AQSh pen Reseı qorǵanys mınıstrleri Chak Heıgel men Sergeı Shoıgý tyelefon arqyly Sochı Olımpıadasy kezindegi qaýipsizdik máselesin talqylady. Bul týraly Azattyq.org habarlady.
Pentagon ókili Djon Kerbıdiń aıtýynsha, Chak Heıgel reseılik áriptesine jýyrda Volgogradta bolǵan terrorıstik shabýyldarǵa baılanysty AQSh atynan kóńil aıtý úshin qońyraý soqqan. Chak Heıgel Reseı qorǵanys mınıstrine «Reseıden tıisti ótinish tússe, AQSh qysqy olımpıada kezindegi qaýipsizdikti qamtamasyz etý úshin kómektesýge ázir» dep málimdegen. Volgogradtaǵy jarylystardan keıin amerıkalyq aqparat quraldarynda «Bul jarylystar qaskóılerdiń olımpıadaǵa daıyndaǵan teraktileriniń jattyǵýy emes pe?» degen másele talqylanyp jatyr. Sochıge baratyn amerıkalyq delegasııanyń basshysy, AQSh-tyń burynǵy ishki qaýipsizdik mınıstri, qazir Kalıfornııa ýnıversıtetiniń prezıdenti Djanet Napolıtano mundaı boljamdy qostamaıdy. Men mundaı uıǵarym jasamas edim. Burynǵy olımpıadalar kezinde de qaýipsizdik máseleleri kóterilgenin umytpaıyq. AQSh Reseı jáne basqa eldermen, halyqaralyq olımpıada komıtetimen yntymaqtasýǵa ázir. Olımpıada oıyndary tynysh ótip, sportshylardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etilgenine bárimiz múddelimiz, – deıdi Napolıtano NBC telekompanııasyna bergen suhbatynda.
Massachýsets shtatynyń burynǵy gýbernatory, sońǵy prezıdent saılaýyna respýblıkalyq partııadan qatysqan kandıdat, 2002 jyly Solt-Leık-Sıtıdegi qysqy olımpıadalyq oıyndardy uıymdastyrý komıtetin basqarǵan Mıtt Romnı de bul pikirdi quptaıdy: – Kezekti olımpıadany ótkizý kezinde jasalýy múmkin zorlyq-zombylyq áreketterine baılanysty alańdaýshylyq týady. AQSh-ta 2001 jyldyń 11 qyrkúıeginen nebári birer aı ótkende – 2002 jyly olımpıada ótti.
«Terrorıstik shabýyldar bolar ma eken?» dep qatty alańdadyq. Baqytymyzǵa oraı, bizde olımpıada tynysh ótti. Biraq dúnıe júzinen kóp adam qatysatyn úlken sharalar tusynda mundaı qorqynyshtar bolýy zańdy. Sportshylar men kórermenderdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin Reseı qoldan kelgen barlyq múmkindikti jasaıdy dep senemin, – dedi Romnı jeksenbi kúni Fox telekompanııasyna bergen suhbatynda. Mıtt Romnıdiń pikirinshe, terrorıster «olımpıada kezinde shabýyl jasaımyz» dep naqty qoqan-loqy jasaǵandyqtan Reseı aıryqsha qıyn jaǵdaıǵa tap bolyp otyr. – Olımpıadaǵa daıyndyq kezinde «el ishinde shabýylǵa daıyndalyp jatqan áldebir toptar bolýy múmkin» dep oılaýdyń ózi qorqynyshty. Biraq men Reseı sııaqty elde qaýipsizdikti qamtamasyz etetin resýrstar jetkilikti dep oılaımyn. «Qaýipsizdik sharalaryn qamtamasyz etýde tikeleı oıynnyń ózin ǵana qorǵap qoıý nemese qaýipsizdik kúshterin tehnologııalyq turǵydan jabdyqtaý jetkiliksiz. Jarys bastalǵanǵa deıin aılap, tipti jyldap barlaý jumystaryn júrgizip, qater tóndiretin tulǵalardy anyqtaý qajet» degen pikirimdi únemi aıtamyn. Reseı barlaý qyzmeti úlken jumys júrgizdi jáne qater tóndirýi múmkin jandardy olımpıadaǵa mańaılatpaıdy dep oılaımyn, – deıdi Mıtt Romnı. Reseı bıliginiń olımpıada oıyndary kezindegi qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi jumysyna joǵary baǵa bergenine qaramastan, Mıtt Romnı olımpıadany Reseıde ótkizý ıdeıasyn quptamaıdy. Saılaýaldy naýqan kezinde Romnı «Reseı – AQSh-tyń eń basty geosaıası básekelesi» degen edi. Massachýsets shtatynyń burynǵy gýbernatory qazir Máskeýdi Sırııa jáne Iran problemalary boıynsha ustanǵan pozısııasy, amerıkalyq barlaý málimetterin urlap qashyp ketken Edvard Snoýdenge ýaqytsha baspana bergeni úshin kinálaıdy. AQSh-tyń Sochıge Djanet Napolıtano basqaryp baratyn resmı delegasııa quramynda dástúrli emes jynystyq azshylyq ókilderi – áıgili tennısshi Bıllı Djın Kıng, mánerlep syrǵanaýdan olımpıada chempıony Braıan Boıtano, hokkeıshi Keıtlın Kehoý bar. – Biz AQSh-tyń erkin, ashyq el jáne tolerantty qoǵam ekenin kórsetkimiz keledi, – deıdi Djanet Napolıtano. «Sochıge baratyn amerıkalyq delegasııa quramynda AQSh prezıdenti de, vıse-prezıdenti de bolmaýy Reseıge saıası qyr kórsetý belgisi emes pe?» degen saýalǵa Djanet Napolıtano «Olımpıada oıyndary qarsańynda saıası maqsat-múddelerdiń oryn alýy – zańdy. Biraq oıyn bastalyp, atletter óz sheberligin kórsete bastaǵanda saıasat keıinge yǵysady» dep málimdedi.
Aıdar О́risbaev.
Derekkóz: Azattyq.org
Foto: 15min.lt