Qýdaı appaq shashy jeńil tartylǵan shymqaı aq dákeli oramaldan ajyraǵysyz bop, Gúlnár apa aýrýhana tóseginde talmaýrap jatyr... Erteńgi ota aldyndaǵy eles-kezbe oılary tynshytpaǵanymen, sabyrly qalpyn buzbaı, eki jylsyz ǵasyr adaqtaǵan Alash-Apa tekti minezben ajalǵa toıtarys bergendeı túıilip, túńilis túndigin serpip tastaǵan syńaıly...
...1988 jyldyń 4 qarashasy. Almaty. Qara jańbyr shelektep quıyp tur. Gúlnár týǵan kúnin atap ótýde. Úı-ishi máre-sáre. Syrttan eshkim shaqyrylmaǵan. Esik qońyraýy... Uzyn boıly, aryq kisi ımene kirdi. Jaqyn aralasatyn ǵalym edi.
– Kirińiz! Tórletińiz!
– Týǵan kúnińizben, Gúlnár apa! Jetinshi múshelge aıaq basýyńyzben quttyqtaımyn! Endi 7 jyldan soń 80-niń tóri me?
– Raqmet aınalaıyn! Urpaqtarym, Elim aman bolsyn! Alla qazaǵymdy Táýelsizdikke jetkize kórsinshi!
– Mirjaqyp Dýlatov aqtaldy, apataıym!.. Aqtaldy! – dedi ǵalym ózin-ózi ustaı almaı eleýrep.
Gúlnár súlesoq kúımen tańdana:
– Qoıshy! Aqtalǵany nesi?! Aǵat estigen shyǵarsyń?! Qulaǵyma senbeımin!
Ǵalym apasyn qapsyra qushaqtap:
– Joǵarǵy Sottaǵy kúıeý balam osy jańa jasyryn bildirtti. Aqtaldy! Sheshim solaı! – dedi kúbijikteı ári shattanǵan kúıi.
Gúlnár ǵalymdy shópildetip súıe bastap, daýys saldy:
– Aqtalsa, aqtalǵanyn jasyra turaıyq! Eshkimge aıtpashy, aıtpashy eshkimge! Tis jarmashy, eshkimge! Jalynamyn! Tisińnen shyǵara kórme! Resmı jarııa etilgenshe... Qudaıym-aý! Men ne estip turmyn? О́ńim be, túsim be? Aqtaldy deısiń be? Elden súıinshi kim suraıdy? Suraısyńdar ǵoı! Gúlnár Mirjaqypqyzy «halyq jaýynyń» qyzy emes dep súıinshileısińder ǵoı! Myna men – Adaldyqtyń, Azattyqtyń qyzymyn! Táýelsizdik te keshikpeı kelip qalar-aý!..
Qarakóleńke shaq. Gúlnár kereýette kıimsheń jatyr. Oılar... Eles... «Ákeshim, aqtaldyń-aý aqyry!». Dál meniń týǵan kúnimde aqtaldyń!
...Tún ortasy aýǵan shaq. Torǵaıdyń qıyr túkpirindegi aýyl. Boran ulyp tur. Terezeni qar sabalap, qarakóleńke bólmeni odan beter úreılendire túsken. Buryshta únemi yńyrsyp jatatyn dimkás keıýananyń dybysy da estilmeıtin sekildi. Qasynda bir noqat qaraýytady. Zarjaq nemeniń jaǵy semgendeı. Bólmede óli tynyshtyq ornaǵan. Bir kezde esik ashylyp, úrpıisken adamdar kirdi.
– O, qudaıym! Sorpa-sý izdep qur súlderim jetkende, kórsetkeniń osy ma? – dep Dýlat jalma-jan jatqan áıeline tóne túsip, julqylaı bastady. – Tirimisiń, Dámesh? Oıanshy! Qybyrlashy! Jalynamyn, jubanyshym! Jalǵyz tastamashy meni! – Abaısyzda, aıaǵyn basyp ketkende óziniń eki jasar quıtaqandaı Mirjaqyby shar ete qaldy. – Oı-oı-ı! Sormańdaı! Sheshesiniń qoınynda jatqanyn qarashy, á?! О́zi eńbektep jetip qulaǵan-aý, shamasy!
– Tasta, ony bylaı! Áıeliń ózi, óli-tiri me? Sony bileıik te! – dep abysyny Dámeshtiń salbyrap jatqan bileginen shap berip, tamyryn ustap, ile keýdesine qolyn júgirtti. Sol-aq eken, shoq basqandaı shyńǵyryp jiberip, daýys qylyp, shashyn jula bastady. – Jú-ú-ú-ú-rip ket-ip-ti-i-i baı-ǵu-s-s!
– Anasyz qaldyń, Mirjaqybym! Aq sútine toıa almadyń! Jetim qozym! Qoshaqanym! Taǵdyrdyń tálkegi me? Anasyz kúniń bolsa da, Otansyz kúniń bolmasyn, sábıim! Elińniń uly bol!.. Bul sózimdi ana amanaty, meniń amanatym dep uq, bozókpem! – dep Dýlat sábıin jerden kóterip alyp, kúńirendi.
...Qarqaraly sherýi. Teńiz tolqynyndaı aptyǵa týlaǵan asaý halyqty kernegen ashý-yza buǵalyq berer emes. Tóbelerinen joǵary-tómen qyltıǵan transparanttar da qaharly zárin tógetindeı: «Qazaqtardyń ıeligindegi jerler olardyń óz menshigi bolsyn!»; «Ar-ojdan bostandyǵy bolsyn!»; «Bilim berý isin durys jolǵa qoıý kerek!»; «Qazaq tilinde gazet shyǵarylsyn!». Toptan oqshaýlaý turǵandar da qyzýqandy sózge kirisken. Narazylyq bildirýshiler tilegi: «Qazaqtardyń dinı kózqarasyna erkindik berilgeni jón!»; «Qazaq dalasyna orys sharýalaryn ornalastyrý toqtatylsyn!»; «Bitimshi sot ınstıtýttaryn engizýdi talap etemiz!»; «Sot ádil bolýy úshin sýdıalar ózi qyzmet etetin halyqtyń tilin biletin bolsyn!»; «Qazaq halqynyń múddeleri men quqyqtaryn qoldaý úshin zań shyǵarý jınalysyna qazaq depýtattarynyń qatysýy qajet!». Uran tastaýshylar men ókimet saqshylary qaqtyǵysyp ta qaldy... Jandarmdar sherýdi qýyp taratty. Jıyndy basqarýshy toptarǵa da qoqan-loqqy kórsetildi. Mirjaqyptyń ıyǵyna dýbınka tıip, omaqasa qulady. Ony arashalaýǵa umtylǵan Ahmet Baıtursynov kúńirenedi... «Oq tıip on úshimde oı túsirip, Bitpegen júregimde bar bir jaram...»; «...Adamnan týyp, adam isin etpeı, Uıalmaı ne betimmen kórge baram?!».
Mirjaqyp janary jarqyldap:
– Áne, qyran júrektiler dep osylardy aıtý kerek. Bodandyqtan – bostandyqqa umtylǵan óńkeı suńqar tektes ór minezdiler. Qalaı-qalaı ytyrynyp tur, – dedi keýde kere.
– Basshysy kelisse, qosshylary daıyn-aý! Meniń «Masam» da endi yzyńdaýyn tipten kúsheıte túser! – dep Ahmet zor daýyspen óleńdete jóneldi.
Mirjaqyp qos qolyn kóterip, aıbattandy:
– Kózińdi ash, oıan, qazaq, kóter basty, О́tkizbeı qarańǵyda beker jasty. Jer ketti, din nasharlap, hal harab bop, Qazaǵym, endi jatý jaramas-ty! – dep Mirjaqyp aldyndaǵy aǵasyn jańa kórgendeı bop qadaldy. – Ahmet aǵa! Aǵa deımin! Aıtyńyzshy, men ne dedim?! Qur sandyraq pa, álde? Aýyryp qalǵan joqpyn ba? Basymnan súıeńizshi, Aǵa!
Ahmet óbekteı qýanyp, basý aıtty:
– Qudaı saldy bul sózderdi seniń aýzyńa! Iá, Qudaıym saldy! «Oıan, qazaq!» dep tursyń ǵoı qarańǵy qapastaǵy qalyń elińe! Sen qazirden bastap baqytty Mirjaqypsyń!
Mirjaqyptyń kózinen tamshy jas úzilip tústi...
...Qyzylorda. 1928 jyldyń aıaǵy. Tún ortasy. Qarsyz qara sýyq daýyl tas ushyrardaı qutyrynady. Esik qaqyrata qaǵyldy.
Ǵaınıjamal tósegine qısaıa berip, ushyp turdy:
– Sumdyq-aı! O, sumdyq!
Mirjaqyptyń kózi ilinip ketip edi, qatty dúrsilden basyn kóterip alyp:
– О́zim asham! Kim bul? Qazir, qazir.., – degenshe bolǵan joq, esik ishke opyrylyp tústi.
Tarsyldan oıanyp ketken Gúlnár elirgen qara kıimdi úsheýdi endi kórip, baqyryp jiberdi.
– Mine, arestke ruqsat qaǵazy. Tintemiz! Esh qımyldamaı turyńdar! Qoljazbalaryńdy qaıda tyqtyń? Qane, kórset! – dep ákireńdegen bireýi Mirjaqypty nuqyp jiberdi.
– Ákeme tımeńder! Pyshaqpen jaryp tastaımyn! – On úsh jasar Gúlnár ústel ústindegi pyshaqqa umtyldy. – Jaıratamyn bárińdi!
Pyshaqty tartyp alǵan bireýi:
– Qaraı gór! Alashtyń qarshadaıyna deıin kók bóriden aýyzdanǵan-aý! Kózin qarashy! О́ńmenińnen ótedi. Bóltirigin de qurtý kerek bulardyń, – dep tistendi.
Kelesi bólmede ákesiniń qaǵazdaryn Mirjaqyptyń kózinshe júnshe tútip qoparystyryp jatqandarǵa aıbattanyp aıqaılaǵan Gúlnár:
– Ákemniń qaǵazdaryn áketkenderińmen, onyń mıyndaǵy oılaryn qoldy qyla almaısyńdar! Ondaı aqyl-oı baılyǵyn óz qazaǵyna ózi ǵana shyǵara alady, – deı bergende Mirjaqyptyń qaraqusyna tapansha dúmbisi qatty tıip, sulap tústi.
– Urýǵa qaqylaryń joq! Gúlnárim! Shapshyma! Tynysh jat! Bular aıamaıdy. Ákeń bárin ózi biledi. Birinshi kórgen quqaıy emes qoı! Maıyp qylar, tynyshtal, qyzym! – dep ana baıǵus báıek bop shyryldaýda.
Olar bólmeden bir býma qobyraǵan qaǵaz alyp shyqty da:
– Osy jazǵandary da túbine jeter. Qapshyqqa salaıyq, – dedi de Mirjaqypqa zekip aıqaılady. – Áketemiz seni! Qoshtas otbasyńmen! Bol, tez!
– Ázirge saý bolyńdar, jarandarym! Dáneńe etpeıdi! Halqym barda joqtaýsyz qalmaspyn! О́zderiń myqty bolyńdar! – dep Mirjaqyp qoshtasyp, buryla bergende, japsarlas qoradaǵy Alakóz aty jan daýysy shurqyraı kisinep qoıa berdi. – Maǵan endi Alakózimniń jalynan bir sıpaýǵa mursat berińder! О́tinem!
– Dýlatov, esiń durys pa? О́ıtip, mazaq etpe bizdi! Júr, alǵa tús. Atshylyn munyń!
Mirjaqyp senekke shyǵa berip, Alakózge tura umtyldy. Basynan sıpap, jalynan qushty, keńsiriginen súıdi:
– Asyl tulparym! Alakózim! Qaıtyp oralam! Kút! Ańǵa birge shyǵamyz, áli!
Jendetter bir-birine tańyrqaı qarasty:
– Mássaǵan! Atynyń kózindegi monshaqtaǵan jasty qarańdar! О́ń be, tús pe? Attyń jylaǵanyn birinshi kórýimiz. Qyzyq boldy-aý, ózi! Atyn da ala ketsek qaıtedi? At emes, adam emes pe, ózi! Durystap qarańdarshy!..
Mirjaqypty qoradan jelkelep shyǵarǵanda, Alakózine sońǵy ret kózin salǵan ol janarynan úzilip túsken jasty eshkimge kórsetpeı sylyp tastady. Bul kezde Ǵaınıjamal esik túbinde esinen tanyp sulap jatqan. Gúlnár syrtqa jalańaıaq atyp shyǵyp, aq qardy keship, «ákelep» ózine jan - ushyra umtylǵanyn baıqady...
...Vokzal basy. «Halyq jaýlaryn» vagonǵa tıep jatyr. Alasapyran jurttyń arasymen syǵylysyp Ǵaınıjamal men Gúlnár alǵa enteleıdi. Vagonǵa qol sozym jer qalǵanda, poıyz ilbı qozǵaldy. Kóp ishinen jan-dármen sytylǵan Gúlnár qoltyǵyna qysqan túıinshegin joǵary kóterip «ákelegende», Mirjaqyp qyzyn kórip qap, vagon kózinen qol bulǵady.
– Qyzym! Poıyzǵa túsesiń! Keri qaıt! Qosh!
– Áke! Mamam pisirgen bálishti alshy! Má, qolyńdy sozshy. Má, áke! Dámi qandaı! Tátti! Alshy! Alshy!.. Dámi tańdaıyńnan ketpesteı!..
Osy kezde Gúlnár jaýyrynynan tıgen qatty soqqydan murttaı ushty.
...Mirjaqyptyń jaqyn inisi Shaılan Torǵaıǵa júrýge qamdanýda. Úı syrtynda qarań-qurań adamdar kórinedi. Sheshesi Ǵaınıjamaldyń qasynda turǵan Gúlnárdiń kózi bulaýdaı bop isinip ketipti.
Sharasyzdanǵan Shaılan:
– Nesine jylaısyń, balam? Býtyrkadan ákeńniń jazǵan haty boıynsha Alakózdi áketkeli turmyn ǵoı. Áıtpese, nem bar, kıligip! Maǵan ońaı deısiń be? Aýyzdaryńnan tamaqty jyrǵandaı boldym-aý! – dep kúıindi.
– «Soımańdar, elge aparsyn! Qyzylordada kózqurtyna aınalady. Ash-jalańash kezde urlyqqa ilinip keter». – Mine, ákeńniń amanaty osy. Saryýaıymǵa salynbaıyq, qyzym! – dep sheshesi de basý aıtyp jatyr.
– Alakóz ketse, men de ketem! – Gúlnár doldanyp, bólmeni kezip ketti. – Bermeımin, Shaılan ata! Qyzbel aýylyndaǵy ashtyqta soıyp jeısińder! – Attyń basyn aımalap, baqyryp jylady.– Ketpeshi, Alakóz! Ketpeshi! Zorlap áketse, Qyzylordaǵa qaıta qashyp kelshi, Alakózim!
– Ýaqyt tar. Jol uzaq. Maǵan senińder. Mirjaqyptyń amanatyn óle-ólgenimshe oryndaımyn! Satpaımyn, soıdyrmaımyn! Tuqymyn jaıam, ósirem! – dep Shaılan atty júgendedi. Alakóz typyrshı osqyrynyp, shurqyraı kisinedi. Gúlnár esi aýǵandaı shyńǵyryp Alakózdiń tumsyǵyn súıgilep, jalyna jarmasty.
...Aıadaı bólme ishi alakóleńke. Ahmet Baıtursynov, taǵy basqa alash arystary jınalǵan. Báriniń qabaqtary qatýly. Tunjyrańqy. M.Dýlatovtyń otbasy músheleri jylap-syqtap, kúńireniske túsken.
Ahmet kózildirigin bir alyp, bir sheship, egile ún qatty:
– Bekem bol, Gaıa! (Ǵaınıjamaldy osylaı ataıdy). Mirjaqypty endi qaıtara almaımyz. Artynyń qaıyryn bersin! Sosnoveste jer jastandy. «Jaza gór topyraqty elden, Alla!», dep tileýshi edi ózi! Bir Alla biledi, arǵysyn! Gúlnár qyzym! Sen de myqty bol! Endi áke amanatyn arqalaıtyn óziń bolasyń! Uqtyń ba?
Gúlnár solqylyn basyp:
– Uqtym, jan Ata! Máskeýden Álıhan Bókeıhanov atam da dál osyndaı sózben kóńil aıtyp, qaraly jedelhat joldapty. Orynborda ekeýińizdiń tizelerińizge alma-kezek otyryp, áńgimelerińizdi talasyp tyńdaıtyn edim ǵoı, jan Ata! Sosyn estigenderimniń bárin ákeme qaıtalap aıtýdan jalyqpaıtyn edim ǵoı...– dedi de atasynyń moınynan qapsyra qushaqtady.
– Gúlnár qyzym! Estigenińniń bárin keıin halqyńa kitap arqyly jetkizetin kún de týady... Soǵan daıyn bol! Eldik oı oılaıtyn adamǵa qaıǵy jýymaıdy. Kóterińder eńselerińdi, aınalaıyndar! Allanyń isin kimnen jasyrasyń? О́z kindigimnen urpaqsyz bolsam da, kúlli qazaǵymdy urpaǵym dep esepteımin!.. – dep keńkildep, basylǵan Ahmet oıly janaryn terezeden syrtqa qadady. Tý-tý alysty aımalaǵandaı boldy.
– Úshemniń syńaryndaı edińizder-aý! – dep Ǵaınıjamal kóziniń jasyn súrtti. – Mirjaqypsyz sizder qalaı júresizder?! Álıhan aǵa úsheýińizdi aıtamyn. Qalaı elestetem?! Sosnoveste bir aı bolǵanymda áýeli halqyn, sosyn sizderdi aýzynan tastamaıtyn. Sizdiń «El – búginshil, meniki – erteńgi úshin!» – degen sózińizdi jıi qaıtalap, jarqyn bolashaq týatynyn, el egemendik alatynyn boljamdaǵanda, kózinen tas qaıraqtyń ushqyny shashyraıtyn.
– Qazaǵymnyń jappaı oıanǵanyn kóre almaı ketti-aý, Jaqańym! Álıhannyń ózi «sol qanatym!» deýshi edi Mirjaqypty! – dep Ahmet muńaıǵan únin áldene órshildikke janyǵandaı, sátte qaharlanyp shyǵa keldi.
...Ortalyq partııa komıteti. Birinshi hatshynyń qabyldaý bólmesi. Mırzoıannyń shaqyrtýymen Gúlnár Dýlatova kelip otyr. Kezegi endi-endi jetip qaldy.
– Gúlnár Mirjaqypqyzy, Levon Isaevıchke kirińiz. Sómkeńizdi osynda qaldyryńyz!– dedi hatshy qyz.
– Sómkemde áke-sheshemniń sýretteri bar edi. Úlken kisige kórsetýge ákelip edim...
– Tastańyz! Qur qol kirińiz! Tez! Yrǵalyp-jyrǵalatyn jer emes!
Mırzoıan lyp etip turyp, sál adymdady da Gúlnárǵa qolyn usynyp, oryndyqty meńzedi. Júzi qýaqy. Kózinen kólgirsý ańǵarylady.
– Gúlnár Mirjaqypqyzy! Sizdiń maǵan tirep jazǵan hatyńyzben muqııat tanystym. Zor maqsat! Árıne, bilimsiz eshteńe ónbeıdi. Talabyńyzǵa tántimin. Qandaı oqýǵa túskińiz keledi?– dedi aıbyndy kisi elpildep.
– О́te durys! Biraq onda báseke joǵary. Qazaq qyzynyń joly jińishke degen taǵy bar ǵoı, – dedi ol júzine mysqyl júgirip. – Orys halqy jáne «menmen», tákáppar keledi. Shyn aıtam! Túsip alyp, oqı almaı júrseń... Kómektesermiz-aý! Biraq...
Gúlnár órshil únmen basshynyń kózine tike qarap sóıledi:
– Levon Isaevıch! Tússem boldy. Odan ári qam jemeńiz! Joldama qujatymdaǵy «halyq jaýynyń» qyzy» – dep mórlengen tańbany joıyp berseńiz. О́zim de... Daıyndyǵym kúshti!
Mırzoıan tańdanyp, jymııa qaldy:
– Halyq jaýy! Qandaı qatygez ataý! Túsinbeımin múlde! Dýlatov qazaq eline paıda ákelýden basqa neni ańsapty?! О́zge sasyq pıǵyldylar sanatyna kúshtep engizip jibergen ǵoı! Áıtpese! «Oıan, qazaq!»-tan – ne min, saıası qatelik tabýǵa bolady? Aıtshy, Gúlnár qyzym?!
– Levon Isaevıch! Siz netken meıirimdi jansyz! Ákemdeı kórip kettim ǵoı! «Oıan, qazaq!»-ty qazaqsha oqyp kórseńiz ǵoı, átteń! – dep Gúlnárdiń kózi jaınap ketti.
Mırzoıan túlkibulańdana, qazaqsha kekeshtenip:
– O-o! O-kı-d-ı-ı-mm!– Suq saýsaǵyn shoshaıtty. – Oqýǵa túsesiń! Jolyń ashyq bolady! Qazaq qyzdary keremet qoı! – Arsyzdyqpen suǵyna qadaldy da, telefon nómirin terdi. – Sátbaevty qosyńyz!.. Sizdiń Tomsk ýnıversıtetimen baılanysyńyz jaqsy ǵoı! Dýlatov, ıe Dýlatov, Dýtov dep oılap qalma, sonyń qyzy otyr mende. Oqýǵa túsir, Tomskige! Baryńdy sal! Seniń mıyńda kóp nárse bar ǵoı!.. – Kólgirsı kúlip alyp. – Qazaq úshin aıanbaıtyn qasıetińnen aınaldym sol!..
Mırzoıan Gúlnár shyǵysymen ornynan shoq basqandaı yrshyp turdy. Ishki jelimen habarlasyp, áldekimge dóń-aıbat shege bastady:
– Jeksuryn Dýlatovtyń qosymsha isine qyzy Gúlnár Mirjaqypqyzynyń keıingi qujat-derekterin tolyqtyryp tigip qoıyńdar! Indetip jınap, pysyqtańdar! Máskeýge jiberilip turatyn «qara tizimdi» tez ákel maǵan!
Ile sereıgen bireý jetip keldi. Mırzoıan onyń usynǵan qaǵazyn qoly qaltyraı ustap, kózine taqady. Basy qaltyldap, úńile túsedi. Ústeldi qaqyrata qoıyp qalyp, janalǵyshtaı shabyndy:
– Nege joq olar? Nege qospaǵansyńdar?! Dýlatovtyń aınymas serigi, zańger Seıdázim Qadyrbaevty aıtam! Lenınniń eńbekterin qazaqshalap, orysqa jaǵynyp júrgen naǵyz sumpaıy sol! Bilimi ushan-teńiz. Kózin qurtý kerek! Sosyn Dýlatovtyń týǵan aǵasy Asqar Dýlatovty qosyńdar degenim qaıda? Svolochı! Meńireýler! О́z armıanym dep júrsem seni. Maǵan janyń ashyǵany osy ma? Qurtam! Svoloch! Maǵan mynany aıt! «Qara tizim» josparyn asyra oryndadyq bilem! Máskeýge endi qosymsha tizim usynýymyz kerek! Múmkindigimiz bar ma?.. Jaýyzdyń álgi qyzyn nazaryńa myqtap usta!..
Bul kezde syrtqa shyǵa bere sómkesin asyǵys aqtarǵan Gúlnárdiń qolyna esh sýret ilikpegen edi... Osyndaı bastapqy, jymysqy qýlyqpen qýyrylǵan qurytqysh quqaı dymyn bildirmesten órshı túsip, keıin stýdent qyzdyń «Dýlatova» degen tegin qansha qyspaqtasa da ózgertpegeni úshin ýnıversıtetten qýylaryn, qatygez beınetke malynǵan dál qazirgi ańqaý Gúlnár qaıdan sezsin...
...Arada elý segiz jyl ótken. Bıdaıyq aýyly. Mirjaqyp Dýlatovtyń Karelııadan ákelingen múrdesi qoıylǵan mazar. Quran baǵyshtaldy. As berilip, sońy kúres, at báıgesine ulasty.
– Júz qaraly at ketipti-aý! Ishinde ala baıtal da bar deıdi.
– Iá, baıaǵy Alakózimniń tuqymy eken! Jaryqtyq! – dep Gúlnár apa kúnqaǵarynan asyra alysqa kóz tikti.
– Áne, dál sol! Aýdan báıgesin bermeıtin ala baıtal. Endi búkil respýblıka alamanyna salypty. Asyǵystyq emes pe?– dedi bir jankúıer janashyr únmen.
Osy sátte daýystar jamyraı shyqty:
– Quıyn turdy! Quıyn! Áne, ala baıtal birin, ekinshisin, úshinshisin basty! Aldaǵynyń quıysqanyn... ildi! Moıyny ozdy! Tolyq turqymen shyqty!.. Ne shabys bul?! Neniń qudireti, Qudaıym-aý! Neniń ekpini?! Neniń surapyl daýyly?
Gúlnár kóz jasyna erik berip, eńkildep jylap jiberdi:
– Ala baıtalym, armansyzbyn! Alakózimniń tuıaǵy! Ákemniń kózindeı bop, alamanda bas báıgemen namysyn jyrtty ǵoı!
Shabandoz balanyń mańdaıynan eljirep súıdi... Ne qudiretti sezim dersiz, sol sátte búkil denesin ter jýǵan ala baıtal tumsyǵymen Gúnár apanyń aq qalpaǵyn jeńil ysyryp, jıyrylǵan ernin keıýananyń betine meıirlene tıgizdi... Gúnár apa jalynan sıpap, ter jýǵan kóz jasy ma eken, janýardyń mol sýlanǵan janaryn alaqanymen aıalady... Arqyrap qoıa berdi. Baıaǵy ákesi ustalardaǵy Alakózdiń qaıǵyly daýsyndaı emes, qýanyshpen kúmbirlegen ózgeshe qońyraýly ún edi... Gúlnár apanyń býyn-býyny bosap, qoltyǵynan demegenderdiń kómegimen ilbı júrip kele jatyp, tátti tilek baılamyn jasady: «Ákemniń keshegi sózi – «Oıan, qazaq!» bolsa, endi oıanǵan halqyma aıtar búgingi meniń sózim – «Oılan, qazaq! Oılan, oılan, qazaǵym! Keshegi ata-babalarymyzdyń, Alash arystarynyń ar-namysynan jaralǵan kıeli Táýelsizdik týyn jyǵyp almaıyq!».
Qaısar ÁLIM,
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri,
Prezıdent syılyǵynyń, Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty