Álemde pandemııamen kúres jalǵasyp jatqanyna qaramastan, mańyzdy oqıǵalar men saıası naýqandar da óte bastady. Osy kúnderi úsh birdeı elde – Efıopııa, Armenııa men Fransııada saılaý ótti.
Bul – Efıopııa men Armenııa halqy úshin mańyzdy oqıǵalardyń biri. Sebebi saılaý nátıjesine baılanysty qos eldiń premer-mınıstriniń taǵdyry sheshilmek. Al Fransııa úshin bul aımaqtyq saılaý bolǵanymen, dál osy oqıǵa eldegi kelesi jylǵy prezıdent saılaýynyń daıyndyǵy deýge de bolady.
Sonymen, 20 maýsymda Armenııada ótken saılaýdyń nátıjesi kelesi kúni anyqtaldy. Jalpy, elde merziminen buryn parlamenttik saılaý ótkizýge eldegi saıası daǵdarys sebep boldy. Halyq 2020 jyldyń qarashasynda Taýly Qarabaqta atysty toqtatý týraly málimdemege qol qoıǵan sátten bastap narazylyǵyn bildirdi. Nátıjesinde, premer-mınıstr Nıkol Pashınıan 25 sáýirde otstavkaǵa ketip, Úkimet basshysynyń mindetin atqarýshy bolyp qalǵan-dy. Armenııa Parlamenti eki otyrysta úkimet basshysyn saılaı almaı otstavkaǵa ketken edi. Sondaı-aq el prezıdenti Armen Sarkısıan 20 maýsymǵa deıin parlamenttik saılaýdy ótkizý týraly jarlyqqa qol qoıdy. Saılaý nátıjesinde burynǵy premer-mınıstr Nıkol Pashınıannyń partııasy jeńiske jetti.
Saılaýshylardyń 53,92 paıyzy Pashınıannyń partııasyna daýys bergen. Al oǵan basty qarsylas, burynǵy prezıdent Robert Kocharıannyń «Armenııa» blogy 21,04 paıyz daýys jınaǵan. Olar parlament saılaýynyń nátıjesin moıyndamaıtynyn málimdedi. Al saılaýǵa halyqtyń 49,4 paıyzy qatysqan. Armenııanyń jańa úkimetin qurý quqyǵy úshin barlyǵy 25 saıası kúsh saılaýǵa túsken. Baqylaýshylar saılaýdyń tynysh ótkenin málimdedi.
Al Efıopııadaǵy parlamenttik saılaý keshe dúısenbide bastaldy. Tizimge engen 37 mıllıonǵa jýyq saılaýshy Federaldy Parlamenttiń tómengi palatasynyń jańa quramyna – 547 depýtattan turatyn halyq ókilderi keńesine daýys berýi kerek. Oryndar úshin 46 partııadan 9,5 myńnan astam úmitker kúresedi. Qazirgi Efıopııanyń saılaý tarıhynda osynshama kóp kandıdat pen partııanyń saıası dodaǵa qatysýy birinshi ret. Jalpy, eldegi jaǵdaı máz emes, soltústiktegi qandy qaqtyǵys pen qaýip tóndirgen asharshylyq jáne etnostyq toptar arasyndaǵy shıelenis órship tur. 2015 jyldan bergi alǵashqy jalpy saılaý bastapqyda 2020 jyldyń tamyzyna josparlanǵan bolatyn, biraq koronavırýsqa baılanysty keıinge qaldyryldy. Kestege sáıkes, saılaý okrýgteri boıynsha aldyn ala nátıje saılaýdan keıingi bes kún ishinde jarııalanýy kerek. Al sońǵy nátıje 23 kún ishinde belgili bolady.
Premer-mınıstr Abıı Ahmed bılikke kelgennen beri birqatar aımaqta etnostyq shıelenis kúsheıe túsken. Bul saılaý barysyna áser ete me degen qaýip bar. Tıgraıdan bólek, federaldy kúshter Oromııanyń keıbir aýdandaryndaǵy kóterilisshilermen kúresip, Amharadaǵy etnostyq shabýyldardy basýǵa tyrysyp jatyr. Al eldiń batysy Benıshangýl-Gýmýz aımaǵyndaǵy jer men resýrs úshin kúres ótken jyldan beri júzdegen adamnyń ómirin qıdy. Premer-mınıstr Abıı Ahmed halyqaralyq qoǵamdastyqtyń saılaýǵa qatysty alańdaýshylyǵyna jaýap berip, saılaý erkin jáne ádil bolatynyn aıtty. «Bizdi saılaý kúni kóshege shyǵyp qaqtyǵysady degenderge sabaq beremiz» dedi ol.
Fransııadaǵy aımaqtyq saılaýǵa keler bolsaq, búkil álemdegi BAQ prezıdent Makronnyń partııasynyń jeńilisin jarysa jazyp jatyr. Barlyǵynyń nazary óńirlik deńgeıdegi saılaýǵa aýysýy kelesi jylǵy prezıdenttik saılaýmen tikeleı baılanysty. Bılik osylaısha elektorattyń kóńil kúıi men qoǵamdaǵy pikirdi anyqtamaq. Halyqtyń shamamen 60 paıyzdan kóbi daýys bermegen. Sarapshylar muny prezıdent pen úkimettiń óz jaqtastaryn jınaı almaýynan dep otyr. Aımaqtyq saılaýdyń birinshi kezeńindegi aldyn ala nátıje boıynsha Makronnyń partııasy shekti 10 paıyzdan sál joǵary daýys jınap, ekinshi kezeńge joldama aldy. Partııa depýtattarynyń biri bul nátıjeni betke tıgen «shapalaqqa» teńestiripti.