Jańa oqý jylynda qashyqtan oqytý taǵy da jalǵasqaly otyr. Al oǵan Atyraýda qandaı daıyndyq qamy jasaldy? Oblys ákimi Mahambet Dosmuhambetovtiń málim etýinshe, 196 mektepte 131 900 oqýshy bilim alǵaly otyr. Osyǵan oraı muǵalimder men oqýshylardyń ınternetke qoljetimdiligine aldyn ala jasalǵan saraptama neni kórsetti?
Birinshiden, kompıýterge muqtajdyq muǵalimderde de, oqýshylarda da bar. Máselen, jas urpaqty bilim nárimen sýsyndatýǵa biligin arnaıtyn muǵalimderdiń 355-ine kompıýter aýadaı qajet. Sol sebepten olarǵa mektep kompıýterlerin berý kózdelipti. Ustazdardyń mektepke kelip, jumys isteýine de jaǵdaı jasalady. Sondaı-aq 16 693 oqýshyǵa kompıýter qajet.
– Bizdiń basty mindetimiz – oqýshylardyń sapaly bilim alýyna barynsha qolaıly jaǵdaı jasaý. Sondyqtan birinshi kezekte kópbalaly jáne áleýmettik turmysy tómen otbasylar esepke alynyp otyr, – deıdi oblys ákimi Mahambet Dosmuhambetov. – Jańa oqý jyly bastalǵanǵa deıin oqýshylarǵa mektepterdegi 15 246 kompıýter qaıtarymdy kelisimmen taratylyp beriledi.
Ákimniń aıtýyna qaraǵanda, kóktemde oqýshylardy qashyqtan oqytýǵa 1 400 kompıýter satyp alynypty. Endi jergilikti bıýdjetten qazirgi dáýirdiń ozyq tehnologııasynyń biri – 1 611 noýtbýkty satyp alý úshin 282 mln teńge bólingen. Sondaı-aq mektepterdi jan basyna qarjylandyrý maqsatynda respýblıkalyq bıýdjetten qarastyrylǵan qarjynyń 250 mln teńgesine 1 389 noýtbýk satyp alý josparlanypty. Jalpy, jyl sońyna deıin 18 510 kompıýter satyp alynbaq.
Ekinshiden, ınternettiń qoljetimdigine saraptama júrgizildi. О́ńirdegi 3 myń oqýshyǵa ınternet jelisi qajettigi aıqyndaldy. Aýdandarda ınternet ıgiligin paıdalana almaı otyrǵan otbasylar bar. Máselen, Qyzylqoǵada – 194, Isataıda – 187, Maqatta – 298, Mahambette – 433, Inder aýdanynda 295 otbasyn ınternet jelisine qosýdy «Qazaqtelekom» AQ-nyń óńirlik fılıaly qolǵa aldy. Budan ózge mobıldi baılanys operatorlarymen kelissózder júrgizilipti. Sóıtip, jalpyǵa mindetti oqý qorynan qaıtarymsyz negizde 3 myń roýter satyp alynady. Biraq 47 mektepte ınternettiń jyldamdyǵy tómen. Demek, bul másele oń sheshilmese, qashyqtan oqytýdyń qıyndaıtyny anyq. Sol sebepten, 31 mektepte ınternettiń jyldamdyǵyn kóterý úshin naqty sharalar qarastyrylyp jatyr.
Úshinshiden, otbasylardyń bári birdeı balalaryn qashyqtan oqytýǵa múmkindigi bolmaýy múmkin. Mine, sol sebepten, ákesi de, sheshesi de jumys isteıtin otbasylardaǵy bastaýysh synyp oqýshylary úshin 170 mektepte
1 446 kezekshi synyp ashý kózdeldi. Mundaı synypta oqıtyn oqýshynyń ata-anasynyń ekeýinen de anyqtama talap etiledi. Qazir kezekshi synypta oqıtyn 21 637 oqýshynyń ata-anasynan ótinish tústi. Osyǵan oraı kezekshi synyptar ashylatyn mektepterde qaýipsizdik sharalary kúsheıtilip, sanıtarlyq jumystar júrgizilýde. Bilim ordalary zalalsyzdandyrý quraldarymen tolyq qamtylypty.
Tórtinshiden, óńir mektepterinde áli de 472 pedagog jetispeıdi. Onyń ishinde bastaýysh synypqa 74 muǵalim qajet. Árıne bul kóp jyldan beri kúrdelengen másele bolǵandyqtan, bıyl tolyq sheshimin tabady deý qıyn. Degenmen bıylǵy jańa oqý jylynda 101 jas maman alǵashqy eńbek jolyn Atyraýdyń bilim salasynda bastaýǵa nıet bildirip otyr. Olardyń arasynda bastaýysh synyptyń 20 muǵalimi bar. Sonymen birge «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasymen 20 jas maman aýdandarǵa barady.
– Ustazdardyń alańsyz jumys isteýi úshin áleýmettik jaǵdaıyna basa mán beremiz. Bul – jalaqy, turǵyn úı máselesi. Jas mamandardy qoldaý maqsatynda 4,5 mln teńgege deıin qarjy beriledi. Sonymen birge bıyl oblys ákimdiginen pedagog mamandyǵyna bólinetin grant sany artyp otyr, – deıdi M.Dosmuhambetov.
Besinshiden, oqýshylarǵa qajettiniń biri – jańartylǵan, qaıta basylǵan oqýlyq. Bul másele de jiti nazarda. Mektepterdi oqýlyqpen qamtýǵa jergilikti qazynadan 1 mlrd 257 mln teńge bólindi. Elimizdegi 19 baspadan oqýlyqtar men oqý-ádistemelik quraldardy satyp alý úshin 110 kelisimshart jasaldy. Baspalardan oqýlyqtardy bilim uıalaryna tasymaldaý úshin 14 mln teńge qaraldy. Oqýlyqtar 10 tamyzdan beri jetkizilip jatyr.
Altynshydan, óńirde úsh aýysymmen bilim beretin 12 mektep bar. Bul mektepterde 23 992 oqýshy dáris alady. Árıne bul muǵalimge de, oqýshyǵa da ońaı emes. Bilim sapasyna keri áserin tıgizetini anyq. «Sol sebepten, atalǵan máseleni sheshý úshin 3 myń oryndyq tórt mekteptiń qurylysy júrgizilip jatyr. Sonymen birge 1 800 oryndyq úsh bilim ordasyn salý josparlanyp otyr. Bıyl apatty jaǵdaıdaǵy mekteptiń ornyna bireýi paıdalanýǵa beriledi. Osyndaı eki mekteptiń qurylysy 2022 jyly aıaqtalmaq. Buǵan qosa taǵy eki mekteptiń qurylysy josparlanýda», dedi oblys ákimi.
Jetinshiden, óńir turǵyndarynyń bári birdeı baqýatty emes. Turmysy osal otbasylar, sondaı-aq jetim jáne erekshe kútimdi qajet etetin balalar kezdesedi. Qazir qoldaýǵa muqtaj 11 187 oqýshy bar. Olardy qatarynan qalys qaldyrýǵa bola ma? Sol úshin «Mektepke jol» aksııasy arqyly kómek berý bastaldy. Bul aksııa Atamekenim.kz portaly arqyly júzege asyrylýda. Portalǵa áleýmettik turmysy tómen topqa jatatyn otbasylardyń balalary týraly málimetter engizilip, 9 607 oqýshy anyqtaldy. Sondaı-aq áleýmettik jaǵdaıy tómen, jetim, erekshe bilimdi qajet etetin 11 187 oqýshynyń 3641-ine kıim-keshek pen qarjylaı qoldaý kórsetildi. Qazan aıyna deıin 8 100 balaǵa kómek berý josparlanyp otyr.
Atyraý oblysy