Jasyratyny joq, el turǵyndarynyń tutynýshylyq quqyǵy kún saıyn buzylady. О́kinishtisi, mundaı jaǵdaı barlyq jerde qaıtalanady. Sonyń saldarynan taýarlar men qyzmetterdiń sapasyzdyǵyna baılanysty túsken shaǵymdar sany da artyp keledi.
Máselen, búginde el azamattary ózderiniń tutynýshy retinde qorǵalý deńgeıine 67 paıyzǵa ǵana qanaǵattanady eken. Osydan-aq kóńilge kirbiń túsirer jaıttardyń kóp ekenin ańǵarýǵa bolady.
Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý komıteti taratqan resmı málimetke súıensek, 2020 jyly vedomstvoǵa 21 myńǵa jýyq tutynýshy júgingen. Bul 2019 jylmen salystyrǵanda 3,5 ese kóp. Al basqa memlekettik organdarǵa 49 myńǵa jýyq adam júginip, ádildik suraǵan. Osy oraıda 2019 jylǵy kórsetkish 30 myń adamdy quraǵan eken.
2021 jyldyń bes bes aıyndaǵy kórsetkishter de máz emes. Qańtar-mamyr aralyǵynda 6 myńnan astam ótinish kelip túsken. Statıstıka tutynýshylar quqyǵynyń buzylý deńgeıi joǵary ekenin kórsetip otyr. Bul týraly Tutynýshylardyń Quqyqtaryn qorǵaý jónindegi vedomstvoaralyq keńestiń otyrysynda Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetiniń Tóraǵasy Asqar Tynysbekov málimdedi.
A.Tynysbekovtiń aıtýynsha, qazaqstandyqtardy jyl saıyn nesıe uıymdarynyń, lombardtardyń, aıyrbastaý pýnktteriniń teris is-árektterine baılanysty máseleler mazalaıdy. Iаǵnı kelip túsken ótinishterdiń 68 paıyzy qarjy qyzmetterine qatysty bolyp otyr.
Budan keıin ótinishterdiń kóp bóligi kólik qyzmetteri salasyna baǵyttalǵan, ıaǵnı 12 paıyz. Tutynýshylar paıdalanylmaǵan qyzmetter úshin aqshalaı qarajatty qaıtarýdan bas tartý, qoǵamdyq kólikpen tasymaldaý erejelerin buzý sekildi máselelermen betpe-bet kelgen.
Medısınalyq qyzmetter salasyndaǵy shaǵymdar sany da eki ese artqan. О́tinishterdiń 3 paıyzy osy salaǵa tıesili. Azamattar dári-dármek pen medısınalyq buıymdardyń jetispeýshiligin sezinýde. Sondaı-aq medısınalyq mekemelerde kezek máselesi ótkir tur. Budan bólek karantındik sharalar saqtalmaıdy. О́kinishtisi, shaǵymdar tizimi munymen aıaqtalmaıdy.
Baılanys qyzmetterine shaǵym aıtýshylar da bar eken. Kelip túsken ótinishterdiń 3,2 paıyzy abonenttik tólemdi zańsyz alý, ınternet qyzmetterin sapasyz usyný, tarıftik jospar qunynyń ósýi sekildi máselelerge baılanysty kelip túsken.
– 2021 jyly satýshy men satyp alýshy arasyndaǵy daýlardy tıimdi sheshý úshin «E-tutynushy» aqparattyq júıesi iske qosyldy. Júıe shaǵymdardy «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha qabyldaıdy. «E-tutynushy» tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý sharalaryn bir jerde shoǵyrlandyrýǵa, shaǵymdardy daıyndaý jáne olardy quzyretti organdarǵa jiberý rásimderin jeńildetýge jáne arzandatýǵa baǵyttalǵan, – deıdi Asqar Tynysbekov.
«E-tutynushy» barlyq ótinishi jáne olardy qaraý nátıjelerin sıfrlandyrýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq júıe kásipkerlerdiń tutynýshylarmen týyndaǵan daýlardy óz betinshe, onyń ishinde sotqa deıingi tártippen sheshýge arnalǵan.
Eske sala keteıik, tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý júıesin jaqsartý maqsatynda tutyný quqyqtaryn qorǵaýdyń birtutas júıesin qurýǵa baǵyttalǵan is-sharalar jospary iske asyrylýda. Bul is-qımyl strategııasy tutyný naryǵynyń quqyqtyq ortasyn edáýir jaqsartady degen senim bar.