• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
О́ner 16 Naýryz, 2021

Úsh eldiń sahnasynan samǵaǵan án

565 ret
kórsetildi

«Astana Opera» memlekettik opera jáne balet teatrynyń jetekshi solısi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Jupar Ǵabdýllına «Dostardan mahabbatpen» onlaın-konsertin usyndy. Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Erik Qurmanǵalıevti eske alý qurmetine arnalǵan mýzykalyq kesh «Astana Opera» (Nur-Sultan), Úlken teatr (Máskeý) men «Izraıl Operasy» (Tel Avıv) solısteriniń qatysýymen erekshelendi. Sondaı-aq bul jobany el Táýelsizdiginiń 30 jyldyq merekesi aıasynda ótken aıtýly mádenı sharanyń biri deýge tolyq negiz bar.

«Osynaý aıtýly konsertke qatysý  men úshin úlken qurmet, dep atap ótti Jupar Ǵabdýllına merekelik án jobasy týraly. – Bıyl mádenı qaýymdastyq álemge áıgili opera ánshisi, tańǵajaıyp daýys ıesi, alt, Erik Qurmanǵalıevtiń týǵanyna 62 jyl tolýyn atap ótýde. Ol biregeı oryndaý­shy boldy, onyń lırıkalyq názik daýsyn tek Qazaqstanda ǵana emes, sonymen qatar barsha álem uıyp tyńdady, jaqsy kórdi. Ol klassıkalyq mýzykanyń túrli janrlaryn, sonyń ishinde barokko, batys eýropalyq, orys jáne qazaq mýzykasyn, mysalǵa, Abaıdyń «Kózimniń qarasy» men basqa da kóptegen qazaq halyq ánderin oryndady.

Halyqaralyq konsert-telekópirdiń onlaın formattaǵy kórsetilimin ótkizýge Erik Qurmanǵalıevpen ár kezderi birge jumys istegen mýzykanttar men onyń ja­qyn dostary atsalysty. «Astana Opera» teatrynyń Kameralyq zalynda Qazaq­stannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, «Astana Operanyń» jetekshi solısi Jupar Ǵabdýllına «Astana Opera» teatrynyń konsertmeısteri Janar Ah­metovamen birlesip óner kórsetti, sonymen qatar mýzykalyq keshke tanymal ánshiler: Reseıdiń eńbek sińirgen ártisi, Úlken teatrdyń solısi Larısa Rýdakova (soprano), Úlken teatrdyń solısi, ha­lyq­aralyq baıqaýlardyń laýreaty Rýs­tam Iаvaev (kontr-tenor), pıanıst ári mýzy­katanýshy Aleksandr Kotovshıkov, «Izraıl Operasynyń» solısteri Alekseı Kanýnnıkov (bas-barıton), Lılııa Gresova (soprano), Borıs Kostıneskıı (kontr-tenor), Sofııa Leshınskaıa (messo-soprano), Ilona Toıvıs (soprano) jáne Izraıl operasynyń konsertmeısteri Aleksandr Ivanov qatysty.

Baǵdarlamanyń taǵy bir ereksheligi, konsertke qatysýshylar Erik Qurman­ǵalıevtiń repertýaryndaǵy týyndylardy oryndady.

Eske salar bolsaq, óner ıesiniń 55 jyldyǵy qurmetine belgili aqyn Mar­jan Ershýdiń «Erkin Qurmanǵalıev» atty kitaby jaryq kórgen bolatyn. Ǵumyr­namalyq eńbekte KSRO aýmaǵynda birinshi kontr-tenor atanǵan ánshiniń ómiri men óneri jaıynda egjeı-tegjeıli baıandalady.

«Búkil adamzatqa úlken án murasyn qaldyrǵan Erik Qurmanǵalıev kim edi? Ol 1959 jyly 31 jeltoqsanda Atyraý oblysynyń Jylyoı aýdanynda, Qulsary kentinde dárigerler otbasynda dúnıege kelgen. Ákesi Sálim – hırýrg, anasy Me­rýert balalar dárigeri boldy. Eriktiń kish­kentaı kezinde olar jumys babymen Aty­raý qalasyna kóshti. Anasy minezi jumsaq, jany názik adam bolypty. Ana­synyń osy qasıeti Eriktiń boıyna qondy. Ol bala kezinde kókte qalyqtaı ushqan qustardyń daýsyna qumartty. Qustar tabıǵattyń ánshileri edi. Sosyn oǵan mýltfılmnen góri, teledıdar, radıodan beriletin konsertter óte qatty unaıtyn. Jas balaǵa Olga Vorones, Lıýdmıla Zykına repertýaryndaǵy ánder erekshe áser etedi. Sol kezdiń ózinde mek­teptegi án­shi bala jińishke alt daýsymen ataqty án­shi apalardyń ánin oryndaǵan» dep jazdy avtor.

Erik Qurmanǵalıevtiń erekshe daýsyn kásibı mamandar alǵash ret 1975 jyly tyńdady. Ol keń aýqymdy, alapat tynysty, taza, ádemi daýysqa ıe bolatyn. Qurmanǵalıev Bah, Gendel, Glıýk, Mo­sart pen Bortnıanskııdiń kantatalary men oratorııalaryn, Rossını, Bellını men Meıerberdiń operalarynan arııalar oryndaǵan. Vokal ónerindegi erekshe qubylys sanalatyn Erik Qurmanǵalıev aıryqsha taǵdyr keshken ánshi. Onyń ánshilik tulǵasy kúlli álemniń aldynda teńdesi joq daralyqqa ıe. Tili basqa, dástúri bólek alty qurlyqtyń adamdary oǵan, onyń ánshilik ónerine tabyna ári tańdana kóz tikti. Erik bir ǵana halyqtyń perzenti bolsa da, onyń ánshilik mıssııasy otanynan ári asyp, taýlardan, muhıttardan ótip, búkil álemniń alabyn aralap ketti, ataǵy shartarapqa jaıyldy. Ol Gınnestiń rekordtar kitabyna áıel daýysty tuńǵysh er adam retinde endi. Ánshi 2007 jyly qarashanyń 13 kúni 47 jasynda dúnıeden ozdy.