Altynshy shaqyrylymdaǵy Parlamenttiń altynshy sessııasynda jarııalanǵan Prezıdent Joldaýynan eń aldymen neni bóle ataýǵa bolar edi?
Eń aldymen bóle atarymyz – Prezıdent áńgimeniń álqıssasynda-aq jahanda jańa jaǵdaı qalyptasqanyn, qazirgi kezeńniń kúrdeliligin, adamzattyń myltyqsyz maıdandaǵy kúresi áli jalǵasyp jatqanyn, syn saǵatta judyryqtaı jumylsaq qana kózge kórinbeıtin jaýdy jeńetinimizdi, Úkimettiń o bastaǵy qatelikterden sabaq ala bilgenin, ahýal jaqsaryp qaldy eken dep boıdy bosańsytýǵa bolmaıtynyn syǵymdap aıtyp ótti de, Qazaqstannyń pandemııaǵa baılanysty qandaılyq ǵalamat qarjy bólýge shamasy kelgenin naqty derektermen dáıektep, az sózdiń astarynda-aq munyń ózi memleket myǵymdyǵynyń aıqyn aıǵaǵy ekenin ańǵartyp ketti. Sondyqtan da biz Toqaevtyń barlyq respýblıkalyq deńgeıdegi joldardy 2025 jylǵa deıin qaıta jóndep shyǵýdy, uzyndyǵy 24 myń shaqyrymdyq joldardy servıspen qamtamasyz etip bitýdi tapsyrǵanyna tańdanǵan joqpyz. Bylaısha qaraǵanda, tańdansaq tańdanatyndaı. Joldar bar ma – bar, kólikter júrip jatyr ma – júrip jatyr, júk tasylyp jatyr ma – tasylyp jatyr, buǵan deıin qansha jyl jóndelmegen joldar taǵy biraz jyl jóndeýsiz tura turatynyn jaqsy bilemiz. Memleket ekonomıkanyń kúretamyryna bes jyl boıy trıllıondaǵan teńgeler taba alady eken, demek, qara aspandy sýǵa aldyra sóıleıtin esh jónimiz joq. Bir óziniń ishki jalpy óniminiń kólemi Ortalyq Azııadaǵy tórt kórshiniń ishki jalpy óniminiń kólemin qosqandaǵydan asyp túsetin Qazaqstanymyzdyń áleýeti áli de kúshti. El irgesi berik. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń qazirgideı daǵdarysty dáýirde de senimdilik strategııasyndaı salıqaly Joldaý jasaýy jasampazdyq jolynyń jalǵasa beretinine kámil sendiredi.
El basshysynyń memlekettik basqarýdyń jańa modelin jasaý, reformalar boıynsha Prezıdent keńesin qurý, memlekettik apparatty 25 paıyzǵa yqshamdaý jónindegi biraz jurt jyldarǵa sozylady dep shamalap júrgen, talaılar aıaqsyp keter dep úmittenip júrgen jumysty sheneýnikter sanyn bıyl 10 paıyzǵa, kelesi jyly 15 paıyzǵa qysqartý arqyly bas-aıaǵy eki jylda bitirip tastaý týraly aıtqandary ábden kókeıge qonady. Solaı etýge bolatynyn pandemııa kezindegi onlaın otyrystardyń ózi-aq kórsetip berdi. Qalyptasqan jańa jaǵdaıda ekonomıkalyq damýdy qamtamasyz etý úshin kiristi ádil bólý, jeke kásipkerlikti qoldaý, adal básekelestikti kúsheıtý, eńbek ónimdiligin arttyrý, adam kapıtalyn kúsheıtý, jasyl ekonomıkany jolǵa qoıý, negizdelgen sheshimderdi ǵana qabyldaý sııaqty baǵyttardy belgileý de oryndy. Aqsha-kredıt saıasatyna senimdilikti kóterý, jalpaq jurtqa túsinikti bolatyndaı salyq saıasatyn júrgizý jóninde de jaqsy aıtyldy. О́zimizge erekshe áser etken jaı – árbir altynshy jas otbasynyń san túrli sebepterge baılanysty balaly bola almaı júrgenine asa alańdaý! Bul – naǵyz memlekettik másele. Qıyndyqtar shyǵady, joıylady, daǵdarystar keledi, ketedi. Solarmen jaǵalasyp júrgende adamǵa bir-aq ret syılanatyn ómir óte beredi, óte beredi... О́mirdegi qyzyqtardyń qyzyǵyn – perzent qyzyǵyn otandastarymyzdyń barynsha kóbirek kórýi úshin barynsha belsendi áleýmettik saıasat júrgizýdi bizdiń árqaısymyz qýana-qýana qoldaıtynymyz anyq. «Demokratııa bizde qıly-qıly qıyndyqtar týǵyzbaı qoımaýy da múmkin, olardy sheshýge de bizge demografııa kómekke kelýi ǵajap emes» degendi kezinde jetiskennen jazbaǵanymyz taǵy anyq. Aınalamyzdaǵy aǵaıyndarǵa, sheshilmegen máselesi bizden artyq bolmasa kem túspeıtin týysqandarymyzǵa qaraǵanda halqymyzdyń tabıǵı ósimi syn kótermeıtinin ashyq aıtatyn kez kelgen edi.
Attyń jalyndaǵy, túıeniń qomyndaǵy áńgime ǵoı degenniń ózinde, Joldaýda erteńge qaldyrmaıtyn, arnaıy aıtpaı tura almaıtyn taǵy bir taqyryp bar. Ol – ulttyń jańa bolmysy. Toqaev halyqtyń aldyndaǵy qazirgi máseleniń máselesin osylaısha túıindedi. Erinbeı eńbek etsek, temirdeı tártipke baǵynsaq, ádilettiń aq jolynan aınymasaq, adaldyqty, adamdyqty tý etip ustasaq, uqyptylyqty umytpasaq, tııanaqtylyqtan tanbasaq, ysyrapshyldyq pen dańǵazalyqtan, bossózdilik pen maqtanshaqtyqtan arylsaq, biz almaıtyn qamal da bolmaıdy, biz tappaıtyn amal da bolmaıdy. Prezıdent osyny aıtty. Prezıdent halyqty jańa jaǵdaıda jańasha oılaýǵa, jańasha jumys isteýge shaqyrdy. Memleket basshysy elimizdiń eń kúrdeli mindetterdi sheshe alatynyn aıtyp otyr. Endigi sóz eldiń ózinde. Ol sózdiń eldiń sózi bolaryna senemiz.
Saýytbek ABDRAHMANOV,
Májilis depýtaty