Dúnıege orys bolyp kelsem de, rýhym qazaq dep bilemin. Sebebi kópultty Qazaqstan eliniń perzentimin. Júzden asa ulttyń balasy bir anadan týǵandaı tatý-tátti ómir súrip jatqan jerdiń topyraǵyn basyp, sýyn iship óstim. Bala kezden qazaq tilin jetik meńgerip, búginde memlekettik qyzmette elimizdiń damýyna óz úlesimdi qosyp júrgen azamattyń birimin.
Qazaqstannyń bıik shańyraǵynda tatýlyq pen birlik, yntymaqtastyq pen dostyq ornaǵany – bárimiz úshin maqtanysh. Bul rette táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary qurylǵan Qazaqstan halqy Assambleıasynyń mańyzy zor. Táýelsiz Qazaqstan memleketi – beıbitshilik mekeni. Qazaq halqy óz jerine taǵdyr aıdap kelgen barsha ózge ult ókilderin syrtqa tepken emes. Kerisinshe, qanyna sińgen baýyrmaldylyǵymen qushaq jaıyp qarsy aldy. Basqa túsken qıyn taǵdyrdyń qasiretin birge arqalady. Sonyń arqasynda búgingi beıbit kúnge jettik.
«Birlik bar jerde tirlik bar» deıdi. Dana jurt muny teginnen-tegin aıtpasa kerek. Aýyzbirlik pen túsinistik, qarapaıym syılastyq ústemdik qurǵan jerge qashanda nátıjeli isterdiń atqarylatyny belgili. Elimizde qalyptasqan ulttar tutastyǵy men halyqtar dostyǵynyń arqasynda búginde memleketimiz órkendep, ilgeri basyp keledi.
Qazaqstan ultaralyq qatynas saıasatynda əlemdik keńistikte ərqashan ónege tutatyn el bolyp qala beredi. Qazaqstandyq təjirıbe, ıaǵnı Qazaqstan halqy Assambleıasy Birikken Ulttar Uıymy men Eýropadaǵy qaýipsizdik jəne yntymaqtastyq uıymy syndy halyqaralyq qurylymdardyń joǵary baǵasyn aldy. Shynynda da, bul – əlem jurtshylyǵynyń nazaryn aýdartqan eren qubylys. Assambleıa tek eldegi etnostar arasyndaǵy máselemen shektelmeı, halyqaralyq qatynastarǵa da óz úlesin qosyp, bul rettegi máselelerdi tıimdi sheshýge zor yqpal jasap, elimizdiń halyqaralyq bedelin kóterýge úles qosýda. Bul rette Assambleıanyń uıytqysy Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasynyń eńbegi men sarabdal saıasatyn atap ótpeske bolmas.
Ár halyqtyń basty baılyǵy, baǵa jetpes qazynasy – ana tili. Ana tiline salǵyrt qaraý – óz halqynyń ótkenine, búginine, bolashaǵyna nemquraıdy qaraý degen sóz. Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik tilin, ıaǵnı qazaq tilin qurmetteý, ony bilý – árqaısymyzdyń asyl paryzymyz. Bizdiń Ata Zańymyzda «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik tili – qazaq tili» dep jazylǵan. Til – adamnyń barlyq sanaly ómiriniń mańyzdy bóligi. Adamzat balasy óner-bilimdi, mádenıettilikti til arqyly úırenedi. Til – baılanys.
Elbasy Nursultan Nazarbaev «Bir maqsat, bir múdde, bir bolashaq» atty Joldaýynda: «Endi eshkim ózgerte almaıtyn bir aqıqat bar! Ana tilimiz Máńgilik elimizben birge Máńgilik til boldy. Bul máseleni daýdyń taqyryby emes, ulttyń uıytqysy ete bilgenimiz jón. Bizdiń tilimiz memlekettiń barlyq júıesinde qoldanylýy úshin biz ózimizdi ózimiz qamshylaýymyz kerek jáne osyǵan ózimiz atsalysýymyz qajet» degen sózderin barsha qazaqstandyq jadynan shyǵarmaýy kerek.
Táýelsizdiktiń rýhyn asqaqtatyp turatyn tildiń mártebesin kóterýdegi aýqymdy istiń basy-qasynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń júrýi úmit syılaıdy, máseleniń mańyzyn túsindiredi. Tuńǵysh Prezıdentimiz «Biz barsha qazaqstandyqtardy biriktirýdiń basty faktory bolyp tabylatyn qazaq tiliniń odan ári damýy úshin barlyq kúsh-jigerimizdi salýymyz kerek... Sonymen birge elimizde turatyn barlyq halyq ókilderiniń ana tilinde erkin sóıleı, oqı alýyna, ony damytýǵa qolaıly jaǵdaı týdyrýymyz qajet», dep atap kórsetken bolatyn. Qazaq tiliniń óz mártebesine saı tolyqqandy qoǵamdyq qyzmet atqarýy asa qanaǵattanǵysyz ekenin jan-tánimizben túsine otyryp, búginde «Til týraly» zańnyń júzege asýyn ult bolyp qamtamasyz etýimiz qajet.
Men osy ýaqytqa deıin atqarǵan qyzmetterim bolsyn, qoǵamdyq ortada bolsyn, únemi tek qazaq tilinde sóıleýge jáne oı-pikirimdi tek memlekettik tilde bildirýge tyrysamyn. Qyzmettik jınalystardy qazaq tilinde júrgizip, qaramaǵymdaǵy árbir áriptesimnen de osyny talap etemin.
Tildi damytý – memlekettik saıasattyń asa mańyzdy baǵyttarynyń biri. Jalpy, memlekettik til saıasatyn tolyqqandy júzege asyrý bul buqaralyq iske aınalǵanda ǵana kózdegen maqsatqa jete alamyz dep sanaımyn.
Tildiń bolashaǵy – barshamyzdyń qolymyzda.
Vıacheslav VAVILIN,
Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi