Kiris pen shyǵysqa kiriptarlyq

Úkimet salyq qyzmetiniń jumysyn durys jolǵa qoıa almaýda

Parlament elimizdiń negizgi qarjy qujaty – aldaǵy úsh jylǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjetti qabyldaý tabaldyryǵynda tur. Májiliste onyń jobasy talqylanǵan kezde memlekettiń salyq saıasatyndaǵy keıbir shetin máselelerge qatysty «Aq jol» partııasynyń ustanymy basqalarǵa qaraǵanda ereksheleý boldy. Osy oraıda «Aq jol» partııasynyń Parlamenttegi fraksııasynyń jetekshisi Azat PERÝAShEV aqjoldyqtardyń kózqarasyn tómendegishe túsindirdi.

Úkimet salyq qyzmetiniń jumysyn durys jolǵa qoıa almaýda

Parlament elimizdiń negizgi qarjy qujaty – aldaǵy úsh jylǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjetti qabyldaý tabaldyryǵynda tur. Májiliste onyń jobasy talqylanǵan kezde memlekettiń salyq saıasatyndaǵy keıbir shetin máselelerge qatysty «Aq jol» partııasynyń ustanymy basqalarǵa qaraǵanda ereksheleý boldy. Osy oraıda «Aq jol» partııasynyń Parlamenttegi fraksııasynyń jetekshisi Azat PERÝAShEV aqjoldyqtardyń kózqarasyn tómendegishe túsindirdi.

Onyń pikirinshe, IJО́-niń bıýdjet shyǵystaryndaǵy nomınaldy ósimi 12,1 paıyzǵa arttyrylǵan. Árıne, IJО́ – el ekonomıkasy belsendiligi alǵysharttarynyń biri. Ol árkez Qazaqstan tabystarynyń aıǵaǵy retinde usynylyp keledi.

Alaıda, bul jaıt el turǵyn­dary­nyń ómir sapasy men ál-aýqa­tynyń deńgeıin shynaıy kór­sete almaıdy. О́ıtkeni, oǵan Ota­nymyzda óndiriletin ónimniń barlyq jıyntyǵy engiziledi.

Osy jerde atap kórsetetin bir másele – IJО́-niń aıtarlyqtaı bóligin shıkizat sektorynda jumys isteıtin iri shetel ın­ves­torlarynyń aınalymdary quraıdy. Al olardyń taby­synyń negizgi bóligi Qazaqstannan tysqary ketetinin eskersek, qalǵan qarjynyń qarapaıym azamattar ómirine jetkilikti deńgeıde yqpal ete almaıtyny túsinikti bolsa kerek. Desek te, jan basyna shaqqandaǵy IJО́ boıynsha, biz Eýropamen teńeskendeımiz. Biraq kóptegen qazaqstandyqtardyń kúndelikti ómiri mundaı statıstıkany teriske shyǵarady.

– Osy turǵydan kelgende, qoǵamnyń ekonomıkalyq jaǵ­daıyn sıpattaıtyn qabyldaýǵa bo­larlyqtaı kórsetkish jalpy ulttyq tabys (JUT) bolyp taby­lady, – deıdi A.Perýashev. – JUT-tyń IJО́-den aıyrmashy­ly­ǵy sol, ol sheteldik qatysýdy esepke almaǵandaǵy jáne shetelde jumys isteıtin qazaqstandyq kompanııalardyń tabysyn esepke alǵandaǵy ulttyq ekonomıkanyń baǵasyn kórsetedi. Sondyqtan JUT-ty taldap, saraptaý ǵana elimizdiń bıýdjet shyǵystaryn osyndaı kólemde ulǵaıtýǵa jaǵdaıy kóteretinin ne kótermeıtinin kórsetýge qabiletti. Biraq, ókinishke qaraı, bizde ondaı málimetter joq. Mine, sondyqtan da «Aq jol» fraksııasynyń depýtattary Úkimettiń bıýdjet shyǵystaryn ulǵaıtý jónindegi ustanymyn qoldaǵan joq.

Biz depýtatqa sarapshylardyń el bıýdjetin oryndaýdaǵy basty qıyndyq salyq jınaý ekenin kóldeneń tartatynyn bildirdik. Búginde kólik pen jyljymaıtyn múlikke salyqty ulǵaıtý usynylyp otyrǵany belgili. О́ıtkeni, bıznes óziniń mindetin durys oryndamaıdy jáne salyq tóleýden basyn qandaı da jolmen alyp qashýǵa tyrysady. Siz máseleniń osylaı qoıylýyna qalaı qaraısyz? – dedik taǵy da. Buǵan A.Perýashev qoǵamda negizgi pikirtalas kólik pen jyljymaıtyn múlikke salyq kólemi qanshalyqty kóteriledi degen turǵyda júrip jatqanyn málimdedi. Onyń pikirinshe, bul – sózsiz mańyzdy másele. Alaıda atalǵan qujat, ókinishke qaraı, jyl saıyn bıznes ótinip otyrǵan qaǵıdatty erejelerdiń birde-bireýin qarastyrmaıdy. Olar: jalǵan kásipkerlik problemalary, esepshottardy tutqyndaý, avanstyq tólemder úshin aqylǵa qonbaıtyn aıyppuldar, QQS-nyń salalyq mólsherlemeleri, t.b. Fraksııa depýtattary bul máselege talaı márte nazar aýdarǵan bolatyn.

Esesine 19-bapqa salyq organdaryna sottarǵa shaǵymdanýǵa quqyq beretin ózgerister engizildi. Osynyń saldarynan ondaǵan kásiporyndar bankrottyqqa ushyrasa, júzdegen adam jumys­taryn joǵaltty. Osylaısha memleket salyq tóleýshilerden, bank­ter qabiletti nesıe alýshylardan aıyrylyp qaldy. Búginde bul ózgeristerdiń ne úshin engizilgenin aıqyndaýdyń ornyna, onyń múmkindikterin keńeıtý ústindemiz.

Osy arada depýtat atap kór­set­kendeı, áýeli jumys toby aqjoldyqtardyń mundaı óki­lettikterdi alyp tastaıtyn túzetý­lerin qabyldaǵanymen, sala­lyq komıtet qaıta daýys berip, zań jobasyn jasaýshy­lar­dyń redaksııasyn maquldaǵan. Sondyqtan, deıdi depýtat, men «ne úshin» degen suraqty qaıta qoıýǵa májbúrmin.

Sáýlebek BIRJAN.