıdy. Parlamenttik zań shyǵarý isinde asa qomaqty tájirıbe jınaqtaldy. Parlamenttiń tek besinshi shaqyrylymy kezinde 140-tan astam zań qabyldanǵan! «Nur Otannyń» fraksııasy densaýlyq saqtaý, agrarlyq sektor, memlekettiń áleýmettik mańyzdy qyzmetteri máseleleri boıynsha 12 zań jobasyn daıyndady. Partııa halyq múddesin qorǵaı biletin parlamentshiler men máslıhattar depýtattarynyń tutas shoǵyryn tárbıelep shyǵardy. Bizdiń partııamyz Úkimetti jasaqtaıdy, bıliktiń barlyq tarmaqtarynyń is-qımylynyń rettiligin qamtamasyz etedi. Partııa janyndaǵy qoǵamdyq qurylymdardyń – Sybaılas jemqorlyqpen kúres jónindegi keńestiń, Quqyqtyq Keńestiń jáne basqalarynyń qyzmetin aıryqsha atap ótkim keledi. «Jas Otan» jastar qanaty belsendiligin arttyra túsýde. Bizdiń partııanyń jas músheleri ózderiniń Ekinshi seziniń sheshimderin qulshyna oryndaýda. «Nur Otan» basqa parlamenttik partııalarmen, Kásipodaqtar federasııasymen, Azamattyq alıanspen, ardagerler jáne áıelder uıymdarymen, ózge de úkimettik emes uıymdarmen ózara is-qımyl jasaýda. «Aq jol» partııasy jáne Kommýnıstik partııanyń parlamenttik fraksııalarynyń belsendi ári jemisti jumysyn aıryqsha atap ótkim keledi, olar qaǵıdatty máselelerde ózderiniń pikirlerin bildirip, óz ustanymdaryn qorǵaıdy jáne qarapaıym halyqtyń jaqtastary bola biledi. Bizdiń partııa – «Qazaqstan-2050» Jalpyulttyq demokratııalyq koalısııanyń biriktirýshi kúshi. Búginde «Nur Otan» – Qazaqstannyń HHI ǵasyrda tabysty qadamdar jasaýyn qamtamasyz etetin saıası kóshbasshylyqtyń basty tetigi! Qazir bizde halqymyzdy jańa jeńisterge senimdi jeteleý úshin ne qajettiniń bári bar. Eń bastysy – barlyq qazaqstandyqtardyń zor senimi men qoldaýy. Bul – «Nur Otannyń» HHI ǵasyrdaǵy saıası kóshbasshylyǵynyń negizgi bastaýy. Qazir partııa resýrstaryn durys bólý kerek. Ár nurotandyqtyń partııalyq jaýapkershiligin kúsheıtý qajet. Biz partııa jumysynyń qýatyn úsh qaıtara eselendirýge tıispiz. Qurmetti delegattar! «Qazaqstan-2050» Strategııasy – bizdiń partııalyq baǵdarlamalarymyzdyń negizi. Ony oryndaý «Nur Otannyń» saıası kóshbasshylyǵymen ǵana múmkin ekenine meniń eshqandaı kúmánim joq. Partııa birtutas saıası erik-jigerdiń generatory, qazaqstandyqtardy bizdiń jolymyzdaǵy kez kelgen burylystardan alyp shyǵar jol bastaýshy retinde is-qımyl tanytýy tıis. Bul, birinshi kezekte, bizdiń elimiz taǵdyry úshin ujymdyq jaýapkershiligimiz. «Nur Otan» san túrli adamdardyń basyn biriktirip otyr. Is júzinde, partııa bizdiń búkil qoǵamymyzdyń aınasy ispetti. Partııa halyq múddesiniń bastaýshysy bolýy úshin depýtattar korpýsy tarapynan atqarýshy bıliktiń jumysyn tıimdi baqylaý qajet etiledi. Búginde júıeli jańarý talaby qoıylyp otyr. Sondyqtan biz murattarymyzdy, qundylyqtarymyz ben qaǵıdattarymyzdy bekitetin Saıası doktrına qabyldaımyz. Bizdiń partııa qashanda ózgeristerdiń basynda turyp, tabysty partııalyq tájirıbeniń jahandyq úrdisterine ilesýi, qoǵamǵa qatysty kez kelgen táýekelder men syn-qaterlerge jedel jáne ıkemdi ún qata bilýi qajet. Biz qazirgi álemde tabys tek naqty is-qımyl strategııasy bar saıası kúshterge ǵana joldas bolatynyn anyq kórýge tıispiz. Tek turaqty damý men halqymyz birliginiń berik kepili retinde uzaq merzimdi saıası kóshbasshylyq qamtamasyz etiletin jerde ǵana tabysqa qol jetedi. Osy jolmen yrǵaqty damyǵan elder – Túrkııa, Japonııa, Úndistan, Sıngapýr, Malaızııa ǵana emes, sondaı-aq Soltústik Eýropanyń birqatar elderi – Shvesııa, Norvegııa, Fınlıandııa, Danııa júrip ótti. Sonymen bir mezgilde, tarıhtyń jaýapty kezeńderinde saıası kóshbasshylyq álsiregen jerde qoǵam silkinister men janjaldardyń alasapyranyna batady. Sondyqtan «Nur Otannyń» árbir múshesi – mınıstrden qatardaǵy nurotandyqqa deıin – partııanyń HHI ǵasyrdaǵy kóshbasshylyǵy neni bildiretinin naqty túısinýi tıis. BIRINShI. «Nur Otan» basty patrıottyq kúsh bolýy shart. Partııanyń asa mańyzdy mıssııasy – «2050» Strategııasynda jarııalanǵan Jańa Qazaqstandyq Patrıotızm qalyptastyrýdyń jalpyulttyq túpqazyǵy bolýy tıis. Bul jumysqa «Jas Qyran» jáne «Jas Ulan» balalar uıymdary, «Jas Otan» bastaǵan jastar birlestikteri, Respýblıkalyq Ardagerler keńesi, barlyq patrıottyq BAQ-tar men ÚEU-lar qatysýy qajet. EKINShI. Partııa qashanda jalpyulttyq birliktiń ortalyq býyny bolýy tıis. Birinshiden, «Nur Otan» – halyqty toptastyrýshy partııa. Biz babalarymyz san ǵasyrlar boıy ańsaǵan armanǵa qol jetkizgenimizdi maqtan ete bilýimiz kerek. Ultymyzdyń uly tarıhynyń jańa taraýy qýatty da tabysty táýelsiz memlekettiń shejiresi bolyp jazylýda. Elimiz osy jyldarda erlik pen birliktiń úlgisin kórsetti. Táýelsizdiktiń qıynshylyqpen kelgenin, ony ustap qalý ońaı emes ekendigin halqymyz bildi. Osyny túsinip otyrǵan, bir judyryqtaı jumylyp otyrǵan halqyma shyn júregimnen alǵysymdy aıtamyn. Birte-birte barlyq jaǵdaı túzeledi, barlyq másele sheshiledi. Barlyǵymyz qolymyzǵa qonǵan altyn qus –baqytymyzdy saqtaı bileıik. Bul – ana tilimiz ben ata dástúrimizdiń, ulttyq mádenıetimizdiń Máńgi Jańǵyrý Dáýiri. «Nur Otan» memlekettik tildi nyǵaıtýǵa, qazaqtyń dástúri men mádenıetin jańǵyrtýǵa baılanysty qoǵamdyq-saıası jumystardyń tıimdi júıesin jasaýy tıis. Ekinshiden, partııaǵa bizdiń kópetnosty halqymyzdyń birligi úshin joǵary jaýapkershilik júkteledi. Bul rette túrli deńgeıdegi partııa uıymdary men Qazaqstan halqy Assambleıasynyń, «Nur Otan» parlamenttik fraksııasynyń jáne Assambleıadan saılanǵan Májilis depýtattarynyń birlesken is-qımylynyń tutas bir júıesi qajet. Bizdiń uranymyz «Bir el – bir halyq – bir taǵdyr» – biz naqty ómirde dáıektilikpen júzege asyryp kele jatqan asa mańyzdy qaǵıdat. Úshinshiden, partııa el óńirlerin jaqyndastyryp, óńiraralyq baılanystardy nyǵaıtýy tıis. Qazir memlekettiń jańa óńirlik saıasatyn qalyptastyrý úderisteri júrýde. Búkil elimiz boıynsha aýyldar men aýdandyq mańyzdaǵy qalalar ákimderiniń saılaýy ótip, jergilikti bılik batyl túrde jańartyldy. Ortalyqtan óńirlerge eleýli ókilettilikter berildi. О́ńirlerden ortalyqqa, sondaı-aq, ortalyqtan óńirlerge kadrlardyń rotasııasy júrip jatyr. Tek sińirgen eńbegine negizdelip, konkýrs boıynsha júzege asyrylýy tıis memlekettik qyzmetke qabyldaý men ilgeriletýdiń júıesi túbegeıli ózgertildi. Basqarý organdarynda jumys isteıtinderdiń korpýsy aıtarlyqtaı jańardy. Partııaǵa turǵyndardyń bir bóliginiń sanasyndaǵy óńirshildiktiń kónergen túrin sheshimdi túrde eńserip, jalpyqazaqstandyq múddelerdi biriktirýshi kúsh bolýy tıis. Úshinshi. «Nur Otan» qashanda azamattyq qoǵamnyń kóshbasshysy bolýy qajet. Partııa, biz qashanda atqaryp kele jatqandaı, Azamattyq Alıanspen birlesken jumysty damytýy, adamdardyń naqty problemalaryn sheshýshi, olarǵa kómektesýshi jáne arqa súıeýshi barlyq patrıottyq ÚEU-lar múddeleriniń jolbasshysy bolýy tıis. «Qazaqstan-2050» Jalpyulttyq koalısııasyn dáıektilikpen nyǵaıtý jáne keńeıtý qajet. Bul jumysty bosańsytýǵa bolmaıdy, óıtkeni, bizdiń partııa eldiń bolashaqqa qadam basýynyń ıadrosy bolyp tabylady. TО́RTINShI. Partııalyq kóshbasshylyqtyń basty máseleleriniń biri – ekonomıkalyq jáne áleýmettik ınnovasııalardyń jalpyulttyq epısentri bolý. Bizdiń partııamyz qoǵam men memleketti damýdyń batyl, ınnovasııalyq ıdeıalarymen nárlendirýi tıis. Búgin álemdik ekonomıka ınnovasııalyq kásiporyndar men sapaly jumys oryndaryn qurý esebinen ósimdi qamtamasyz etý baǵytynda jumys isteýde. Sondyqtan tıisti mamandar daıyndaý qajet. Biz ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasyn der kezinde qabyldadyq jáne basqa elder de bizden keıin osyndaı ındýstrııalyq baǵdarlamalar daıyndady. Biz ony elimizdiń búkil ekonomıkasyn damytýdyń temirqazyǵy retinde paıdalanýǵa tıispiz. Osy eki másele de ınnovasııalar jáne ǵylymı jańalyqtar negizinde sheshilýi kerek. HHI ǵasyrda ǵylymı jańalyqtar sheshimderdiń eń bastysy bolady. Innovasııalardyń basty baǵyttary bıologııanyń, nanotehnologııanyń jáne matematıkanyń túıisinde toǵysady. Bolashaqtyń energııasyn qamdaý kerek. Olar qazirdiń ózinde jumys isteı bastady. Qýattyń qazirshe adamzatqa beımálim múlde jańa túrlerin izdeý júrip jatyr. HHI ǵasyrda tabystyń mańyzdy sharty kreatıvtilik bolyp tabylatynyn atap kórsetemin. Sondyqtan «Nur Otan» kreatıvti partııa bolýy tıis. Shyǵarmashyl ıntellıgensııamen jumysty aıtarlyqtaı kúsheıtý kerek. Nurotandyqtar Qazaqstandy damytýdyń asa mańyzdy máseleleri boıynsha Internet-pikirtalastardyń turaqty qatysýshysy bolýy qajet. BESINShI. HHI ǵasyrdaǵy kóshbasshy partııa – jalpyhalyqtyq baqylaýdyń basty quraly. Bárinen buryn, 2050 Strategııasynyń mindetterin júzege asyrýda «Nur Otan» fraksııasynyń parlamenttik jáne qoǵamdyq baqylaý múmkindigin keńinen paıdalaný mańyzdy. Tek besinshi shaqyrylǵan Májilistiń jumysy barysynda ǵana nurotandyq depýtattar partııanyń Saılaýaldy tuǵyrnamasyn oryndaýdyń barlyq qyrlary boıynsha memlekettik organdarǵa shamamen úsh júzdeı saýal joldady. Bul saýaldar Saılaýaldy tuǵyrnamanyń oryndalýy týraly halyqqa baıandalýy úshin muqııat qarastyrylýy qajet, óıtkeni, ol bizdiń ortaq isimiz. Zań jobasymen jumys kezeńinde halyqtyq baqylaýdyń mańyzdy tetigi «Nur Otannyń» parlamenttik fraksııasy janyndaǵy konsýltatıvti-keńesshi organdardyń qyzmeti boldy. Olar mańyzdy zań jobalary boıynsha sarapshylardyń basyn biriktiredi, qalyń jurtshylyqtyń pikirlerin qaperge alady. «Nur Otan» fraksııasynyń salyq salý máseleleri boıynsha qaǵıdatty ustanymyn erekshe atap ótkim keledi. Depýtat-partııalastardyń orta tapqa salyqtyq salmaqty ulǵaıtýǵa jol berýge bolmaıtyny týraly ustanymyn óte durys dep sanaımyn. Bizde shaǵyn jáne orta bıznes ónimniń 20 paıyzdan sál ǵana astamyn óndirse, biz qataryna qosylýǵa umtylyp otyrǵan damyǵan elderde bul kórsetkish 60-70 paıyzǵa jetedi. Bizge orta jáne shaǵyn bıznestiń úlesin 50 paıyzǵa deıin jetkizý kerek. Sondyqtan orta taptyń negizin quraıtyn kásipkerlikke jan-jaqty kómektesý qajet. Men osydan bes jyl buryn tapsyrǵandaı, sán-saltanat zattaryna, elıtaly jyljymaıtyn múlikke, qymbat avtomobılderge janama salyqtar engizý qajet. Munyń sol sııaqty alkogol men temeki buıymdaryna da qatysy bar. Bul azamattyq jáne patrıottyq ustanym! Úkimet parlamentarıılerdiń pikirlerine qulaq túrýi tıis. Bir jaǵynan alǵanda, biz bıýdjetti tolyqtyrý kerek ekenin jáne bizde korporatıvtik jáne tabys salyǵy mólsherlemeleriniń tómen ekenin túsinemiz, sonyń esebinen biz aýqatty azamattar tabyn qurdyq. Bul durys. Bul bizdiń maqsatymyz edi. Bul maqsatty baǵyttalǵan saıasat. Baı adamdar kóbirek bolýy kerek jáne olar óz baılyqtaryn olardyń osylaı jasaýyna jaǵdaı týǵyzǵan eldiń damýyna baǵyttaýy tıis. Endi, dáýletti adamdar taby ulǵaıǵan kezde, olar áleýmettik jaýapkershilik isine óz úlesterin qosa alady jáne qosýǵa tıis. Búkil álemde osylaı jasalady. Al bizde mıllıoner de, jumysshy da birdeı 10 paıyzdyq tabys salyǵyn tóleıdi. Bul jóninde oılaný qajet. Sondyqtan men óz áriptesterim – Májilis depýtattarynyń bastamasyn qoldaımyn! Konsýltatıvti-keńesshi organdar jumysy tájirıbesin ulǵaıtý, olardy máslıhattar jumysynda paıdalaný mańyzdy. «Nur Otan» – parlamenttik partııa. Sondyqtan «Nur Otan» jumysyn kúsheıtýdiń mańyzdy bir baǵyty – Májilistegi fraksııa qyzmeti. Bizdiń depýtattar bastamashy bolǵan árbir zań jobasy, ár sheshim eldiń uzaq merzimdi múddelerin aıqyn túsinýge negizdelip, Doktrına qaǵıdattarymen kelisilýi tıis. «Nur Otan» ashyq, móldir, tıimdi jáne jaýapty saıası kúshtiń qandaı bolatynyn óz qyzmetimen dáleldeýi kerek. Biz ashyqpyz jáne bizdiń jasyratyn eshteńemiz joq. Biz adal jumys isteımiz jáne halyqqa barlyq kemshilikter týraly ashyq aıtamyz, problemalardyń áli bar ekenin qoldaımyz jáne túsinemiz. Árkezde de bizdiń halqymyzdyń ıgiligi úshin eńbek etý qajet. Partııa júıeli negizde óziniń Qoǵamdyq qabyldaýlarynyń jumysyn kúsheıtýi kerek. Tek bıylǵy jyly ǵana Qoǵamdyq qabyldaýlar azamattardyń júz myńǵa tarta ótinishterin óńdeýden ótkizdi. Sol sııaqty taıaý kúnderi biz «Elektrondy partııa» jobasyn iske qostyq. Endi Internetke qol jetkizgen árbir azamat úıinen shyqpaı-aq «Nur Otanǵa» ótinish jasaı alady. Azamattarmen turaqty únqatysý qajet. «Nur Otandy» halyqtyq qoldaýdyń sarqylmaıtyn basty qaınar kózi de mine, osy! Saıası kóshbasshylyqtyń qaǵıdatty máselesi – bizdiń jemqorlyqqa qarsy bitispes strategııamyz. Partııa nurotandyqtardyń azamattyq ar-ojdanynyń prınsıpti saqshysy bolýy kerek. Adamdar jergilikti jerde jemqorlardy tústep tanıdy, al bul olardy qatardaǵy nurotandyqtar da biledi degen sóz. Olar birinshi bolyp dabyl qaǵyp, jemqorlardy áshkereleýi kerek. Partııa men quqyq qorǵaý qurylymdarynyń mindeti – jemqorlyqpen kúresýshilerdi qorǵap, olarǵa kómektesý. Memlekettik qazynanyń bir teńgesi de qaraýsyz qalmaýy tıis. Tek sonda ǵana qazynaǵa qol salýshylyqpen kúres tabysty bolmaq! ALTYNShY. HHI ǵasyrda kóshbasshylyqqa tek jastar belsendi qoldaý kórsetken partııa ǵana ıe bola alady. Sondyqtan men jastar saıasatyn áleýmettik jańǵyrtýdyń mańyzdy baǵyty retinde belgiledim. «Jas Otan» eki júz myńnan astam adamnyń basyn biriktiredi. Bir jyl buryn «Jas Otannyń» Ekinshi sezinde men jastarmen jumysty kúsheıtýdiń keshendi baǵdarlamasyn usyndym. Biraq, ashyǵyn aıtaıyn, meniń tapsyrmalarymnyń oryndalýy jartykesh júrýde. Máselen, Úkimet 2020 jylǵa deıingi jastar saıasatynyń tujyrymdamasyn bekitti. Biraq ony júzege asyrý jónindegi Is-sharalar josparynda Úkimet qarjylandyrý kólemin belgilemegen. Bári «bólingen lımıtke sáıkes» ákimshilik baǵdarlamalardy satyp alýǵa berilgen. Al bul lımıtter alýshylarǵa deıin jete me – másele mine, sonda. Basqa bir mysal. Meniń tapsyrmam boıynsha Bilim jáne ǵylym mınıstrligi «Jastar» ǵylymı-zertteý ortalyǵyn qurǵan. Biraq taǵy da sol qarjylandyrýdyń joqtyǵynan ol tolyqqandy jumys júrgize almaıdy. Sóıte tursa da, ol jergilikti jerlerde demeýshiler esebinen tabýǵa bolatyn jáne sol sııaqty Úkimet te bóle alatyn azǵantaı ǵana qarjy. О́ńirlerde jastardyń resýrstyq ortalyqtaryn qurý da sozylyp barady. Búginde 10 óńirde 96 ortalyq qana jumys isteıdi. Astana jáne Almaty qalalarynda, Aqtóbe, Batys Qazaqstan, Qyzylorda, Soltústik Qazaqstan oblystarynda bul jumysqa tipti kirispegen de. Meniń tapsyrmam boıynsha búkil elde «Jasyl El» jobasy júzege asyrylyp jatqanyn sizderdiń bárińiz jaqsy bilesizder. Biz negizinen shóleıtti jáne jartylaı shóleıtti bolyp tabylatyn kólemi boıynsha álemde toǵyzynshy aýmaqqa ıemiz, ormandy bólik 10 paıyzdan az jerdi alady. Sondyqtan eldi jasyl jelekke bóleý qorshaǵan orta men azamattarymyzdyń densaýlyǵy úshin mańyzdy, bul úlken parasatty is. Bul joba jalǵasyn tabýy kerek jáne partııa oǵan qoldaý kórsetýi tıis. Bıyl Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrligi jelisi boıynsha 429 mıllıonnan astam teńge bólindi. Máselen, Ońtústik Qazaqstan oblysynda jastardyń eńbek otrıadtarynyń oblystyq shtabyna aqsha tek oqý jyly bastalar aldynda tamyzda ǵana kelip túsken! Osynyń saldarynan stýdentterdiń negizgi bóligi baǵdarlamaǵa qatysýdan bas tartýǵa májbúr boldy. Bul basshylardyń kemshiligi. Bul jerde stýdentterdiń kinási joq. Meniń tapsyrmalarymdy oryndamaıtyn naqty sheneýnikter kináli. Jastar saıasatyna degen mundaı kózqarasqa jol berýge bolmaıdy. Partııa basshylyǵy men Úkimetke ákimdermen birlesip jaǵdaıdy túzetýdi jáne «Jas Otannyń» Ekinshi sezinde men bergen barlyq tapsyrmalardy oryndaý jóninde naqty jumystarmen aınalysýdy tapsyramyn. Jastar – bizdiń altyn qorymyz! Jas qazaqstandyqtardyń partııa baǵytyn qoldaýy, olardyń Strategııa-2050-di júzege asyrýǵa keńinen atsalysýy zor tarıhı jáne turaqtandyrýshy mańyzǵa ıe. Men partııa sezi minberinen barlyq qazaqstandyq jastarǵa taǵy da sózimdi arnaǵym keledi. Bizdiń elimizde jasalǵandardyń bári, eń aldymen, sizder úshin! Sizder úshin Qazaqstanda barlyq esikter ashyq! Halyqtyń birligin saqtańyzdar! Biz úshin osyndaı Qazaqstandy quryp jatqan bizdiń ata-analarymyzdyń, aǵa býynnyń eńbegin baǵalańyzdar! Bizdiń Otanymyzdyń uly bolashaǵy úshin qajyrlylyqpen jáne laıyqty oqyp, eńbek etińizder! Sizder – búkil Qazaqstannyń úmitisizder! Osy sharýanyń bári jastar úshin, elimizdiń táýelsizdigi uzaǵynan bolýy úshin jáne kók týymyz máńgilik jelbireýi úshin jasalyp jatyr. Máńgilik el bolý úshin jasalýda. Kelesi urpaq el úshin, jer úshin, ózim úshin dep eńbek etýi kerek. Tek qana eńbekpen baqytty bolasyń. JETINShI. «Nur Otan» bizdiń memleketimizdiń basty syrtqy saıası qundylyqtaryn belsendi jaqtap jáne alǵa bastyrýy kerek. Olar keńinen málim. Qazaqstannyń ósip kele jatqan halyqaralyq bedeli solarǵa negizdelgen. Biz teńdestirilgen jáne qaýipsiz, kóppolıarly jáne tolerantty álemdi qoldaımyz. Bul qundylyqtardy partııa ózge elderdiń rýhy men kózqarastary boıynsha jaqyn saıası partııalarymen baılanystardy keńeıte otyryp, parlamentaralyq jáne halyqaralyq qyzmetinde alǵa bastyratyn bolady. «Nur Otannyń» HHI ǵasyrdaǵy uzaq merzimdi kóshbasshylyǵynyń mindetteri osyndaı. Qurmetti delegattar! Partııa seziniń aldynda Saıası doktrına qabyldaý mindeti tur. Onyń jobasy «Nur Otanda» jáne qoǵamda keńinen talqylandy. «Nur Otannyń» baǵdarlamalyq qujattary árkezde de naqtyly boldy, sondyqtan olar nátıjeli bolyp keldi. Biz eshqashan qurǵaq qııalǵa berilgen emespiz. Biz eshqashan bulyńǵyr mindetter qoıyp, bos ýádeler bergen joqpyz. Biz árbir sózimizdi árkezde de shynaıy eńbekpen jáne naqty istermen aıǵaqtap otyramyz. Men árkezde de solaı bolatynyna senimdimin! О́ıtkeni, «Nur Otan» – kóshbasshy partııa! Qymbatty dostar, áriptester! Bizdiń basty partııalyq brendimiz – Qazaqstan, tek qana alǵa! Strategııa-2050-di júzege asyrýǵa baılanysty ol odan da zor naqty mazmunǵa ıe bolady. ALǴA – jańa ınnovasııalyq-ındýstrııalyq ekonomıkaǵa! ALǴA – birtutas jáne toptasqan ult retindegi qazaqstandyqtardyń jańa ómir sapasyna! ALǴA – HHI ǵasyrdaǵy yrǵaqty damýshy jáne jaýapty memleket retindegi Qazaqstannyń halyqaralyq bedeliniń jańa shyńdaryna! Bular bizdiń jıyrma birinshi júzjyldyqtyń ortasyna deıingi is-qımylymyzdyń biregeı úsh baǵyty. Onda partııa men memlekettiń aldaǵy jumystarynyń tarıhı máni túıindelgen. Bul bizdiń ortaq Qazaqstan Armanynyń eń tereń máni. Qymbatty dostar! Aldymyzda bıik belester bar. Olardan alqynbaı asý, belesterdi barlyqpaı baǵyndyrý – bizdiń óz qolymyzda. Myzǵymas birlik pen tynymsyz eńbek, jasampazdyq pen jańashyldyq, jaýapkershilik – bizdiń eń basty quralymyz osylar. Biz ózimizdi udaıy qamshylap, alǵa umtyla bilsek qana «Qazaqstan-2050» Strategııasyndaǵy bıik maqsattarǵa jete alamyz. Partııamyz tuǵyrly, eldigimiz ǵumyrly bolsyn. Máńgilik eldi birge jasaıyq! Alǵa, «Nur Otan»! Alǵa, Qazaqstan!