Osyndaı tosyn ataýmen 90-jyldary pýblısıstıkalyq kitap jarııalaǵan Sherhan MURTAZA:
«Kúnbe-kún tirshiligimizde kezdesetin keıbir keleńsiz kórinisterdiń eń soraqysy sol - bireý barlyq qoǵam isine, ózine senip tapsyrǵan jumysqa janyn salyp, párýana berilip, kúsh-jigerin, bilimin aıamady. Endi bireý bar: jabyǵa zerli jabý japqandaı, biraq qansha jabýlasa da topastyǵy men toǵysharlyǵy soıdıyp kórinip turady. Jumysqa degen qabilettigimen emes, adal iskerligimen emes, jaǵympazdyǵymen amaldap júrgen adamdardy qoldap, jyly jebeıtin keıbir basshylar eki ese kináli.
Adamdy adam eńbegine, qabiletine qaraı baǵalaıtyn ádil prınsıp sál buzylǵan jerden yryń-jyryń, berekesizdik bastalady» dep jazdy. Qalamger ózi ómir súrgen qoǵamdaǵy kúrdeli de zııandy qubylysqa jurt nazaryn aýdaryp, osylaı dabyl qaqqan edi.
Sodan beri kóp nárse ózgerdi, dúnıe jańǵyryp, álem myń qubyldy. Alaıda sózi mirdiń oǵyndaı Sher-aǵań jazǵan urda-jyq minez-qulyq pen sholaq belsendiliktiń jany siri eken, shyrmaýyqtaı oratylyp, ash kenedeı jabysyp, qolbaılaý bolyp, adymdy ashtyrmaı keledi. Tipti áleýmettik jelilerde jeldeı esken qaýeset pen ósekke toqtam bolmaı tur. Jalǵan aqparattyq aǵyndar sanaly jurttyń ózin jańylystyryp, qarapaıym halyqtyń oıyn san-saqqa júgirtýde. Sonyń ara jigin ajyratý úshin aqylǵa serik bolatyn bilim, zamanǵa laıyq sana-sezim qajet. Onyń bir sıpaty - babalar rýhymen bizge jetken dástúrli qundylyqtardy saqtap, jón sózge toqtaýdy jadymyzda ustaý. Al sanany jańǵyrtýǵa, turmys mádenıetimizdi jańasha qalyptastyrýǵa ne jetpeıtinin Elbasy da, memleket basshysy da aıtýdaıyn aıtyp, tujyrymdamaly maqalalarynda keńinen qozǵaǵany beker emes.
О́tken tarıhtan - ónege, búginimiz ben erteńimizdiń adastyrmas temirqazyǵy - ár adamnyń jaýapkershiligi jaıynda birer oıdy ortaǵa salmaqpyz. Shyndyǵynda, JAÝAPTYLYQTY tııanaqtap, saǵat saıyn, sát saıyn qaperge alyp tursaq ta artyq emes. Bul ultsúıer, elshil, otanshyl qasıettiń bastaýy ǵana emes, adamnyń ózin ózi syılaýynyń, aınalany qurmetteýiniń ólshemi bolsa kerek. Sondyqtan buǵan árbir azamat, kez kelgen qaýym, qoǵam, el, memleket zárý. Dúnıe jaralǵaly qorshaǵan ortamyz jaýaptylyqty seziný arqyly ósip-órkendep keledi, jaýapkershilikti bólisý jolymen úılesimdi tirshilik, eńbek etý jalǵasyp otyr. Oǵan degen muqtajdyq, qajettilik bárimizge ortaq bolǵan kezde ǵana jaýapkershilik sezimi tııanaqtalady, ıaǵnı sana sapalyq jaǵynan jetilip, bıikke kóteriledi.
Jalpy, jaýapkershilik uǵymy kez kelgen adamnyń bolmysynan habar beredi. О́zine qatysy bar mindetti nemese júktelgen amanatty atqaryp, tapsyrylǵan isti oryndaý - adamgershilik qasıettiń, paryz ben qaryzdy tolyq óteýdiń shynaıy belgisi. Zań tilimen aıtqanda, jeke tulǵa boryshpen qosa mindetin tereń túsinýi, ıaǵnı qoǵamda qabyldanǵan quqyqtyq normalar men erejelerge sáıkes óz is-áreketin baqylaı alady degen sóz. Ony seziný ár adamnyń quqyqtyq mádenıetiniń, azamattyq sana-seziminiń kórinisi bolýǵa tıis.
Táýelsiz el bolyp, qol jetkizgen barlyq jetistikterimiz - túptep kelgende, erlerimizdiń moıynǵa alǵan jaýapkershiliginiń jemisi.
Alaıda, toqmeıilsý - toqyraýdan da beter, keri ketýdiń belgisi. Sondyqtan, qazirgi kezde keńse qyzmetkerinen bastap
memlekettik qyzmetshige deıin, tipti azamattyǵy bar árbir adam sózi men is-áreketi úshin jaýapkershilikti moıynǵa alýdy paryz sanaýy kerek. Muny qashanda «barǵa - shúkir, joqqa - qanaǵat» etip kelgen ultymyz teńdessiz táýelsizdigimizdiń talaptary dep qabyldaǵany abzal. Osyǵan baılanysty táýelsizdigimizdiń otyz jyldyǵyna oraı baıtaǵymyz - elimizdiń astanasynda
«JAÝAPTYLYQ» uǵymyna arnaıy eskertkish qoıylsa degen usynys bar. О́ıtkeni bul eń áýeli, Elbasymyz aıtqandaı, basty qundylyǵymyz - Táýelsizdikti kózdiń qarashyǵyndaı saqtaýdyń amanaty bolar edi. Sondaı-aq san ǵasyrlyq ata-baba armanyna qol jetkizgen qazirgi kúnniń, erkindik pen teńdik uǵymyn tereń túsinýi tıis zamandastar mindetiniń barometri bolmaq.
Azattyqtyń 30 jyldyq torqaly toıy qarsańynda barsha iste jaýapty bolýǵa úndeıtin sımvoldyq belgige baıqaý jarııalansa, oǵan otandyq sáýletshiler men músinshiler zor jaýapkershilikpen kiriseri sózsiz.
Árıne, jańa zaman tarıhynda ózgege ónege kórsetip, elimizdi álemge tanytqan is-sharalar az emes. Sonyń biri ári biregeıi - Elbasynyń Jarlyǵymen jabylǵan Semeı ıadrolyq synaq alańy. Dúnıe júzi Qazaqstannyń qýaty turǵysynan álemdegi tórtinshi ıadrolyq qarýdan bas tartýyn beıbitshilikti saqtaýdyń eń aýqymdy jaýapty qadamy dep baǵalady. Olaı bolsa, «JAÝAPTYLYQ» eskertkishi jaýapkershilik pen parasattylyqty, yntymaq pen birlikti, izgilik pen jasampazdyqty pash etse, bul Qazaqstan jolynyń álemdik keńistiktegi tuǵyryn aıqyndaıdy dep sanaımyz.
Darhan MYŃBAI,
Májilis depýtaty