• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ádebıet 28 Sáýir, 2021

Jazýshy – jazýshy degenge jaza berseń...

570 ret
kórsetildi

Kez kelgen aqyn-jazýshynyń júrek túkpirinde búlkildep júrgen bir oıy, ıakı taqyryby bolsa kerek. «Bárin túgesip, taýysyp jazdym» degen eshkim joq. Qalam ustaǵan ár jannyń kóziniń tirisinde, áıteýir bir jazary bar.

Ádebı saýaldamamyzdyń kezekti avtory – Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, jazýshy, kı­no­dramatýrg Smaǵul Elýbaı. Dás­túrli suraq: «Ne jazyp júrsiz? Hám ne jaza almaı júrsiz?»

– Bir apta buryn «Altyn orda» atty ssenarııdi aıaqtadyq. Aty aıtyp tur­ǵandaı, bul kınojoba qazaq mem­lekettiginiń bastaýynda turǵan alyp ımperııa – Altyn Orda týraly. Sol alyp qaǵanattyń qurylǵanyna 750 tolýyn atap ótý jónindegi Prezıdent Q.Toqaev kótergen bastamanyń bir parasy edi. Osy ssenarııdi aıaqtar aldynda asharshylyq taqyrybyna arnalǵan «Aq boz úı» sse­narııiniń 8-shi nusqasyn támamdadym. Aldaǵy aptada túsirilimi bastalmaq.

«Neni jaza almaı júrsiz?» deısiz. Sońǵy kórkem shyǵarmamyz «Aq boz úı» trılogııasy 1982 jyly bastalyp, 2000 jyly aıaqtalǵan edi. Sol jyldan beri, minekı, jıyrma jyl ótipti, negi­zinen kınodramatýrgııa salasyndamyn. Onyń basty sebebine kelsek, shynaıy shyǵarma joǵarydaǵy Iemizdiń qudiretimen kókirekke quıylady. Ony jazbasań, jer basyp júrýiń qıyn bolady. Ol shyǵarmany jazýdan sizdi qarynnyń ashtyǵy da, jaǵdaıdyń joqtyǵy da toqtata almaq emes. Joǵarydaǵy Ieńizden buıryq kelgende sondaı halde bolasyz. Qaǵazdan bas kótermeı qalasyz. Sonda ǵana shynaıy shyǵarma týýy múmkin. Áıtpese, jazýshy – jazýshy degenge jaza berer bolsańyz, kitaptyń sapasy emes, sany kóbeıe berýi múmkin.

Alaıda kınodramatýrgııadan basqa janrda tıip-qashyp qalam tartyp júrgen jaıym bar. Sonyń biri – teologııalyq oı-tolǵaýlar. Osy janrda «Qııamet-Qaıym ǵasyry» atty kitap shyqty. Ol shyǵarma 2016 jyly jaryq kórgen 2 tomdyq tańdamalylarǵa kirgen. Kitap nebári 2000 danamen kitaphanalarǵa ǵana tarady. Sondyqtan «Qııamet-Qaıym ǵasyryn» ja­qynda ǵalamtorǵa salýdy josparlap otyrmyn.

Kósemsóz, ıaǵnı pýblısıstıkada da úzbeı jazyp kelemin. Bul janrdyń utqyr­lyǵy – onyń ushqyrlyǵynda. Zymyraǵan ýaqytqa, ýaqyt týdyrǵan kúıip turǵan máselelerdiń izin sýytpaı taban astynda ún qosý. Azamattyq kózqarasyńdy ashyq bildirip otyrý. Sondyqtan maqala jazýdan eshqashan bas tartpaq emespin. Onsyz, qoǵamdyq keleńsizdiktermen maıdandasý múmkin emes. Qalam ustaǵan qazaqtyń bir úlken qyry bolsa, ol – onyń kúreskerligi emes pe? Halyq sózin sóıleı bilýi emes pe? Qalam bizge sol úshin berildi emes pe?!

– Shyǵarmashylyq qupııańyzben bólis­kenińizge rahmet.

 

 

Sońǵy jańalyqtar