Shalǵaıdaǵy Sileti, Toqta, Abaı, Panfılov atalatyn aýyldarǵa alyp baratyn júz bálenbaı shaqyrymdaı taqyr-tuqyr jol jartylaı bolsa da jóndelip qalypty. Bul kúnderi Amantaı Mýsınniń jylqylaryn elimizdegi «Jylqy sharýashylyǵy mal azyǵyn óndirý ǵylymı-zertteý seriktestigi» qolǵa alyp, birlesip jumys jasaýda. Maqsattary – Bulanbaıda jylqy zaýytyn ashý.
Shalǵaıdaǵy Sileti, Toqta, Abaı, Panfılov atalatyn aýyldarǵa alyp baratyn júz bálenbaı shaqyrymdaı taqyr-tuqyr jol jartylaı bolsa da jóndelip qalypty. Bul kúnderi Amantaı Mýsınniń jylqylaryn elimizdegi «Jylqy sharýashylyǵy mal azyǵyn óndirý ǵylymı-zertteý seriktestigi» qolǵa alyp, birlesip jumys jasaýda. Maqsattary – Bulanbaıda jylqy zaýytyn ashý.
Alda jylqy jyly kele jatyr. Sileti dalasynyń qysy bet qaratpaıdy. Úıir-úıir jylqyny aman saqtap qalý – paryz. Byltyr qatal qysta 4 tabynǵa bólip baqtyq. Ońaı sharýa emes. Qazir jyldyń aıaǵy, jylqyshylardy jınap, bir qorytyndy jasaıyq dep edik, aýylǵa bir kelip qaıtsań, degen Amantaı aǵamyzdyń ótinishin jerde qaldyrǵymyz kelmeı qııan shette jatqan aýylǵa qaraı shyqqanymyz da osy sebepten edi. Bulanbaı bólimshesi Sileti aýyldyq aýmaǵyna qaraıdy. Amantaı Mýsın «Altaı-Qarpyq-Saıdolla-Sarytoqa» dep atalatyn sharýa qojalyǵyn basqarady. Qııan shettegi aýylǵa bas-kóz bolyp otyr. Biz kelgen kezde aýylǵa 3 balasy bar, áıeli muǵalim, ózi mehanızator Temirbolat Ábenov degen azamat kóship kelip jatyr eken. Sharýashylyq aýylǵa túgeldeı kómirlerin, otyn-sýlaryn jetkizip beripti. Shópteri úıýli, malǵa, qusqa jemazyq bar. Qysqa daıyn.
Sý demekshi, aýdan ortalyǵy turǵyndarynyń armanyna aınalǵan sý bolsa, Bulanbaıda ár úıge sý tartylyp berilgen. Jylqyshylar bıyl 400 qulyn alypty. Aldaǵy jyly amandyq bolsa, 1000 qulynǵa jetkizbekshi. Amantaı aǵamyz irgetasyn qalaǵan aýdannyń jylqy zaýyty eńbekkerleriniń jyldyq qorytyndysyn shyǵaryp, aýyl sharýashylyǵy eńbekkerleri kúnine oraı Dýlat Mýsın basqaryp otyrǵan «Altaı-Qarpyq, Saıdaly-Sarytoqa» ShQ jıyn ótkizdi. Jyl qorytyndysy boıynsha jylqyshylarǵa bir-birden jylqy syıaqyǵa berildi. Bárinen buryn, mektepte ótken jıynda jylqyshylardyń arasynda otyrǵan balań jigit kózimizge túse berdi.
– Meniń aty-jónim Ertaı Raqymjanov, eki balam, áıelim bar. Kókshetaýdaǵy Kókshe akademııasyn tarıh pániniń muǵalimi mamandyǵy boıynsha bitirdim. Qazir Amantaı aǵamnyń aýylynda muǵalimmin, jazda sharýashylyq jumystarymen aınalystym. Aýylymyzǵa shaǵyn bir klýb salýǵa kómektesseńiz, jigitter bárimiz asar jasap birge júrer edik. Qalada júrgen jastar aýylǵa kelsin, aýyldy birge órkendeteıik. Elbasynyń «Dıplommen – aýylǵa!» atty shaqyrýyna osylaı ún qosaıyq! – dedi ol.
Sharýashylyqtyń da, turǵyndardyń da malyn tolyq qamtamasyz etý úshin 1400 tonna shóp shapqan muǵalim-mehanızator Ertaı Raqymjanov syıaqyǵa jylqy aldy. Kelgen jyly tegin soǵymǵa bir jylqy, kómir, aǵash, jemshóp berip qoldaý kórsetti, deıdi Ertaı baýyrymyz. Jalpy, sharýashylyq boıynsha 17 jylqyshy, 8 mehanızator, tabynshylar bar, barlyǵy 30-daı adam eńbek etýde. Barlyǵy 20 men 45 arasyndaǵy balaly-shaǵaly, aýylǵa ómirlerin arnaǵan qazaq jigitteri.
Amantaı aǵanyń óz qarajatyna salǵan birneshe úılerdi aralap kórdik. Jastardy jylqyshy, malshy, mehanızator bol dep shaqyrýmen keledi. Aldyńǵy jyldary aýdandyq bıýdjet qarjy bólip, bastaýysh synyptar úshin shaǵyn mektep te salyp berdi. Mektep janynda shaǵyn ortalyq bar. Kelesi jyly 1-shi synypqa baratyn 14 bala bar. Mýsınniń endigi oıy bıe saýatyn, qymyz óndiretin seh ashý, shujyqhana jasaý, shalǵaıdaǵy aýyldy qatarǵa qosyp, órkendetý úshin jas mamandar kelse, eńbek etse dep armandaıdy. Amantaı aǵa Ombymen kórshiles Bulanbaı aýylynan jurt kóship kete berse, eldiń, jerdiń jaǵdaıy, bolashaǵy ne bolmaq dep oılaıdy. О́miriniń 40 jylyn jylqy baǵyp at ústinde ótkizipti. Osyndaı tabandy, birbetkeı, tik minezdi, ultym deıtin ultany bolmasa aıdaladan aýyl jasap nesi bar?! J.Úshkempirovtiń kelip, osy jerden 200 jylqy satyp alýy tegin emes.
Kezinde aýyl tarap ketti. Eki-úsh úı ǵana qaldy. Bos qalǵan úılerdiń birine Amantaı aǵamyz kóship keledi. Jylqy ósirýge suranyp-aq turǵan jer, ata-baba jolyn qýyp, osy kúngi jańa qazaq baıynyń úlgisin jasap, elge, ózge jurtqa tanytý maqsat etti. Jaqsy ómir súrý, baılyqqa qol jetkizý ońaı emes, naǵyz beınet. Kezinde Sileti dalasy, Bulanbaı mańaıynda Aqqoshqar-Saıdaly, Máti-Dáýlen sekildi jylqylarynyń sany 10-15 myńǵa jetken qazaq baılary bolypty.
Qazir sharýashylyq dástúr boıynsha kishi uly Dýlat Mýsınge tabys etilgen. Jubaıy Kúlásh apaı ekeýi 9 bala tárbıelep ósirdi. Bári de joǵary oqý oryndaryn bitirdi, otbasyly boldy. Uldary Temirǵaly, Marat, Dýlat, Montaı shetterinen qazaqsha jáne erkin kúresten elimizdiń chempıony atanǵandar, kishkentaılarynan ákelerine kómektesip, jylqy baǵýdyń qyr-syryn da bilip ósti. Qyzdary da úıli-barandy. Mine, aýyldyń aýyl bolyp qalýyna úles qosyp júrgen aýdannyń qurmetti azamaty Amantaı Mýsınniń eńbegi úlkenge ulaǵat, kishige ǵıbrat.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan».
Pavlodar oblysy,
Ertis aýdany.