«Otes prırody».
Keıipker – qoryqshy Erlan Nurǵalıev. Fotosýret avtory – «Úrker - 2019» syılyǵynyń ıegeri, fotograf Ospan Alı. Bul foto álemdik jurtshylyqty ózine qarata bildi. Sonyń ishinde Eýropa, TMD jáne Túrkııa elderinde qyzý talqylanǵan.
Sýrettiń tarıhy: Aqmola oblasynda ornalasqan Qorǵaljyn qoryǵyna jol tartqan jas fotograf jolda qoryqshy Erlan aǵamen tanysady. Qoryqqa aparar jol ústinde qoryqshy aqbókender týraly áńgimeni súıispenshilikpen aıtqany sonshalyq, Ospan Alı erekshe sýretterdiń serııasyn túsirý týraly oıǵa keledi. Qoryqshy men aqbókender bir kadrǵa túsken kezde ıdeıanyń keremettiligi birden baıqalady. Osy sýretter arqyly jas maman tabıǵatty qorǵap júrgen qyzmetkerlerdiń eńbegin kórsetkisi kelgen.
О́kinishke oraı foto jasalǵan ýaqyttan soń, bir jyldan soń Erlan aǵa brakonerlerdiń qolynan qaza tabady. Al, Alıdiń fotosýreti álemge degen jańa maǵynamen qaıta «týady». «Otes prırody» fotosynyń avtory aıtqandaı, «Men bul sýretti qoryqqa barǵan joly jasadym. Jalpy tabıǵatta erkindikti jaqsy kóretin aqbókender týraly fotoreportaj jasaýǵa barǵanmyn. Sol sýretter arqyly álemge sondaı názik janýardy tanystyram degen oı boldy. Qoryqqa barar jolda bala kezimde ájemniń aıtqandary esime oraldy: aqbókenniń ólimi jaman habarǵa alyp keledi. Sebebi aqbókender qasıetti janýar – dep aıtatyn edi. Sol kúnderi bul fotony qaıǵyly oqıǵamen baılanystyrady degen oı bolmady».
«Glýmıtsıa ne nado, chto ıa malost bezrýkıı».
Keıipker – fermer Aleksandr Karpovıch. Fotosýret avtory – «Úrker - 2018» syılyǵynyń ıegeri, fotograf Qazanǵap Turarov. 2018 jyldyń úzdik sýreti de qaıǵyly oqıǵamen ushtasady. Qolynan aıyrylǵan fermerdiń armanynan taımaı ózdiginen bes gektar jerde 18 myńnan asa aǵash otyrǵyzýy kez-kelgen adamǵa úlken motıvasııa. Keıipkerdiń ózi aıtqandaı, sebebi ol óziniń shekteýli múmkindikterine qaramastan adamdardyń jadynda máńgige qalǵysy kelgen edi. «Úrker» syılyǵynan ıe bolar kúnniń aldynda turar Qazanǵapov óz fotosýretiniń keıipkeri ómirden ozǵandyǵy týraly qaıǵyly habardy estıdi. Qaısar jandy Aleksandrdyń fototilshige oqyǵan óleńin osy jerge jazǵymyz kelip tur:
«I pýst ne dojdatsıa nam zrelyh plodov,
svoı sled zdes ostavım na vekı vekov.
Glýmıtsıa ne nado, chto ıa malost bezrýkıı.
Trýd na zemle - est lekarstvo ot skýkı.
I vse ınvalıdy kazahskoı zemlı — vot takje derevıa sajat by moglı.
Berıte lopaty - sajaıte smelee, berezy ı sosny, kashtany ı elı, chtoby let cherez trıdsat veselye vnýkı, gordıas, pomınalı — vot byl ded bezrýkıı» ...
«Azamatym-aı, Qazanatym-aı!!!».
Fotosýret avtory – «Úrker - 2017» syılyǵynyń ıegeri, fotograf Erlan Omarov.
Foto avtorynan sýrettiń túsirilý tarıhyn suraǵan kezde, bylaı jaýap bergen edi: «2015 jyly Astanada Teńge ilýden I Azııa chempıonaty ótken bolatyn. Sol chempıonatta túsirilgen sýret. Men bul fotony eshqaıda bermeı qorjynymda saqtap júrdim! Alǵash bolyp 2017 jyly ózim eńbek etip júrgen “Egemen Qazaqstan” gazetinde jaryq kórdi. Kóptegen oqyrmannyń nazaryn aýdaryp, sýretke súısinetin, fotodan habary bar jandar Facebook te bólisip, ózderiniń oń pikirlerin bildirip jatty. Fotonyń túsirilý tarıhy: Ár salanyń óziniń qıyndyqtary bar. Sport taqyrybynda qas qaǵym sátti fotoǵa túsirý, jaqsy kadrdy ustaý sheberlik pen jyldamdyqty talap etedi.
Teńge ilý oıyny bastalǵanda fototilshiler, kórermendermen qatar qorshaýdyń syrtynda turdy. Alaıda ondaı qashyqtyqtan sátti foto túsirý múmkin emes. Sondyqtan men bógde adamdardyń júrip-turýyna tyıym salynǵan alańqaıǵa júgirip shyǵyp, dúbirletip shaýyp kele jatqyn at pen shabandozdyń qarsy aldyna jata qalyp, fotoapparatymnyń shúrippesin aıamaı bastym. Kez kelgen qazaqtyń qanynda bar, jylqy kórsek delebemiz qozyp ketetini bar ǵoı. Sýretke túsirip jatyp “shap shap” dep aıqaılaı berippin. Sol aralyqta jıyrmaǵa jýyq sýret túsirip úlgerippin. Ishinen sátti, tunyq eki kadr ustappyn. Col kezde sýyrylyp shyǵyp, erejeni buzyp, júıriktiń qarsy aldynan túsirmegenimde mundaı jaqsy kadr týar ma edi?»
Bıbigúl Bókenbaıqyzy