Ony júzege asyrǵan qazaqtyń aıtýly ǵalymy, akademık Muhtarbaı О́telbaev
Elordadaǵy EUÝ-dyń Eýrazııalyq matematıka ınstıtýtynyń dırektory Muhtarbaı О́telbaev «Nove-Stoks teńdeýleriniń myqty sheshiminiń bolýy» atty eńbegin aıaqtap, ony ǵylymı basylymda jarııalady. Onda ǵalymnyń altynshy matematıkalyq «myńjyldyqtar problemasynyń» ekinshi esebin sheshkeni jan-jaqty dáıektelgen.
Ony júzege asyrǵan qazaqtyń aıtýly ǵalymy, akademık Muhtarbaı О́telbaev
Elordadaǵy EUÝ-dyń Eýrazııalyq matematıka ınstıtýtynyń dırektory Muhtarbaı О́telbaev «Nove-Stoks teńdeýleriniń myqty sheshiminiń bolýy» atty eńbegin aıaqtap, ony ǵylymı basylymda jarııalady. Onda ǵalymnyń altynshy matematıkalyq «myńjyldyqtar problemasynyń» ekinshi esebin sheshkeni jan-jaqty dáıektelgen.
Bul eńbektiń mańyzdylyǵy, atalmysh másele «myńjyldyqtyń problemasy» delinip kelgen eń kúrdeli 7 matematıkalyq esepterdiń qataryna engendiginde jatyr. Atap ótetin jaıt, osy problemalardyń árqaısysyn sheshýde Kleı matematıkalyq ınstıtýty 2000 jyldyń basynda 1 mıllıon AQSh dollaryn báıgege tikken bolatyn. Qazirgi tańda myńjyldyqtyń jeti problemasynyń tek bireýi ǵana (gıpoteza Pýankare) sheshimin tapqan. Onyń ıesi – Grıgorıı Perelman edi. Ol osy jańalyq úshin Fıldsovskıı syılyǵyna ıe bolǵan.
Muhtarbaı О́telbaevtyń tolyq maqalasy «Matematıka jýrnalynyń» 2013 jylǵy №4 sanynda (http://www.math.kz/index.php/ru/) jaryq kórdi. Eske sala keteıik, avtordyń ǵylymı qyzyǵýshylyq salasyna fýnksıonaldyq analız jáne onyń qoldanystary, dıfferensıaldyq operatorlardyń spektrlik jáne fýnksıonaldyq keńistik teorııasy, esepteý matematıkasy, shekaralyq esepterdiń jalpy teorııasy kiredi.
Akademık – 2002-2003 pen 2004-2005 jyldary «Altyn adam» baıqaýynda «Ǵylym» nomınasııasy boıynsha «Jyl adamy», «Jyldyń ǵylymı qaıratkeri» ataqtaryn ıelengen. Ǵylym men tehnıkanyń damýyna eleýli úles qosqan ǵalymdar men mamandarǵa arnalǵan memlekettik ǵylymı stıpendııanyń da, sonymen birge, «Ǵylym men tehnologııalar» nomınasııasy boıynsha Ekonomıkalyq yntymaqtastyq uıymy, Otanymyzdyń eń joǵary ataǵy sanalatyn ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Memlekettik syılyǵynyń da laýreaty.
Súleımen MÁMET,
«Egemen Qazaqstan».