«Turan-Astana» ýnıversıtetiniń ǵalymdary Astana qalalyq bilim basqarmasymen birlesip uıymdastyrǵan «Ǵalamdyq ǵylymı-tehnıkalyq aqparat resýrstary jáne elektrondy bilim negizderi» atty ǵylymı semınarda atalmysh salada týyndap otyrǵan ózekti máselelerge nazar aýdaryldy. Jańa tehnologııa boıynsha bilim berýdi maqsat etken arnaıy is-sharany ashyp sóılegen sózinde ýnıversıtet prorektory Muhanbet Shaıjanov búginge deıin qalyptasqan tájirıbeni bólisýdi, kúrdeli túıinderdi birlesip sheshýge talpynys jasalatynyn erekshe atap kórsetti.
«Turan-Astana» ýnıversıtetiniń ǵalymdary Astana qalalyq bilim basqarmasymen birlesip uıymdastyrǵan «Ǵalamdyq ǵylymı-tehnıkalyq aqparat resýrstary jáne elektrondy bilim negizderi» atty ǵylymı semınarda atalmysh salada týyndap otyrǵan ózekti máselelerge nazar aýdaryldy. Jańa tehnologııa boıynsha bilim berýdi maqsat etken arnaıy is-sharany ashyp sóılegen sózinde ýnıversıtet prorektory Muhanbet Shaıjanov búginge deıin qalyptasqan tájirıbeni bólisýdi, kúrdeli túıinderdi birlesip sheshýge talpynys jasalatynyn erekshe atap kórsetti.
Qala mektepteri ustazdary Nadejda Romanova, Gúljan Dáýletbekova óz bilim oshaqtaryndaǵy elektrondy oqytý tájirıbelerin ortaǵa salsa, ýnıversıtet ǵalymdary Sergeı Inıýtın, Muhamedrahım Qursabaev, Qanat Samarhanov, Asqar Baqytjan, Vladıslav Iаkovlev jasaǵan baıandamalarda ǵylymı-tehnıkalyq aqparattardyń elektrondy bilim berý isindegi teorııalyq tujyrymdamalary sóz etildi.
Pedagogıka ǵylymdarynyń kandıdaty, qaýymdastyrylǵan professor Muhamedrahım Qursabaevtyń jasaǵan baıandamasy ǵylymı semınarǵa qatysýshylardy erekshe qyzyqtyrdy. Qazaq pedagogıkasynda balany dúnıege kelgende emes, ana jatyrynda qalyptasa bastaǵan kúnnen bastap tárbıeleý jóninde ǵasyrlyq tájirıbe baryn málimdegen ǵalym búgingi sábı óz anasynyń boıynda 9 aı boıy ósý barysynda túrli dybystar men shýlarǵa, kommýnıkasııalyq quraldar terbelisterine aıryqsha titirkenip, jaýap beretindigine toqtaldy.
Kúndelikti ómirde jańa týǵan náresteniń eńbekteı bastaǵan kezinen onyń teledıdar «pýltin» basýǵa nemese uıaly telefondy qolyna alyp, ońdy-soldy basýǵa degen sensorlyq-motorıkalyq umtylysynyń baıqalatyny belgili. Ǵalym ýaqyt óte kele, kez kelgen balanyń uıaly telefondy basyp, qalaǵan mýzykalyq áýenin estýge, fotobeınelerdi kórýge, vırtýaldy oıyndardy oınaýǵa umtylatynyn eske salady. 2014 jyly álemdik naryq kóshbasshylaryna aınalǵan «IPhone», «Samsung Galaxy», «Nokia» sııaqty elektrondy kompanııalardyń 32 GB tartýlary – sózsiz jas urpaq sanasy men ıntellektýaldyq áreketine yqpal etetindigin atap ótti.
Búgingi Qazaqstan álemdegi eń jas ult bolǵanymen, jas jetkinshekterdiń sandyq-aqparattyq tehnologııalardy meńgerýge basqa eldermen salystyrǵanda anaǵurlym beıim ekeni tanylýda. Buǵan bir sebep, bilim júıesin aqparattandyrý máselesi memleket tarapynan kóp jyldardan beri qolǵa alynǵanyn atap kórsetken baıandamashy Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «barlyq mektepterdi jappaı kompıýterlendirý» jónindegi bastamasy qazirdiń ózinde nátıje kórsete bastaǵandyǵyn aıtty. 2003 jyldan beri respýblıka mektepteri «E-Learning» baǵdarlamasymen jumys istep keledi. Búginde 3 mıllıonǵa jýyq oqýshyny tolyq aqparattandyrý elimizdiń qarqyndy damýyna negiz qalaýda.
Sońǵy jyldary jastardyń, ásirese, mektep oqýshylarynyń Internet-klýbtarǵa jıi barýynyń bir sebebi, oqýshy men muǵalim arasyndaǵy aqparattyq alshaqtyq kórinisi. Eger ustaz pándi zaman talabyna saı elektrondy oıyn-sabaq retinde oqýshyǵa jetkize bilgende, bala Internet-klýbqa barmas edi degen oılar da ortaǵa salyndy. Al, elektrondy oqýlyqtar – vırtýaldy oıyn formattaryna saı emes, tipti, básekege qabiletsiz dep tanyǵan baıandamashy Internet-klýbqa balalardy jıi barýǵa ıtermeleıtin negizgi qozǵaýshy kúsh jarnama ekendigin tujyrymdady.
Jarnama psıhologııalyq jaǵynan eresek adamdarǵa, ásirese, jasóspirimderdiń sanasyna zor yqpal etedi. Onyń negizgi nysany «sán» nemese qazirgi tilmen aıtqanda «Brend» bolyp tabylady. Oqýshylardyń eresek adamdarmen qatar álemdik elektrondy naryq kóshbasshylaryna aınalǵan «IPhone», «Samsung Galaxy», «Nokia» uıaly telefondary men planshetterin meńgerý men úırenýge degen ynta-jigerleriniń asa basym ekendigi qaperge alynýǵa tıis. Tipti, muǵalimderge qaraǵanda oqýshylardyń IT-quraldardy paıdalaný múmkindikteriniń anaǵurlym alda ekendigine de ǵylymı-semınar erekshe nazar aýdardy.
Álııa AIаPBEKOVA,
Turan-Astana ýnıversıteti
«Týrızm jáne servıs»
kafedrasynyń meńgerýshisi.