Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy N.Nazarbaevtyń Jarlyǵymen qurylǵanyna bıyl 30 jyl tolatyn UQK Shekara qyzmetiniń batyldyq pen tabandylyq tanytqan óz batyrlary bar. 1994 jyldyń qyrkúıeginde tájik-aýǵan shekarasynda erlikpen qaza tapqan kishi serjant Radjan Batyrhanov sol batyrlarymyzdyń kóshin bastap tur.
Osydan 26 jyl buryn 7 sáýirde Ulttyq ulannyń 17 jaýyngeri tájik-aýǵan shekarasyn qorǵaý kezinde erlikpen qaza tapty. Bul týraly birneshe kitap jazylyp, «Qazbat» atty fılm túsirildi. Tájikstannyń Aýǵan elimen shektesken Pamır taýynyń Pshıhavr shatqalynda bolǵan qarýly qaqtyǵys qazaqstandyq sarbazdardyń sońǵy demi qalǵansha óz mindetterine adal bolǵanyn kórsetedi.
Tájik-aýǵan shekarasynda bolǵan dál osyndaı qaqtyǵys kezinde UQK Shekara qyzmetiniń sarbazy R.Batyrhanov qaza tapqan edi. Búginde elimizdiń shyǵystaǵy shebinde batyr shekarashynyń atynda shekara bólimshesi bar. 1994 jyly «Shyńdyǵataı» dep atalǵan sol kezdegi shekara zastavasynda óziniń Otan aldyndaǵy boryshyn ótep júrgen jerinen óz erkimen tájik-aýǵan shekarasyna attanǵan Radjan kórsetken erlik pen janqııarlyq úlgisi úshin II dárejeli «Aıbyn» ordenimen marapattaldy.
Negizi 1993-2001 jyldar aralyǵynda qazaqstandyq shekarashylardyń mindetine tájik-aýǵan shekarasynyń 70 shaqyrymdyq aýmaǵyn kúzetý júktelgen bolatyn. Bul – Kalaı-Hýmb shekara otrıadynyń «Most», «Mıkron», «Djavaı», «Kevron», «Plato» jáne Vıshar shatqalyndaǵy shekara posttary edi. Qazaqstan Respýblıkasy Joǵary Keńesiniń «TMD-nyń tájik-aýǵan ýchaskesindegi syrtqy shekarasyn qorǵaýdy kúsheıtý týraly» 1993 jylǵy 15 sáýirdegi qaýlysyna sáıkes, munda 2001 jylǵa deıin UQK Shekara qyzmetiniń 24 batalony aýysty. Qolymyzdaǵy málimet boıynsha toǵyz myńǵa tarta sardar men sarbaz jaýyngerlik tapsyrmany oryndady.
Shekarany qorǵaý kezinde batalon óziniń elýge tarta adamynan aıyrylǵan bolatyn. Al eń alǵashqy shaıqas 1994 jyldyń 28 qyrkúıeginde 200 qarýly modjahed Hary aýdanynyń aýmaǵyna shekarany buzyp kirmek bolǵan kezde bastalǵan edi. Olardyń jolyna 38 qazaqstandyq jáne reseılik shekarashy qarsy turdy. Kishi serjant Radjan Batyrhanov óziniń pýlemetimen modjahedterge oq jaýdyrý arqyly óz bólimshesine jaýdy tyl jaǵynan soǵýǵa múmkindik jasaıdy. Alaıda shekarashylarǵa kómek tym kesh jetedi de, aýyr jaralanǵan Radjan lazaretke apara jatqan jolda qaıtys boldy...
2007 jyly 15 jeltoqsanda Dýshanbe qalasynyń Ortalyq saıabaǵynda qaza tapqan qazaqstandyq jaýyngerlerge arnalǵan eskertkishtiń ashylý saltanaty boldy. Mármárdan soǵylǵan kitaptyń ashyq betine 35 qazaqstandyq batyr jaýyngerdiń esimi altynmen qashap jazyldy.
Batyrlarymyzdy ulyqtaýǵa arnalǵan mundaı qurmet elimizdiń birneshe qalasynda da óz jalǵasyn tapqan. Atap aıtar bolsaq, Nur-Sultan qalasynyń tórindegi «Otan-Ana» monýmentinde Erlik alleıasy ashylsa, Almaty jáne Shymkent qalalarynyń áskerı bólimderinde de eskertkishter boı kótergen.
7 sáýir ataýly kúni UQK Shekara qyzmetiniń «Zastava tarlandary» respýblıkalyq qoǵamdyq uıymyna qarasty Almaty qalalyq fılıalynyń uıymdastyrýymen, tájik-aýǵan shekarasynyń ardagerleri Almaty oblysy boıynsha departamentiniń Qarasaı aýdany boıynsha shekara basqarmasyndaǵy Erlik alleıasyna baryp, jat eldiń shekarasynda erlikpen qaza tapqandarǵa taǵzym jasap, gúl shoqtaryn qoıady. Táýelsiz elimizdiń shekarasyn kúzetip júrgen jas sarbazdarǵa batyrlarymyz týraly tamasha estelikter aıtady.
Tamara DÁÝLETBAEVA,
UQK Shekara qyzmetiniń zapastaǵy podpolkovnıgi