XVIII ǵasyrda fransýz áskerinde qara kıizden jasalǵan bas kıim kııý sánge aınaldy. Sol tusta shetteri joǵary búgilgen dóńgelek pishindi qalpaqtar Eýropany dúr silkintken sarbazdardy erekshelendirip turdy. Alaıda ýaqyt ımperııa tarıhynyń búkil kezeńin tek bir bas kıimmen beınelenedi. Ol ataqty Napoleonnyń «kishkentaı shlıapasy» edi.
Frankterdiń urpaqtarynyń atqa minisi, kıim-kıisi, qylysh pen qarý ustasy sol dáýirde ózge memleketterge uqsamady. Olardyń baıtaq júrisi, aqsúıektershe obraz túzýi jaýlaryn ájepteýir seskendirdi. Ásirese, dızaıny erek bas kıimderi álemdi tańdaı qaqtyrdy. Áıtse de búginde sol myńdaǵan bas kıimniń ishinde ımperatordyń shlıapasy ǵana aıtylady. Qatygez qolbasshynyń jeke múlki ózi bılik etken fransýz áskerı bólimsheleriniń soǵys formasyna sáıkes kelmedi. Iаǵnı tiginshiler Napoleonnyń ózine ǵana laıyqtap tikti. Bul alasa boıly ımperatordy ózgeden oqshaý ári symbatty kórsetti.
Jas kúninde oqýshy Bonapart Brıen áskerı mektebiniń túlegi retinde osyndaı bas kıim kıgen. Eseıse de shlıapasynyń modeli ózgergen joq. Kishkentaı shlıapalar dańqty áskerı strategtiń hobbıine aınaldy dese de bolatyndaı. Qyzyǵy, Napoleonnyń ózi osyndaı kishkentaı bas kıimniń alǵashqy ıesi bolǵan.
Álemge áıgili bas kıim jaıly ártúrli qaýesetter XVIII ǵasyrdyń sońyna deıin jalǵasty. Onyń shlıapasy qara kıizden tigilip, qara tústi jibek órimge úsh tústi kokarda bekitilip, áshekeılendi. Mundaı bas kıim kıgen ımperatordyń sýreti tuńǵysh ret sýretshi Izabeniń 1802 jyly shyqqan portretinde beınelengen.
Ataqty Napoleonnyń shlıapa tigýshisi Pýpard bolǵan. Ol ımperatorǵa árbir týyndysyn 48 frankqa baǵalap, satqan desedi. 1807 jyldyń naýryz-jeltoqsan aılary aralyǵynda Napoleonnyń 12 bas kıimi bolǵandyǵyn zertteýshiler anyqtady. Onyń 8-i jańa, al 4-eýi jóndeýden ótken.
Ashý qysqan sátte Napoleon- nyń shlıapasyn edenge laqtyryp, aıaqtarymen taptaıtyn ádeti bolǵan. Mysaly, 1813 jyly Aýstrııa elshisi Metternıhpen kezdesý kezinde sondaı ántek áreketke barady. Biraq ashýy basylǵan kezde ózi qaıta kóterip, basyna qondyrǵan.
1812 jyly Reseıge jasaǵan joryǵynda óziniń áıgili «kishkentaı shlıapasyn» kıip attanady. Biraq jolda qatty aıaz bolatynyn sezgen dáriger Jan-Domenık Larreı ımperatordyń densaýlyǵyna alańdap, ishinen jún matamen toqylǵan bas kıim kııýdi tapsyrady. О́ziniń súıikti shlıapasymen Borodıno alańynda da bolǵan. Ol týraly naqty málimetter de bar. Orystardan oısyra utylsa da, Máskeýden sol shlıapasyn kıip qaıtady.
Ataqty sýretshi Sharl de Stıýben Napoleonnyń shlıapalaryn ártúrli etip ornalastyrý arqyly onyń búkil ómirin beıneleı bildi. Mundaı galereıa oqyrmanǵa ımperııa tarıhynyń barlyq jarqyn ári qaıǵyly sátterin oı eleginen ótkizýge múmkindik beredi. Shynynda, Fransııanyń memleket qaıratkeriniń shaǵyn shlıapasy – maıdandaǵy boıtumary ispetti edi. Ony biri bilse, biri bilmeıtin.