«Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń sheńberinde Kókshetaý óńiriniń jergilikti ólketanýshysy Murat qajy Ydyrysuly bastaǵan top byltyrdan beri «Abylaıdyń qara joly» atty marshrýtpen ekspedısııa júrgizip keledi. Olardyń maqsaty – Abylaı han men onyń urpaqtary, batyrlary men bıleriniń, ataqty adamdardyń týǵan, bolǵan jerlerine saparlap, halyqtyń nazaryn tarıhı oqıǵalarǵa aýdarý.
Osynyń ózi búgingi urpaqtyń sanasyn selt etkizip, elge, jerge degen patrıottyq sezimderin oıatar degen úmitti de úkilep kelgen. Alǵashqy saparyn Qyzyljardaǵy «Abylaıdyń aq úıinen» bastaǵan byltyrǵy saparlar jaıly qalyń kitap ta basylyp shyqty.
Al bıylǵy sapar byltyrǵydan da uzaq bolyp eki aptaǵa sozylǵan. Osy ýaqytta ekspedısııa músheleri 7 myń shaqyrymnan artyq jol júrgen. Bıylǵy ekspedısııaǵa Qyzyljardaǵy «Abylaı hannyń rezıdensııasy» mýzeı-kesheniniń qyzmetkeri Almas Álimjanov ta qosylyp, birge saparlap qaıtty. Ekspedısııa Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 30 jyldyq jáne Abylaı hannyń 310 jyldyq mereıtoılaryna arnalǵan eken. Saparlaýshylardyń quramyna bizdiń oblys qana emes, Nur-Sultan, Kentaý qalalarynan da ókilder engen. Olardyń arasynda tarıhshylar, jýrnalıster, qoǵam qaıratkerleri, ólketanýshylar jáne han urpaqtary bolǵan.
Sapardyń marshrýty Kókshetaý qalasynan shyǵyp, Aqmola, Pavlodar, Shyǵys Qazaqstan, Almaty, Jambyl jáne Qaraǵandy oblystarynyń aýmaqtaryn qamtyp, qaıtadan Kókshetaýǵa jetken. Ekspedısııa músheleri «Uly dalanyń uly esimderi» uranymen Pavlodar oblysynda Musa Shormanovtyń, Máshhúr-Júsip Kópeevtiń kesenesine soǵyp, jergilikti halyqtan ataqty tulǵalar týraly jańa derekter jınaǵan. Al Shyǵys Qazaqstan oblysy Semeı óńirinde olar uly Abaı men Shákárimniń basyna zııarat etip jáne uly jazýshy Muhtar Áýezovtiń týǵan jerinde, mýzeıinde bolǵan. Almaty oblysynda Altyn-Emelde bolyp, qazaqtyń uly ǵalymy, Abylaıdyń shóberesi Shoqan Ýálıhanovtyń zıratyna baryp, zııarat etken.
Jambyl oblysyna kelgende Qordaı aýdanynyń Qyrǵyz elimen shektesken jerindegi Kenesary hannyń eskertkishine gúl qoıyp, rýhyna quran baǵyshtapty. Sonymen birge hannyń týǵan jeri Kókshetaýdan alyp kelgen topyraǵyn seýipti.
Osy joldardyń bárinde ekspedısııa músheleri jergilikti halyqpen, onyń ishinde aýzy dýaly aqsaqaldarmen, ǵalymdarmen, ólketanýshylarmen áńgimelesip, olardyń biletin derekterin jınaǵan, jádigerler tabýǵa tyrysqan. Jergilikti BAQ ókilderimen kezdesip, ózderiniń maqsattary týraly áńgimelegen. Árıne, bul ekspedısııa aldaryna arheologııalyq nemese tarıhı maqsat qoıǵan ǵylymı emes, joǵaryda aıtqanymyzdaı, halyq nazaryn uly tulǵalar men tarıhı oqıǵalarǵa aýdarý. Ekspedısııa óziniń maqsatyna tolyq jetkendigi de kórinip tur. Endi onyń qorytyndysy týraly jańa jınaq shyǵarylmaq.
Soltústik Qazaqstan oblysy