Qazaq tarıhynda «Altyn Orda dáýiri» deıtin kezeń bar. Bul ýaqyt qazirgi táýelsiz elimizdiń ejelgi tuǵyry retinde moıyndalýda. Sol sebepti de, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev eki jyldyń aldynda ejelgi orys jylnamalarynda «Ulyq ulys» degen atpen belgili Altyn Orda ımperııasynyń 750 jyldyq merekesin atap ótý jaıly sheshim qabyldap, ol shara óz deńgeıinde atqarylǵan bolatyn.
Osy oraıda aıtpaǵymyz, halqymyzdy memleketshildik hám ımperııalyq sanaǵa kótergen Altyn Orda ulysyna qatysty saqtalǵan jazba derekterdiń syrtynda, búginge aman jetken zattyq artefaktiler de barshylyq. Sonyń biri О́zbek hannyń kirkesi. Bul buıym qazir Máskeýdegi Memlekettik tarıh mýzeıiniń №13 ekspozısııalyq zalynda saqtaýly tur.
Qundy jádigerdiń ıesi О́zbek han jaıly aıtsaq, bul kisi Batýdyń urpaǵy ataqty Mýnke Temirdiń nemeresi. Shamamen 1280 jyly týyp, 1341 jyly ómirden ótken. 1313-1341 jyldary Altyn Orda hany bolǵan. О́z zamanynda ordany basqarý isine musylman sharıǵatyn engizip, ıslam dinin memlekettiń tiregi dep tanyǵan tulǵa.
О́zderińiz kórip otyrǵan myna kirke kúmis metaldan jasalǵan. Sol dáýirdiń tarıhshylary (Jıovannı del Plano Karpını, Gılom de Rýbrýk, Marko Polo t.b.) jazyp qaldyrǵan derekke júginsek, bul buıymdy handar ulysty basqarý isine qoldanǵan hám tótenshe elshiler men senimdi saýdagerlerge de mártebesine qaraı altyn, kúmis, qola, temir, aǵash kirke beriletin bolǵan.
Mundaǵy О́zbek hannyń kirkesine keler bolsaq, jalpaq metaldyń basynda jip ótkizýge arnalǵan tesigi bar. Jádigerdiń kólemi: 28.2x8.8 sm. Kirkeniń arǵy jáne begi betine ejelgi uıǵyr álipbıin paıdalanyp, altynmen ádiptelgen sózder jazylǵan. Kirkeniń oń jaqtaǵy bóliginiń betine: «Asa kúshti máńgi táńir alqaǵan sheksiz bılik ıesi, qýatty, buqaranyń qamqory О́zbektiń úkimin áıgileıdi, bas ımegenge ólim» dep jazylsa, kelesi (sol jaqtaǵy) basynda segiz japyraqty gúl deste bádizdelgen eken.