Qazirgi qazaq beıneleý óneriniń talantty ókilderiniń biri, Qazaqstan Sýretshiler jáne Eýrazııa dızaınerler odaǵynyń múshesi Shynybaı Pirimbaevtyń «Kárituma» degen týyndysy bar. Osy eńbeginde avtor týǵan aýylyndaǵy, bir kezderi aıbyny asyp, aıdyn bolǵan tumanyń búginde tabany sýalyp bara jatqan jan tolqytarlyq beınesin, adamzattyń taǵdyryna aınalǵan Aral teńiziniń qaıǵysymen astastyra beınelegen.
Alaqandaı aýyl irgesindegi aıdyn, jaǵasynda eki-úsh adam júrse, bir shetinen mal sý iship tur. Qaıyqpen júzip júrgenderdi de kózińiz shalady. Talaı tarıhtyń kýási bolǵan káritumanyń jaǵasyn qamys basyp, jıegi tartyla bastaǵan. Osy kórinisti kórgende júregińiz solq etedi. Sýretshi sony boıaý tilimen kórkem jetkize bilgen.
Qylqalam sheberi kezinde tolqyny taıdaı týlap, býyrqanyp jatqan Aral teńiziniń qoltyǵyndaǵy Qaratereń degen aýylda ómirge kelip, jasynan sýret salýǵa qushtar bolyp ósken. Oǵan úıdegi ata-anasy men baýyrlarynyń da yqpaly tıgen deýge bolady. Ol jaıynda sýretshiniń óziniń de aıtqany bar.
– Ákem soǵysqa qatysqan maıdanger edi. Ol kisi kózi tirisinde aǵash jonyp, balta ustaǵan emes. Biraq qurdastary «Iztileý jas kúninen qoly ismer, sheber bolatyn» dep aıtyp otyratyn. Soǵan qaraǵanda boıymdaǵy ónerim ákemnen daryǵan sekildi. Aldymdaǵy aǵalarymnyń da sýret salatyn óneri boldy. Sodan ba, bala kúnimnen beıneleý ónerin jaqsy kórdim, − deıdi ótken kúnnen syr tartyp.
Orta mektepti aıaqtaǵannan keıin, anasy men kishkentaı baýyrlaryna qaraılap, aýylda qalyp jumys isteıdi. Osy eki arada Otan aldyndaǵy azamattyq boryshyn ótep qaıtady. Sodan soń Shymkenttegi Á.Qasteev atyndaǵy kórkemsýret ýchılıshesine barǵanymen joly bolmaı, sosyn Qyzylordaǵa oralyp, oblystyq Sýretshiler odaǵy fılıalynda qyzmet isteıtin Jańabergen Osymbetov degen jerles sýretshi aǵasynyń qasynda júrip, beıneleý óneriniń qyr-syryn úırenedi. Sóıtip, kelesi jyly N.Gogol atyndaǵy Almaty kórkemsýret ýchılıshesine qabyldanyp, ulttyq beıneleý óneriniń maıtalmandary − Qalıolla Ahmetjan men Aman Baqtyǵalıevtiń tálim-tárbesin alady.
Shynybaı Pirimbaev − V.I.Sýrıkov atyndaǵy Máskeý memlekettik akademııalyq kórkemsýret ýnıversıtetinde oqyǵan, otandyq sanaýly sýretshilerdiń biri. Máskeýde oqyǵan jyldar oǵan qanat bitirip, shalqar shabyt syılady. Biregeı oqý ornyndaǵy ulaǵatty ustazdardyń ónegesin kórip, sheberligin shyndady. Kúmbezderi kúmbirlegen kóne qaladaǵy murajaılardy aralap, orystyń ataqty sýretshileriniń týyndylaryn tamashalady.
Ol kisini peızaj janrynyń taıpalǵan jorǵasy deýge bolady. Onyń shyǵarmashylyǵynda tabıǵattyń ǵajaıyp qubylystary aıryqsha oryn alǵan. Sýretshiniń ár qartınasy túrli tústerge baı, boıaýy qanyq bolyp keledi. Mysaly «Kóktem» degen týyndysyn alaıyq. Kádimgi astananyń saǵyndyryp kesh jetetin kóktemi. Biraq ol avtordyń qylqalamynyń áserimen keremet qulpyryp ketken. Shaıdaı ashyq aspannan kún shuǵyla shashyp tur. Jasyl jelek jamylǵan aǵashtardyń japyraǵy sybdyr qaǵyp, kóńilińizdi názik sezimge bóleıdi. Osy kórinister arqyly sýretshi beıbit ómirdiń qadirin fılosofııalyq oımen bederlegen. Aqbas Alataýdyń baýraıyndaǵy «Esik kóli» degen eńbegi de sulýlyǵymen erekshelenedi. Sondaı-aq «Jym-jyrt», «Aýylǵa aparar jol», «Astananyń sheti», «Kóktem», «О́zen boıyndaǵy úıler» atty kartınalary da oılylyǵymen, kórkemdigimen kóz tartady.
«Shynybaı – óte talantty sýretshi. Reseıdegi V.I. Sýrıkov atyndaǵy kórkemsýret ýnıversıtetin támamdaǵan túlekterdiń bári de joǵary baǵalanady. Sonymen birge, ol – Eýropadaǵy beıneleý óneriniń túrli mektepterinen dáris alyp, óz sheberligin baıytqan jigit. Sýretshiniń qolynan shyqqan kez kelgen shyǵarmalarynan fılosofııalyq oı túıýge bolady. Onyń bári tazalyǵymen tánti etedi», deıdi belgili sýretshi Ermek Asylhanov.
Osydan alty-jeti jyl buryn Shynybaı aǵamyz álemdik beıneleý óneriniń tarlandary týǵan Portýgalııa, Ispanııa, Italııa, Túrkııa elderinde bolyp, bilimin jetildirip qaıtty. Sol issapar aıasynda kórme ótkizip, qazaq qylqalam sheberiniń týyndylary sýret ónerin joǵary baǵalaıtyn eýropalyqtardy súısintedi.
– Jaqsy sýretshi bolý úshin praktıkany ǵana emes, teorııany da jetik bilý kerek. Biz shetelge baryp, ataqtylardan dáris tyńdadyq. О́mirden jınaǵan qorymyz mol. Bizdiń mýzeılerge álemge tanymal sýretshilerdiń kartınalarynyń kóshirmesin salyp, ilip qoısa bolady. Balalar sony kórip, áserlener edi. Negizi, elordada beıneleý óneriniń mýzeıi bólek bolsa deımin. Álemdegi týrısterdiń deni beıneleý mýzeıin kórýge keledi. Bul el bıýdjetine qanshama qarjy túsiredi. Aıtalyq, ózim shetelge bara qalsam, aldymen murajaıdy aralaýǵa asyǵamyn. Sheteldikter halyqty ónerimen baǵalaıdy. Mysaly, Gollandııadan qanshama talantty sýretshiler shyqty. Sol arqyly memlekettiń de ataǵy jer júzine jaıyldy. Osyndaı nasıhat bizge de kerek, – deıdi ol.
Talantty qylqalam sheberi biraz jyldardan beri bas qalada turyp, jańa astananyń kelbetin kórkemdegen kóptegen toptamalyq týyndylardy ómirge ákeldi. Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetinde beıneleý ónerinen jastarǵa dáris oqıdy. Shynybaı aǵa óte qarapaıym, jyly jymıyp júredi de qoıady. Adamı qasıeti de tánti etedi.
Mine, elordaǵa kúz kelip, alǵashqy qar da jaýdy. Tabıǵattyń osyndaı tosyn qubylystarynan sýretshiler shabyt alady. Osy sátti qalt jibermeý úshin ol kisi de asaı-múseıin arqalap, tabıǵat aıasyna shyǵýǵa asyǵyp bara jatqan bolar...