Pikir • 02 Maýsym, 2026

Jaramsaqtyq jarysy

Osydan on bir jyl buryn Tóregeldi aǵa Sharmanov gazetimizge «Qundylyq­tar quldyraýy» degen maqala jazyp, ǵylymnyń qunsyzdanýy men ysyrap­shyldyqty, arzan ataq­qumarlyq pen dańǵaza toıqumar­ly­ǵymyzdy, «jeńildiń astymen, aýyrdyń ústimen» júretin toǵyshar urpaqty ótkir synǵa alǵan edi. Maqalany oqyp oty­ryp, qoǵamdaǵy adal eńbek pen adam­ger­shi­lik qundylyqtyń álsireýi akademık aq­saqaldyń da janyna batqan eken-aý dep oılaǵanbyz. Al qazir osy quldyraý sha­ryq­taý­ shegine jetip, jaramsaqtyqtyń jarysyna ulasyp ketkendeı kórinedi...

Pikir • 14 Mamyr, 2026

Sátti serpilis

Memleket basshysynyń bul sheshimi – elimizdi zamanaýı sıfrlyq memleket retinde damytýǵa jáne jasandy ıntellekt salasynda joǵary quzyretti, básekege qabiletti adam kapıtalyn qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan strategııalyq saıasattyń jalǵasy.

Pikir • 14 Mamyr, 2026

Sapany arttyratyn sheshim

Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev «Qazaqstan Respýblıka­synyń orta bilim berý júıesine jasandy ıntellektini endirý jónindegi sharalar týraly» Jarlyqqa qol qoıdy. Bul – elimizdiń bilim júıesin jańa sapalyq deńgeıge kóteretin strategııalyq sheshim. Jańa qujat – árbir oqýshynyń sapaly bilimge teń qoljetimdiligin qamtamasyz etýge arnalǵan mańyzdy qadam.

Pikir • 11 Mamyr, 2026

О́zi oqymas – oqytpas

Qyrkúıek aıy. Balamnyń bala­baq­shadaǵy tárbıeshisi Muqaǵalı Maqataev­tyń «Otan» atty óleńinen eki shýmaq jattaýǵa berdi. Jarysqa qatystyrmaqshy eken. Bul úsh jasqa endi ǵana tolatyn baldyrǵanǵa saı kelmeıtinin aıttym. Alaıda tárbıeshi qıylyp ótingen soń, kóńilin qımaı, bir aptadaı jattattym. Biraq óleń­degi jıi qaıtalanatyn sózder men aýys­paly maǵynadaǵy oılar aýyr tıip, qınal­dy. Sol sebepti bir shýmaǵymen shek­teldik.

Pikir • 07 Mamyr, 2026

Memleketshil tetik

Keıingi jyldary álemde ornyqty qor­ǵanys, gıbrıd soǵys, pılotsyz ushý apparaty (dron), t.b. jıi aıtylyp, zamanaýı qaýip­sizdik taldanyp-tarazylanyp jatqany beker emes. Sondaı-aq «soǵystan qashqandar», «kıberqarý lańy», «ǵarysh maıdany», t.b. úrdis te búginniń aqıqatyna aınaldy. Álem­dik aıada beıbitshilikke kepil halyqaralyq ıns­tıtýttar, dıplomatııa tyǵyryqqa tirelip, bir-birine qarý kezengen, soǵys ashqan memleket kóbeıdi. Kezinde dúnıeni qos lagerge bólgen saıası qyrǵıqabaqtyq endi, kórshi ózbek aǵaıynsha sıpattasaq, týra «sýyq urysqa» ulasqandaı...

Pikir • 29 Sáýir, 2026

Alpamystyń urpaǵy áljýaz...

О́tkende mektepte jumys istep kele jatqanyna qyryq jyldaı ýaqyt bolǵan Baýyrjan Maǵazuly esimdi aǵaımen az-kem sóılesip qaldyq. Oqýshylarǵa qatysty ár máseleniń basyn bir shalǵan qazaq tili pániniń muǵalimi bir kezde: «Qazirgi urpaq tym usaqtalyp ketti. О́te názik. Jany da, táni de álsiz. Sál nársege bola mort synyp, kishkene qara jumysqa jumsasań, qınalyp qalady», dedi. Neni meńzep tur eken dep, áńgimege tarttyq. Sóıtsek birer kún buryn mektep mańyna aǵash kóshetin egý úshin 10–11 synyptyń uldaryna jer qazdyrǵan eken. Ertesine «kúrekten qolymyz oıylyp, jara shyǵyp ketti» dep jartysyna jýyǵy sabaqqa kelmeı qalypty.

Pikir • 23 Sáýir, 2026

Kók pasport kúshi

Jer-jahannyń qaı qıyrynda júrsek te janqaltamyzdan tabylatyn kók pas­portymyz janymyzdyń jalaýyndaı qasterli. Jalaýdaı deıtindeı jónimiz, bul – jaı ǵana qujat emes, eldigimizdi tanytatyn aıshyqty rámiz. Azattyǵymyzdy, derbestigimizdi sezindiretin osy tól­quja­tymyzben tórtkúl dúnıeni emin-erkin shar­lap júrip, elimizdiń egemendigin qunt­taı túsemiz, keýdemizdi maqtanysh kerneıdi.

Pikir • 11 Sáýir, 2026

Ǵylymı áleýet – memleket damýynyń strategııalyq tiregi

Ǵylym – kez kelgen memlekettiń órkendeý deńgeıin aıqyndaıtyn, onyń básekege qabilettiligin kúsheıtetin, uzaqmerzimdi damýyna negiz qalaıtyn strategııalyq sala. Búgingi jahandyq ózgerister dáýirinde ǵylym men tehnologııalyq ilgerileý elderdiń ekonomıkalyq qýatyn ǵana emes, olardyń halyqaralyq bedeli men ulttyq qaýipsizdigin de aıqyndaıtyn negizgi faktorǵa aınaldy.

Pikir • 11 Sáýir, 2026

Kóp jylǵy izdenis nátıjesi

Ǵylymı-pedagogıkalyq eńbek ótilim 47 jyldy quraıdy. Osy ýaqyt ishinde gýmanıtarlyq ǵylymdardy damytýǵa, joǵary bilikti mamandar men ǵylymı kadr­lardy daıarlaýǵa baǵyttalǵan júıeli jumys júrgizdim.