Quqyq qorǵaý organdarynyń ishindegi irgeli de iri qurylym – Ishki ister mınıstrligi aǵymdaǵy jyl basynan beri atqarǵan jumystarymen tanystyrdy. Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııa qyzmetinde BAQ ókilderimen kezdesken Ishki ister mınıstriniń birinshi orynbasary, polısııa general-maıory Marat Demeýov azamattardyń quqyqtary men zańdy múddelerin qamtamasyz etý baǵytynda atqarylǵan is-sharalar nátıjeleri jaıly baıandap, jýrnalısterdiń suraqtaryna jaýap berdi.
Quqyq qorǵaý organdarynyń ishindegi irgeli de iri qurylym – Ishki ister mınıstrligi aǵymdaǵy jyl basynan beri atqarǵan jumystarymen tanystyrdy. Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııa qyzmetinde BAQ ókilderimen kezdesken Ishki ister mınıstriniń birinshi orynbasary, polısııa general-maıory Marat Demeýov azamattardyń quqyqtary men zańdy múddelerin qamtamasyz etý baǵytynda atqarylǵan is-sharalar nátıjeleri jaıly baıandap, jýrnalısterdiń suraqtaryna jaýap berdi.
Búgingi tańda elimizde jasalǵan qylmystardyń 90 paıyzdan astamyn tirkeýmen IIM aınalysady. Munyń syrtynda bul isterdi tergeý jumystarynyń qym-qýyt aýyrtpalyǵy taǵy bar.
Aǵymdaǵy jyly azamattardan 1,7 mıllıonnan astam aryz-shaǵym kelip tússe, jeńildetilgen sotqa deıingi isti qaraý formasy qoldanylyp, sonyń nátıjesinde aq-qarasy anyqtalǵan 20 myńǵa jýyq qylmystyq is 10 kúnniń ishinde sotqa jiberilgen.
M.Demeýov Elbasy Joldaýynda atalyp ótken tártipsizdikke múldem tózbeýshilik prınsıpi de polısııa qyzmetkerleriniń jiti nazarynda ekenin atap ótti. Damyǵan qoǵam barlyq jerde tártip pen rettilik ornatýdan, jınaqy aýladan, taza kóshe jáne jarqyn júzdi adamdardan bastalady. Biz eń usaq quqyq buzýshylyqqa, buzaqylyqqa jol bermeýimiz qajet, óıtkeni, osynyń ózi qoǵam tynyshtyǵyn buzady, ómirdiń sapasyna selkeý túsiredi. Tártipsizdik pen betimen ketýshilik odan da eleýli qylmystarǵa jol ashady. Usaq quqyq buzýshylyqqa tózbeý ahýaly – qoǵamdyq tártipti nyǵaıtýǵa, qylmyspen kúreske bastaıtyn mańyzdy qadam. Jyl basynan beri polısııa qyzmetkerleri 2 mıllıonnan astam ákimshilik quqyq buzý deregin anyqtaǵan. Onyń ishinde, 51 myńnan astamy usaq buzaqylyq bolsa, 34 myń derek qoqysty kez kelgen jerge tastaýǵa qatysty. Al eń kóp fakti, 60 myńy, qoǵamdyq oryndarda ishimdik ishý bolyp otyr.
Brıfıng barysynda kúrdeli óńdeýden ótken tórt qujat – Qylmystyq, Qylmystyq is júrgizý, Qylmystyq-atqarý, Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksterdiń jańa jobalaryndaǵy ózgerister de sóz boldy.
Aǵymdaǵy jyldyń birinshi qarashasynan bastap elimizdiń barlyq óńirlerinde eki qýatty jeke qurylymnyń qosylyp, jańashyl jol-patrýldik polısııa qyzmeti qurylǵany belgili. El arasynda «ámbebap polısııa» atalyp júrgen bul qurylymnyń jumysyna toqtalǵan Marat Ǵanuly: «Jol-patrýldik polısııanyń alǵashqy kórsetkishteri kóńilden shyǵyp otyr», – dedi.
Eki asa iri qurylymnyń birigýi – bul qoǵamdyq oryndar men kóshelerde tártipti qamtamasyz etýdiń jańa úlgisi bolyp sanalady. Qazirgi tańda avtopatrýlderdiń barlyǵy GPS júıesi jáne beınetirkegishtermen jabdyqtalǵan. Jol-patrýldik polısııanyń basty maqsaty – qylmystardyń aldyn alý, boldyrmaý, sondaı-aq, oqıǵa bolǵan jerge der kezinde kelip, naqty sharalar qoldaný bolyp tabylady.
Brıfıng barysynda búgingi kúnniń basty máseleleriniń biri – zańsyz kóshi-qon, osy sala jumysyn jetildirý de sóz boldy. Qazaqstan kóshi-qon úderisi edáýir baıqalatyn elder qatarynda. Qazirgi tańda mıgranttardy qabyldaý boıynsha elimiz 9-orynnan oryn alady. Kelýshiler legin azaıtý, kóshi-qon aǵynyna baqylaý jasaý syndy keleli máseleler jaıynda aıtyp ótken general-maıor IIM tarapynan jeke tulǵalarǵa jumys atqaratyn «eńbek patentin» engizý boıynsha zań jobasy ázirlengenin habarlady.
Qazirgi kezde Ishki ister mınıstrligi zańnamalyq aktilerge birqatar ózgerister engizdi, sondaı-aq, «Jol qozǵalysy týraly» jańa zań jobasy ázirlendi. Joldaǵy ahýaldyń qıyndaı túskenin jasyrmaǵan Ishki ister mınıstriniń orynbasary jyl basynan beri qara jol ústinde eki myń bes júzge tarta adamnyń qaza bolǵanyn derek retinde keltirdi. Sońǵy on aıda elimizde 17542 jol-kólik apaty tirkelse, 30 myńǵa jýyq jolaýshy aýrýhana tósegine tańylǵan eken.
Baný RAHYMBAIQYZY,
jýrnalıst.