2013 jylǵy 31 jeltoqsan, Astana, Úkimet Úıi
«Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttiginiń 2011 – 2015 jyldarǵa arnalǵan strategııalyq jospary týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2011 jylǵy 8 aqpandaǵy № 99 qaýlysyna ózgerister engizý týraly
Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi:
1. «Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttiginiń 2011 – 2015 jyldarǵa arnalǵan strategııalyq jospary týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2011 jylǵy 8 aqpandaǵy № 99 qaýlysyna (Qazaqstan Respýblıkasynyń PÚAJ-y, 2011 j., № 18, 216-qujat) mynadaı ózgerister engizilsin:
kórsetilgen qaýlymen bekitilgen Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttiginiń 2011 – 2015 jyldarǵa arnalǵan strategııalyq josparynda:
«Aǵymdaǵy jaǵdaıdy taldaý jáne tabıǵı monopolııalar sýbektileri men retteletin naryq sýbektileri qyzmetiniń damý úrdisteri» degen 2-bólim mynadaı redaksııada jazylsyn:
«2. Aǵymdaǵy jaǵdaıdy taldaý jáne tabıǵı monopolııalar sýbektileri men retteletin naryq sýbektileri qyzmetiniń damý úrdisteri
1-strategııalyq baǵyt. Tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryq sýbektileriniń tıimdi jumys isteý jáne damý jaǵdaılaryn qamtamasyz etý.
1. Tabıǵı monopolııalar sýbektileri jáne retteletin naryq sýbektileriniń retteletin qyzmetterin damytýdyń negizgi parametrleri.
Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttigi (budan ári – Agenttik) tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryqtar týraly zańnamaǵa sáıkes tabıǵı monopolııalar salalarynda jáne retteletin naryqtardaǵy basshylyqty júzege asyrady.
Tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryqtar týraly zańnamaǵa sáıkes 2009 jyly tabıǵı monopolııalar salalarynda 1076 tabıǵı monopolııa sýbektisi (budan ári – TMS), 2010 jyly 1077 TMS, 2011 jyly 1103 TMS óz qyzmetterin júzege asyrdy, al 2012 jyly rettelip kórsetiletin qyzmetter kórsetetin TMS 1194-ke, 2009 jyly 1628-ge, 2010 jyly 1634-ke, 2011 jyly 1103-ke jáne 2012 jyly 1627-ge deıin ósti.
Zańnamany jetildirýdi eskere otyryp, ınvestorlardy tartý maqsatynda 2013 jylǵy 1 qańtardan bastap óńirlik elektr jelilik kompanııalardyń salystyrmaly taldaý ádisi (benchmarkıng) boıynsha tarıfter engizýi múmkin boldy. Osy ádistiń artyqshylyǵy sheshimderdi qabyldaý kezinde «adam faktoryn» barynsha azaıtý bolyp tabylady.
Aldaǵy ýaqytta retteýdi yntalandyrý ádisterin keńeıtý josparlanýda.
Retteletin sektordyń ınvestısııalyq tartymdylyǵy jáne ony jańǵyrtý sheńberinde Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2012 jylǵy 29 jeltoqsandaǵy № 1779 qaýlysymen bekitilgen 2013-2015 jyldary sýǵa tarıf belgileýdiń jańa tetigin engizýdiń keshendi jospary (budan ári – Keshendi jospar) qabyldandy.
Keshendi josparda sý arnalaryn jańǵyrtý men rekonstrýksııalaý, tabıǵı monopolııa sýbektileriniń qyzmetin retteıtin birqatar normatıvtik quqyqtyq aktilerge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý kózdelgen. Olardyń maqsaty sýdy únemdeý, ınvestısııany qarjylandyrý kózderin ulǵaıtý bolyp tabylady.
Taǵy bir jańa retteý ádisi qýaty shamaly tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń ótinim berý naýqanynan habarlaý sıpatyna kóshýi bolyp tabylady.
Tarıfter ósýiniń basty faktory jylý jelilerine, sý arnalary jelilerine kóńil bóle otyryp, tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń aktıvterin jańartý jáne jańǵyrtý úshin ınvestısııalardy tartý, bul búgingi kúni eń joǵarǵy tozý bolyp otyr. 2010 jyldyń qorytyndysy boıynsha ınvestısııa 135,4 mlrd. teńgeni, 2011 jyly 143,7 mlrd. teńgeni, al 2012 jyly 208,8 mlrd. teńgeni qurady, bul ótken kezeńnen 46 %-ǵa nemese 66 mlrd. teńgege artyq.
2009 jyly bazalyq tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń normatıvten tys ysyraptarynyń deńgeıi elektr jelilerinde 19,3 %-dy, jylý jelilerinde 26,2 %, sý sharýashylyǵy jelilerinde 27,6%-dy, tıisinshe 2010 jyly 18,1 %, 24,7%, 25 %-dy, 2011 jyly 16,8 %, 23,2 %, 23 %-dy, 2012 jyly 15,8 %, 21,4 %, 21 %-dy qurady.
2009 jyly bazalyq tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń normatıvten tys ysyraptarynyń deńgeıi elektr jelilerinde 2,1 %, jylý jelilerinde 7,0 %, jáne sý sharýashylyǵy jelilerinde 4,47 % boldy, tıisinshe 2010 jyly 1,4 %, 6,9%, 4,15 %-ǵa, 2011 jyly 1,5 %, 2,5 %, 1,0%-ǵa, 2012 jyly 1,0 %, 5,5 %, 3,89 %-ǵa tómendedi.
Tutynýshylardy tarıfterdiń turaqtylyǵymen jáne boljamdylyǵymen qamtamasyz etý, ınvestısııalardy salý esebinen aktıvterdi jańǵyrtýǵa qyzmet sapasyn arttyrý úshin Agenttik (orta merzimdi jáne uzaq merzimdi) ınvestısııalyq tarıfter bekitedi.
Sonymen 2009 jyly 18 bazalyq TMS orta merzimdi jáne uzaq merzimdi tarıfter boıynsha jumys istedi, osy kórsetkish 2010 jyly 25 TMS, 2011 jyly 51 TMS qurady, al 2012 jyly ınvestısııalyq tarıfter boıynsha jumys isteıtin tabıǵı monopolııa sýbektileriniń sany 59-dy qurady, onyń ishinde 45 tabıǵı monopolııa sýbektileri bazalyq bolyp tabylady. Tarıfterdi ózgertý boıynsha barlyq qoldanylǵan sheshimder ınflıasııadaǵy maquldanǵan dáliz sheńberinde júzege asyrylady.
2013 jylǵy 12 naýryzda Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstri janyndaǵy Ekonomıkalyq saıasat jónindegi keńeste 2013 jylǵa arnalǵan Agenttik retteıtin qyzmetterden ınflıasııaǵa úles dálizin maquldady, bul 1,2 %-dy quraıdy, is júzinde 2012 jylǵa 1,166 %-dy qurady.
Sondaı-aq statıstıka derekteri ótken jyldar boıy rettelip kórsetiletin kommýnaldyq qyzmetterge baǵalardyń ósýi ınflıasııa qarqynynan neǵurlym kóterilmeı, asa tómen deńgeıde bolǵanyn kýálandyrady. Elektr energııasynyń baǵasyna qatysty generasııa salasyn jańǵyrtý búgingi kúni eldiń energııaǵa táýeldiliginen arylýǵa múmkindik beredi.
TMS-nyń qyzmet tıimdiligin arttyrý jáne retteletin tarıfterdiń turaqty deńgeıin qamtamasyz etý maqsatynda Agenttik myna:
1) retteletin sektordy jańǵyrtýǵa;
2) yntalandyratyn retteý ádisterin qoldanýdy keńeıtýge;
3) «jasyl» ekonomıkaǵa kóshýge járdemdesý – elektr energııasy men sýdy únemdeýge;
4) elektr, jylý jáne sý sharýashylyǵy jelilerinde bazalyq TMS normatıvten tys ysyraptaryn (olar bolǵan kezde) kezeń-kezeńmen joıýǵa jáne normatıvtik tehnıkalyq ysyraptaryn tómendetýge;
5) bazalyq TMS-nyń shıkizat pen materıaldar shyǵystarynyń normalaryn ońtaılandyrýǵa;
6) orta merzimdi nemese uzaq merzimdi tarıfter boıynsha jumys isteıtin bazalyq TMS sanyn ulǵaıtýǵa baǵyttalǵan jumysty jalǵastyrady.
Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaýdy qamtamasyz etetin monopolııalyq sektordy memlekettik retteý júıesin damytý Agenttik qyzmetiniń birden bir negizgi jáne basym baǵyttary bolyp tabylady. Agenttikke tarıfterdi qalyptastyrýdyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý jáne tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń ınvestısııalyq mindettemelerin baqylaýdy kúsheıtý boıynsha sharalar qabyldaý qajettiligi týraly mindet qoıylǵan.
«Tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryqtar týraly» 1998 jylǵy 9 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda halyqtyń habardar bolýy, qabyldanatyn sheshimderdiń ashyqtyǵy, sýbektilerdiń qyzmetin baqylaý jáne zańnamany buzǵan jaǵdaıda den qoıý sharalaryn qabyldaý bóliginde normalar kózdelgen.
Osyǵan baılanysty:
1) tutynýshylardyń qatysýymen tarıfterdi ózgertý boıynsha jarııa tyńdaý ótkiziledi (2012 jyly 464 jarııa tyńdaý ótkizildi);
2) sýbektiler jyl saıyn tutynýshylarǵa esep beredi (2012 jyly 723 esep berildi);
3) 192 sýbektige ýaqytsha tómendetý tarıfteri bekitildi. Tutynýshylarǵa qaıtarylǵan jalpy soma 2 mlrd. teńgeni qurady;
4) tarıftik smeta kommersııalyq qupııa bolyp tanylmaıdy;
5) saraptamalyq keńes otyrystary ótkiziledi, tutynýshylar tarıfter men baǵalarǵa saraptama júrgizý úshin osy otyrystarǵa qatysady (16 óńirlik jáne 3 respýblıkalyq Saraptama keńesteri jumys isteıdi);
6) 36 dáristik top qurylyp, qala, aýdan turǵyndarymen 1150 kezdesý ótkizildi, osy kezdesýlerge 20 myńnan astam adam qatysty.
Zańnamanyń saqtalýyn baqylaý jáne tutynýshylar quqyǵyn buzýǵa jol bermeý maqsatynda 2012 jyly 471 tekserý júrgizildi, zańnama buzýshylyǵyn joıý týraly 744 nusqama engizildi, ákimshilik quqyq buzýshylyq isterge qatysty 382 qaýly qabyldandy, 376 sot talqylaýyna qatysyldy. 205 mln. teńgeden asatyn aıyppul sanksııalary óndirip alyndy.
Tutynýshylarǵa jaǵdaı jasaý maqsatynda olarǵa tutynýshy kalkýlıatory daıyndaldy, ol árbir azamat Agenttiktiń Internet-resýrsy arqyly birneshe mınýt ishinde tólemaqy durystyǵyn teksere alady.
Agenttik saıtynda tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń bekitilgen tarıftik smetalary, ınvestısııalyq baǵdarlamalary ornalastyrylady, al tekserý nátıjeleri boıynsha árbir is-shara boıynsha olardyń oryndalýy týraly esepter ornalastyrylady.
Lısenzııalanatyn qyzmet túrlerin qysqartýǵa baǵyttalǵan ruqsat berý júıesin jetildirý maqsatynda Agenttik belgili bir jumys júrgizdi. Sonymen, eger 2012 jylǵy 30 qańtarǵa deıin Agenttik lısenzııalanatyn 21 kishi kórsetiletin qyzmet túrin qamtıtyn 6 kórsetiletin qyzmet túrin júzege asyrsa, 2012 jylǵy 30 qańtardan bastap osy kórsetiletin qyzmet túrleri 4 kishi kórsetiletin qyzmet túrin qamtıtyn 4 kórsetiletin qyzmetke deıin qysqartyldy, al 2012 jylǵy 10 tamyzdan bastap 2 kishi kórsetiletin qyzmet túrin qamtıtyn 2 kórsetiletin qyzmetke deıin qysqartyldy.
Qazirgi ýaqytta lısenzııalardy berý elektrondyq formatta júzege asyrylady.
Memlekettik qyzmetterdi kórsetýdiń sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan ruqsat berý júıesin jetildirý maqsatynda Agenttik belgili bir jumys atqardy.
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2007 jylǵy 30 qarashadaǵy № 1155-1 qaýlysymen bekitilgen Qazaqstan Respýblıkasynyń «elektrondyq úkimetti» damytýdyń 2008 - 2010 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasyna sáıkes Agenttik Qazaqstan Respýblıkasy Aqparattandyrý jáne baılanys agenttigi ázirlegen «E-lısenzııalaý» memlekettik derekter qory» (budan ári – «E-lısenzııalaý» MDQ») aqparattyq júıesin ázirleý jáne engizý boıynsha pılottyq jobaǵa engizildi.
«Elektrondyq úkimet» veb-portalyn qurý bılik organdarynyń jumysyn azamattar úshin asa tıimdi, ashyq jáne qoljetimdi bolý úshin qajet boldy. Buryn árbir memlekettik organ «ózderinshe ómir súrdi» jáne qalǵandaryna az áserin tıgizdi, al azamattarǵa barlyq múmkin bolatyn anyqtamalardy, rastaýlardy jáne ózge qaǵazdardy jınaý úshin kóptegen ınstansııalardy jınaqtaýǵa týra keldi. Bunyń bári bir memlekettik kórsetiletin qyzmetti mekemeler boıynsha úzdiksiz júrý arqyly alý prosesine aınaldy.
«Elektrondyq úkimet» veb-portaly – bul memleket pen azamattar arasyndaǵy ózara is-qımyldyń, sondaı-aq memlekettik organdardyń bir-birimen aqparattyq tehnologııalardyń kómegimen olardyń kelisimin qamtamasyz etetin biryńǵaı tetik. Atap aıtqanda, bul tetik memlekettik mekemelerde kezekterdi qysqartýǵa jáne anyqtamalardy, kýálikterdi jáne ruqsat berý qujattaryn jáne t.b. alýdy ońaılatýǵa jáne jeńildetýge múmkindik berdi.
Buryn lısenzııa izdeýshige lısenzıarǵa qujattardy qaǵaz jetkizgishte joldaýǵa arnalǵan qujattardy jınaqtaýdy júzege asyrý talap etildi, bul rette osy maqsattar úshin ilespeli shyǵyndar, kóp ýaqyt ketti.
«Elektrondyq úkimet» veb-portaly sheńberinde «E-lısenzııalaý» memlekettik derekter qory» aqparattyq júıesin engizýge baılanysty lısenzııany alý rásimi kólikke shyǵystardy qysqartý, ótinimderdi óńdeý ýaqytyn, ótinimderdi qaraýǵa jáne daıyn qujattardy berýdi jedeldetý jaǵynan barynsha ońtaılandyryldy jáne eń mańyzdy aspekt – memlekettik organmen ótinish berýshiniń tikeleı baılanysyn alyp tastaý, bul múmkin sybaılas áreketter faktilerin naqty boldyrmaıdy.
Qazirgi kezde Agenttikke «E-lısenzııalaý» MDQ» AQ arqyly memlekettik qyzmetterdi kórsetý boıynsha ótinishter túsedi.
О́ kezeginde osy ótinishterdi «E-lısenzııalaý» MDQ» AQ arqyly tıimdi, biraq lısenzııalardy berýge qujattar elektrondy sıfrlyq qoltańbamen kýálandyrylǵan elektrondy suraýǵa bekitilgen elektrondy skanerlengen kóshirmeler túrinde usynylady, bul aqshalaı qarajatty, ýaqytty únemdeýge, sondaı-aq usynylǵan qujattardyń shynaıylyǵyn rastaýdy qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Qazirgi ýaqytta Agenttik bıznes-prosesterdi ońtaılandyrý, «Energııamen jabdyqtaý maqsatynda elektr energııasyn satyp alý qyzmetine lısenzııa berý» jáne «Magıstraldyq gaz qubyrjoldaryn, munaı qubyrjoldaryn, munaı ónimderi qubyrjoldaryn paıdalaný qyzmetine lısenzııa berý» memlekettik qyzmetterin kórsetý kezinde turǵyndardan talap etiletin qujattardyń sanyn qysqartý boıynsha is-sharalar jospary sheńberinde keıbir qujattardy málimet nysanyna aýystyrý arqyly memlekettik qyzmetterdi alý úshin usynylatyn qujattardy qysqartý boıynsha jumys júrgizdi.
Búgin tarıfterdi bekitý kezinde qoǵamdyq uıymdar men tutynýshylardyń qatysýy barlyq óńirlerde Saraptamalyq keńestiń jumys isteýi arqyly qamtamasyz etiledi.
Sondaı-aq normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń barlyq jobalary saraptama úshin akkredıttelgen qoǵamdyq uıymdarǵa joldanady.
«Atameken» odaǵy» Qazaqstan Ulttyq ekonomıkalyq palatasymen, sondaı-aq Qazaqstan tutynýshylary lıgasymen Memorandýmdarǵa qol qoıyldy. Agenttik jáne «Kómekshi» qaýymdastyǵy birlesken is-qımyl sharalaryn júzege asyrý josparyn qabyldady.
Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý tetikterin jetildirý maqsatynda Agenttik:
1) tarıfterdi qalyptastyrýdyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýge;
2) tarıftik smetada kózdelgen qarajattyń maqsatty paıdalanylýyn, onyń ishinde tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń ınvestısııalyq baǵdarlamalardyń oryndalýyn baqylaýdy kúsheıtýge;
3) tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi qoǵamdyq uıymdar rólin arttyrýǵa;
4) tutynýshylar retinde ózderiniń quqyqtaryn qorǵaý salasynda turǵyndardyń quqyqtyq saýattylyǵyn arttyrý boıynsha aqparattyq jumysty kúsheıtýge;
5) ruqsat berý rásimderin ońtaılandyrýǵa baǵyttalǵan jumysty jalǵastyratyn bolady.
EýrAzEQ sheńberinde ıntegrasııalyq prosester birlesken, birin-biri tolyqtyratyn óndirister qurý eldiń ekonomıkalyq áleýetin ashý, sondaı-aq ózara saýdany tıimdi sharttarmen júzege asyrý arqyly joǵary básekege qabiletti álemdik naryqqa shyǵý úshin jańa múmkindikter ashady.
Qazaqstan úshin Keden odaǵynda jumys bul – Keden odaǵy elderiniń ınfraqurylymyna kemsitýsiz qol jetkizýdi belgileý.
2011 jylǵy 2 shildedegi № 451-IV Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańymen ratıfıkasııalanǵan Tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń qyzmetin retteýdiń biryńǵaı qaǵıdattary men qaǵıdalary týraly kelisim, 2011 jylǵy 8 shildedegi № 458-IV Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańymen ratıfıkasııalanǵan Baǵa belgileý men tarıftik saıasat negizderin qosa alǵanda, elektr energetıkasy salasyndaǵy qyzmetterge qol jetkizýdi qamtamasyz etý týraly kelisim, 2011 jylǵy 28 maýsymdaǵy № 446-IV Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańymen ratıfıkasııalanǵan Tarıftik saıasat negizderin qosa alǵanda, temir jol kóligi salasyndaǵy tabıǵı monopolııa qyzmetterine qol jetkizýdi qamtamasyz etý týraly kelisim tabıǵı monopolııalar týraly zańnamany jaqyndatýdy (úılestirýdi) boljaıdy.
Agenttik qaramaǵyndaǵy memlekettik basqarý salalaryndaǵy (aıalaryndaǵy) báskelestikti damytýǵa járdemdesý maqsatynda tabıǵı monopolııalar salalaryn qysqartý, básekelestik jaǵdaılary bar jáne damyǵan salalardy ǵana júzege asyrý qajet. О́z kezeginde básekelestik joq tabıǵı monopolııalar sýbektilerin retteýden shyǵarý tabıǵı monopolııa sýbektileri tarıfteriniń baqylanbaıtyn ósýine jáne zańnamalyq shekteýlerdiń qatarynan alyp tastaý esebinen odan ári aýqymdy monopolııalandyrýǵa alyp keledi.
Mysaly, tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń birqatary jylý energetıkasy (jylý energııasyn óndirý, berý, taratý jáne onymen jabdyqtaý) salasynda qyzmetterdiń tolyq sıklderin kórsetedi. Osyǵan baılanysty básekelestik ortaǵa jylý energııasymen jabdyqtaý jónindegi qyzmetti bólip shyǵarý orynsyz jáne jylý energııasyna tarıfterdiń ósýine alyp keledi.
Básekelestikti damytýǵa járdemdesýdi Agenttik retteletin naryq sýbektileriniń ónimine, taýarlaryna, kórsetiletin qyzmetterine negizdelgen baǵalardy belgileý jáne rettelip kórsetiletin qyzmetterge (taýarlarǵa, jumystarǵa) kemsitýsiz qol jetkizýdi qamtamasyz etý arqyly júzege asyrady.
2. Negizgi problemalardy taldaý
Tabıǵı monopolııalar salalarynda qazirgi ýaqytqa deıin óndiristerdiń tozýy jáne tehnologııalyq artta qalýshylyq problemasy jáne osyǵan baılanysty tómen tıimdilik jáne ysyraptar bar.
Qazirgi ýaqytta kommýnaldyq sektordaǵy tabıǵı monopolııalardyń barlyq salalary boıynsha negizgi quraldardyń tozýy orta eseppen 60-65 %-dy quraıdy. Tutastaı alǵanda, 2010-2012 jyldarǵa arnalǵan kommýnaldyq sektordyń bazalyq sýbektileri boıynsha tozý kórsetkishiniń serpini onyń tómendeýin (jylyna 1 %-dan kóp emes) kýálandyrady.
Negizgi quraldardyń jyldar boıy jınalǵan tozýyn tarıf arqyly sheshý múmkin bolmaı otyr, bul rettelip kórsetiletin qyzmetterge tarıfterdiń ósýine alyp keledi.
Tutynýshylar resýrsynyń shekteýli ekenin eskere otyryp, Agenttik aktıvterdi asa aýqymdy jańǵyrtý úshin TMS-nyń qaryz qarajattaryn tartýy jónindegi jumysty júrgizip otyr.
О́ndiristik aktıvterdiń jaı-kúılerimen sýbektilerdiń jelilerindegi ysyraptardyń joǵary deńgeıleriniń ózara baılanystylyǵy problema bolyp qala berýde. 2014 jylǵy 1 qańtarda bazalyq sýbektilerde normatıvten tys ysyraptardy joıý kútilýde. Sonymen birge álemdik kórsetkishtermen salystyrǵanda normatıvtik tehnıkalyq ysyraptardyń joǵarǵy deńgeıin atap ótý qajet.
2012 jyldyń qorytyndysy boıynsha:
1) bazalyq tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń normatıvtik tehnıkalyq ysyraptarynyń deńgeıi elektr jelilerinde - 13,62 %, jylý jelilerinde - 19,78 % jáne sý sharýashylyǵy jelilerinde -19,06 %;
2) bazalyq tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń normatıvten tys ysyraptarynyń (olar bolǵan kezde) deńgeıi elektr jelilerinde - 0,16 %, jylý jelilerinde - 2,32 %, jáne sý sharýashylyǵy jelilerinde - 1,74 %.
Esepteý aspaptaryn jaraqtandyrý áli de problemalyq másele bolyp otyr. Úıge ortaq jylý energııasyn esepteý aspaptarymen ortasha jaraqtandyrý 41 %-dy, sýdy jeke esepteý aspaptarymen – ortasha eseppen 85 %-dy quraıdy.
Búgin tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý salasynda zańnamanyń saqtalýyn baqylaýdy ártúrli memlekettik organdar júzege asyrady.
Tutynýshylardyń shaǵymdary boıynsha den qoıý sharalary nátıjesinde naqtyly, júıesiz sıpatqa ıe jáne kóptegen jaǵdaıda ákimshilik resýrsty paıdalanýǵa negizdelgen.
Agenttik 2012 jyly túsken ótinishterge taldaý júrgizdi. О́tinishterdiń jalpy sanynan shaǵymdar 7 %-dy quraıdy. Bul rette shaǵymdardyń 40 %-y bir mezgilde basqa memlekettik organdardyń quzyretin qozǵaıdy. О́tinishterdiń jalpy sanynan (8491) shaǵymdar 7 %-dy (nemese 599 dana), onyń ishinde jeke tulǵalardan – 61 %-dy (nemese 366 dana) jáne zańdy tulǵalardan - 39 %-dy (193 dana) quraıdy. Shaǵymdardyń eń kóp sany Astana qalasyna (19 %), Jambyl (18 %), Qostanaı oblystaryna (16 %) jáne Agenttiktiń ortalyq apparatyna (14 %) tústi. Ekonomıkanyń salalary boıynsha elektrmen jabdyqtaý (46 %) jáne jylýmen jabdyqtaý (26 %) salasyna shaǵym túsedi.
Shaǵyn jáne orta bıznesti damytýdy, sondaı-aq jeke turǵyn úı qurylysyn tejeıtin faktorlardyń biri TMS-nyń tutynýshylardy ınfraqurylym jelilerine qosýǵa tehnıkalyq sharttardy berý merzimderi men qaǵıdalaryn buzýy nemese basqa sózben aıtqanda kásipkerlik qyzmetiniń jańa obektisiniń jumys isteýin ártúrli kidirtý.
3. Negizgi ishki jáne syrtqy faktorlardy baǵalaý
Tabıǵı monopolııalar sýbektileri jumys isteıtin salalarda elimizdiń barlyq ekonomıkasy men halyqtyń tynys-tirshiligin qamtamasyz etý úshin taýarlar men kórsetiletin qyzmetter óndirý jónindegi resýrstar shoǵyrlanǵan. Sýbektiler sý men jylý energııasyn jetkizedi, elektr energııasyn beredi jáne taratady, munaı men gazdy tasymaldaıdy, kólik qyzmetterin kórsetedi.
2012 jylǵy shildeden bastap «Tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryqtar týraly» 1998 jylǵy 9 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna engizilgen túzetýlerdi eskere otyryp, memlekettik kommýnaldyq kásiporyndardyń ınvestısııalyq baǵdarlamalaryn Agenttiktiń aýmaqtyq departamentteri jergilikti atqarýshy organdarmen birlesip bekitedi.
Bul:
1) ınvestısııalyq baǵdarlamalardy bekitý rásimin jeńildetý jáne salalyq mınıstrlikte bekitý kajettiligin alyp tastaýǵa;
2) jergilikti atqarýshy organdarmen MKK ınvestısııalyq qyzmet basymdylyǵyn aıqyndaýǵa;
3) ınvestısııalyq mindetterdi oryndaýdy baqylaýdy kúsheıtýge múmkindik berdi.
Zańnamany jetildirýdi eskere otyryp, saralanǵan tarıfterdi engizý múmkin boldy:
1) elektr energııasyna – áleýmettik jaǵynan osal halyq toptary úshin elektr energııasyna aqy tóleý kezinde qolaıly jaǵdaı jasaý maqsatynda táýlik zonalary boıynsha (barlyq óńirde), tutyný kólemine qaraı (halyq úshin 3 deńgeıli tarıfter);
2) sýǵa – tutynýshylar toptary boıynsha, tutyný kólemine qaraı sýmen jabdyqtaý qyzmetterine neǵurlym joǵary tarıf belgilenetin óndiristik kásiporyndar men bıýdjettik uıymdardy sýdy únemdep tutynýǵa yntalandyrýǵa baǵyttalǵan esepteý aspaptarynyń bolýyna nemese bolmaýyna qaraı (6 óńirde engizildi);
3) jylý energııasyna – esepteý aspaptarynyń bolýyna nemese bolmaýyna qaraı (6 óńirde engizildi). Endi úıge ortaq esepteý aspaptary bar tutynýshylar osy esepteý aspaptaryn ornatýdan bas tartyp otyrǵan tutynýshylarǵa qaraǵanda asa tómen tarıfpen aqy tóleıtin bolady.
Tutastaı alǵanda, saralanǵan tarıfterdi engizý nátıjesi elektr energııasynyń (2012 jyly 163,8 mln. kVt saǵ. jýyq), sý 17 %-ǵa deıin (2012 jyly 2 mlrd. teńge), otynnyń (2012 jyly otyn 41 myń tonnaǵa jýyq) únemi, tutynýshylar qarajattarynyń únemi 2012 jyly elektr energııasy esebinen 1,5 mlrd. teńgege jýyq), esepteý aspaptaryn ornatýǵa yntalandyrý jáne tutynýshylardyń tarıftik jospardy tańdaý múmkindigi bolyp tabylady.
Tabıǵı monopolısterge memlekettik yqpal etýdiń erekshe tásili bolyp mindetti qyzmet kórsetýge jatatyn tutynýshylardy anyqtaý jáne (nemese) olardy qamtamasyz etýdiń eń tómen deńgeıin belgileý bolyp tabylady, eger olardyń talaptaryn tolyq kólemde qanaǵattandyrmasa TMS-nyń qyzmeti tutynýshylardyń muqtajdaryn ishinara qanǵattandyrýǵa múmkindik beredi, sondyqtan osy oraıda memlekettiń arlasýy qajet.
Tutynýshyǵa qyzmetterdi kórsetý múmkindiginiń bolmaýyn dáleldeý - tıisti jumysty oryndaý aýyrtpalyǵy TMS-ǵa júktelgen.
Búgingi kúni TMS-nyń rettelip kórsetiletin qyzmetterine kemsitýsiz qol jetkizý rettelip kórsetiletin qyzmetterge teń qol jetkizý arqyly qamtamasyz etiledi.
Syrtqy jáne ishki faktorlardy taldaý:
Kúshti jaqtary:
Sýbektilerdiń qyzmetin retteý ekonomıkanyń tıimdi jumys isteýi men ınfraqurylymdyq salalaryn damytýdy qamtamasyz etetin tutynýshylar men tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryqtar sýbektileri múddeleriniń teńgerimin saqtaı otyryp júzege asyrylady.
Keden odaǵynyń jumys isteýi kórsetiletin qyzmetterdi, kapıtaldy, jumys kúshterin erkin aýystyrýdy boljamdaıtyn biryńǵaı ekonomıkalyq keńistikti qalyptastyrý ıntegrasııasynyń asa tereń nysanyna kóshý alańy boldy. Kólik ınfraqurylymyna teń qol jetkizý qazaqstandyq taýarlardyń alys shet el naryqtaryna ótkizý kezinde shyǵyndar men ýaqytty qysqartýǵa múmkindik beredi.
Álsiz jaqtary:
1. Sýbektilerdiń negizgi quraldarynyń eleýli naqty jáne moraldyq tozýy jáne álsiz tehnıkalyq jaı-kúıi.
Tozǵan negizgi quraldar baıaý qarqynmen jańǵyrtylady.
Sýbektilerdiń barlyq salalaryndaǵy jaǵdaılary, atap aıtqanda kommýnaldyq sektor tozǵan óndiristik qorlardy jańǵyrtý men jańartýǵa ınvestısııalardyń tómen deńgeıin sıpattaıdy.
2. Sýbektiler jelilerindegi ysyraptardyń joǵarǵy deńgeıleri.
3. Qosymsha qýattar týraly aqparattyń bolmaýy.
Osy aqparattyń bolmaýy qosymsha qýattardy qosý boıynsha sheshim qabyldaýǵa kedergi úshin alǵyshart jasaıdy.
4. Belgilengen óńirlerdegi jumys bastylyqtyń joǵary deńgeıi.
5. Integrasııanyń, tıisinshe zańnamalyq aktilerdi úılestirýdiń baıaý qarqyny.
Múmkindikteri:
Sýbektilerdiń qyzmet tıimdiligin arttyrý úshin yntalardy qurýǵa, tıimsiz shyǵyndardy tómendetý qajettiligine, tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryqtar týraly zańnamany jetildirý jolymen kásiporyndardyń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn arttyrýǵa baılanysty problemalyq máselelerdi sheshý:
1) tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryqtar týraly zańnamany jetildirý.
Búgin buryn qoıylǵan mindetter «Tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryqtar týraly» 1998 jylǵy 9 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy Zańymen oryndalǵanyn aıtýǵa bolady. Sonymen birge Memleket basshysynyń 2050 Strategııasynda eldi damytýdyń jańa mindetteri ekonomıkanyń tıimdi ınfraqurylymyn jasaý, tutynýshy quqyqtaryn qorǵaý tetigin jetildirý, retteýdiń yntalandyrý ádisterin qoldanýdy keńeıtý úshin jaǵdaılar jasaýdy talap etedi.
2) asa jeńil sharttarmen uzaq merzimdi ınvestısııalardy tartýǵa járdemdesetin shekti tarıfterdi belgileý, ekonomıkanyń turaqsyzdyǵyna baılanysty táýekelderdi tómendetý, sondaı-aq yntalandyratyn óndiristik shyǵyndardy tómendetý.
Shekti tarıfterdi esepteý kezinde eldi damytýdyń makroekonomıkalyq kórsetkishteri eskeriledi, sondaı-aq sýbektilerdiń óndiris tıimdiligin arttyrýdan túsken kiristerdi ózdiginen ıelik etýge múmkindigi bar.
3) tarıfterdi qalyptastyrýdyń balamaly ádisin engizý.
Qazirgi ýaqytqa deıin tarıfterdi retteýdiń negizgi ádisi ekonomıkalyq negizdelgen shyǵystar ádisi boldy. Onyń sıpattamasy resýrs jetkizýshi tarıfterdi retteý organynda qyzmetti júzege asyrý úshin qajetti qarajat somasyn jyl saıyn negizdeıdi, osy ádis tájirıbede jıi qoldanylady.
2013 jylǵy 1 qańtardan bastap óńirlik elektr jelilik kompanııalar (budan ári - О́EK) qyzmetiniń salystyrmaly taldaý nátıjeleriniń negizinde tarıfterdi qalypastyrýdyń balamaly ádisi engizildi. Osy ádistiń artyqshylyǵy sýbekt belgilengen tarıftik kiris sheginde ózdiginen shyǵystardy bóledi jáne ońtaılandyrady. Kórsetilgen ádisti engizý retteýshige kóp faktorlardy eskere otyryp, О́EK qyzmetiniń tıimdiligin baǵalaýǵa jáne qyzmeti asa tıimdi jetekshi sýbektiniń úlgisimen salystyrýǵa múmkin berdi.
4) Keden odaǵy elderiniń tabıǵı monopolııalar týraly zańnamasyn úılestirý.
2011 jylǵy 2 shildedegi № 451-IV Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańymen ratıfıkasııalanǵan Tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń qyzmetin retteýdiń biryńǵaı qaǵıdattary men qaǵıdalary týraly kelisimdi iske asyrý Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń 2013 jylǵy 5 aqpandaǵy № 14 sheshimimen bekitilgen tabıǵı monopolııalar salalaryna qatysty (selektorlyq (salalyq) bóliniste) biryńǵaı ekonomıkalyq keńistikti qalyptastyrýdyń kezeńdik josparynda kózdelgen.
Qaýipter:
1) ónidiristiń tehnıkalyq artta qalýyna alyp keletin rekonstrýksııalaý jáne jańǵyrtý jónindegi ınvestısııalyq mindettemelerdi oryndamaý jáne osyǵan baılanysty tómengi tıimdilik pen ysyraptar;
2) ınflıasııa deńgeıiniń tapsyrylǵan parametrlerden asyrylýy makroekonomıkalyq turaqtylyqtyń tómendeýine alyp kelýi múmkin;
3) Agenttik júıesiniń tıimdi jumys isteýi úshin qajetti sheshimder men tıisti normatıvtik quqyqtyq aktilerdi ýaqtyly qabyldamaý Agenttik maqsattaryna qol jetkizýge áser etýi múmkin;
4) Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń 2013 jylǵy 5 aqpandaǵy № 14 sheshimimen bekitilgen tabıǵı monopolııalar salalaryna qatysty (selektorlyq (salalyq) bóliniste) biryńǵaı ekonomıkalyq keńistikti qalyptastyrýdyń kezeńdik josparyn ýaqtyly oryndamaý jáne sonyń saldarynan Keden odaǵy elderiniń tabıǵı monopolııa sýbektilerin retteý kezinde ártúrli tásilder.».
«Strategııalyq baǵyttar, maqsattar men mindetter, nysanaly ındıkatorlar, is-sharalar men nátıjeler kórsetkishteri» degen 3-bólim mynadaı redaksııada jazylsyn:
«3. Strategııalyq baǵyttar, maqsattar men mindetter, nysanaly ındıkatorlar,
is-sharalar jáne nátıjeler kórsetkishteri
3.1. Strategııalyq baǵyttar, maqsattar men mindetter, nysanaly ındıkatorlar, is-sharalar jáne nátıjeler kórsetkishteri
1-strategııalyq baǵyt. Tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryq sýbektileriniń tıimdi jumys isteý jáne damý jaǵdaılaryn qamtamasyz etý.
1.1-maqsat. Tabıǵı monopolııalar sýbektileri qyzmetiniń tıimdiligin arttyrý
Osy maqsattarǵa qol jetkizýge baǵyttalǵan bıýdjettik baǵdarlamalardyń kodtary 001, 004
Nysanaly ındıkator Aqpa-
rat kózi О́lshem birligi onyń ishinde aralyq mándi kórsete otyryp
esepti kezeń josparly kezeń
2009
jyl
(esep) 2010 jyl
(aǵymdaǵy jospar) 2011 jyl 2012 jyl 2013 jyl 2014 jyl 2015 jyl
Tabıǵı monopolııalar salalaryndaǵy ınvestısııalardyń kólemi TMS
derekteri 2011 jylmen salys
tyrǵanda % 100 100 100 106,1 114,7 120,5 127
Tabıǵı monopolııalar salalaryndaǵy negizgi quraldardyń tozýy TMS
derekteri % 65 63 60
TMS pen naryq sýbektileriniń rettelip kórsetiletin qyzmetterine arnalǵan tarıfterdiń ınflıasııaǵa jıyntyq úlesi* Statıstıka derekteri % 2,0 1,43 1,58 1,58 * 1,2 * 1,58 * 1,58 *
Normatıvten tys jáne normatıvtik tehnıkalyq ysyraptardy tómendetýden únemdelgen qarajattyń kólemi TMRA jáne TMS derekteri 2011 jylmen salys
tyrǵanda % - - 100 63 75 76 85
1.1.1-mindet. Elektr jáne jylý energetıkasy, sý sharýashylyǵy jáne káriz júıeleri salasyndaǵy TMS qyzmetiniń tıimdiligin arttyrý.
Tikeleı nátıje kórsetkishteri Aqpa-
rat kózi О́l
shem birligi onyń ishinde aralyq mándi kórsete otyryp
esepti kezeń josparly kezeń
2009 jyl
(esep) 2010 jyl
(aǵymdaǵy jospar) 2011 jyl 2012 jyl 2013
jyl 2014 jyl 2015 jyl
Bazalyq TMS-nyń normatıvtik tehnıkalyq ysyraptarynyń deńgeıi: TMS derek- teri
elektr jelilerinde % 19,3 18,1 16,8 15,8 13,5 13,4 13,3
jylý jelilerinde % 26,2 24,7 23,2 21,4 19,6 19,5 19,4
sý sharýashylyǵy jelilerinde % 27,6 25 23 21 18,9 18,5 18
Bazalyq TMS-nyń normatıvten tys ysyraptarynyń (olar bolǵan kezde) deńgeıi: TMS derek- teri
elektr jelilerinde % 2,1 1,4 1,5 1,0 0,5 0 0
jylý jelilerinde % 7,0 6,9 2,5 5,5 2 0 0
sý sharýashylyǵy jelilerinde % 4,47 4,15 1,0 3,89 1,0 0 0
Tutynýshylar toptary boıynsha saralanǵan tarıfter boıynsha jumys isteıtin sý sharýashylyǵy jáne káriz júıeleri salasyndaǵy bazalyq TMS-nyń úles salmaǵy TMS derek- teri % 75 100 100 100 100 100
Salystyrmaly taldaý (benchmarkıng) nátıjeleriniń negizinde tarıf belgileý ádisimen qamtylǵan О́EK úlesi TMS derek- teri % 0 0 0 0 100 100 100
Sýyq sýdy esepteý aspaptarymen jaraqtandyrý TMRA derek- teri % 85 90 95
Ystyq sýdy esepteý aspaptarymen jaraqtandyrý TMRA derek- teri % 85 90 95
Úıge ortaq jylýdy esepteý aspaptarymen jaraqtandyrý TMRA derek- teri % 35 55 65
Shıkizat pen materıaldar shyǵystarynyń normalaryn ońtaılandyrǵan bazalyq TMS úlesi TMS derek- teri % 15 15 10 10 8 5 3
Orta merzimdi nemese uzaq merzimdi tarıfter boıynsha jumys isteıtin (istegen) bazalyq TMS úlesi TMS derek- teri % 24 34 48 53 70 93 95
TMS-nyń rettelip kórsetiletin qyzmetterine arnalǵan tarıfterdiń ınflıasııaǵa úlesi: TMS derek- teri
sýyq sýmen jabdyqtaý Statıs-tıka derek teri % 0,14 0,15 0,15 0,15 * 0,15 * 0,15 * 0,15 *
káriz % 0,05 0,04 0,06 0,06 * 0,06 * 0,06 * 0,06 *
ystyq sýmen jabdyqtaý % 0,37 0,25 0,37 0,37 * 0,37 * 0,37 * 0,37 *
ortalyqtandyrylǵan jylytý % 0,58 0,45 0,57 0,57 * 0,57 * 0,57 * 0,57 *
Tikeleı nátıjelerdiń kórsetkishterine qol jetkizýge arnalǵan is-sharalar josparly kezeńde iske asyrý merzimi
2011 jyl 2012 jyl 2013 jyl 2014 jyl 2015 jyl
Normatıvtik tehnıkalyq ysyraptardy bekitýge arnalǵan TMS ótinimderin qaraý H H H H H
Rettelip kórsetiletin qyzmetterdiń tarıfterin ózgertýge arnalǵan TMS ótinimderin qaraý H H H H H
Shıkizat pen materıaldardyń shyǵys normalaryn bekitýge arnalǵan TMS ótinimderin qaraý H H H H H
Orta merzimdi nemese uzaq merzimdi tarıfterdi bekitýge arnalǵan bazalyq TMS ótinimderin qaraý H H H H H
TMS-nyń rettelip kórsetiletin qyzmetterine tarıfterdiń ınflıasııaǵa úlesi boıynsha statıstıkalyq aqparattyń monıtorıngi H H H H H
1.1.2-mindet. Temir jol kóligi salasyndaǵy TMS qyzmetiniń tıimdiligin arttyrý
Tikeleı nátıje kórsetkishteri Aqparat kózi О́l-
shem bir-
ligi onyń ishinde aralyq mándi kórsete otyryp
esepti kezeń josparly kezeń
2009 jyl
(esep) 2010 jyl
(aǵymdaǵy
jospar) 2011 jyl 2012 jyl 2013
jyl 2014 jyl 2015 jyl
Temirjol kóligi salasyndaǵy TMS-nyń negizgi quraldaryn jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan ınvestısııa kólemi TMRA derekteri % - - 100 100 106 111 114
Júkterdi temirjol kóligimen tasymaldaý tarıfteriniń ósýi TMRA TMRA derekteri % - 17,6 15 15 15* 15* 0*
Magıstraldyq temirjol jelileri obektileriniń negizgi quraldarynyń tozýy TMRA
derekteri % 64 62 61
Tikeleı nátıjelerdiń kórsetkishterine qol jetkizýge arnalǵan is-sharalar Josparly kezeńde iske asyrý merzimi
2011 jyl 2012 jyl 2013 jyl 2014 jyl 2015 jyl
Temirjol kóligi salasyndaǵy TMS-nyń ınvestısııalyq baǵdarlamalaryn qaraý jáne bekitý H H H H H
Temirjol kóligi salasyndaǵy TMS ótinimderin qaraý jáne bekitý H H H H H
1.1.3-mindet. Munaı jáne munaı ónimderin tasymaldaý, gazdy nemese gaz kondensatyn saqtaý, tasymaldaý, gazdy taratýshy qondyrǵylar men gaz qubyrjoldaryn paıdalaný salasyndaǵy TMS qyzmetiniń tıimdiligin arttyrý
Tikeleı nátıje kórsetkishteri Aqparat kózi О́l-
shem birligi onyń ishinde aralyq mándi kórsete otyryp
esepti kezeń josparly kezeń
2009 jyl
(esep) 2010 jyl
(aǵymdaǵy jospar) 2011 jyl 2012 jyl 2013
jyl 2014 jyl 2015 jyl
Munaı jáne munaı ónimderin tasymaldaý, gazdy nemese gaz kondensatyn saqtaý, tasymaldaý, gaz qondyrǵylary men gaz qubyrjoldaryn paıdalaný salasyndaǵy TMS-nyń negizgi quraldaryn jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan ınvestısııalardyń kólemi TMRA derekteri % 100 100 100 100 105 107 110
Tikeleı nátıjelerdiń kórsetkishterine qol jetkizýge arnalǵan is-sharalar Josparly kezeńde iske asyrý merzimi
2011 jyl 2012 jyl 2013 jyl 2014 jyl 2015 jyl
Munaı jáne munaı ónimderin tasymaldaý, gazdy nemese gaz kondensatyn saqtaý, tasymaldaý, gaz qondyrǵylary men gaz qubyrjoldaryn paıdalaný salasyndaǵy TMS-nyń ınvestısııalyq baǵdarlamalaryn qaraý jáne bekitý H H H H H
Rettelip kórsetiletin qubyrjoldar qyzmetterine arnalǵan tarıfterdi ózgertýge arnalǵan TMS ótinimderin qaraý H H H H H
1.1.4-mindet. Aeronavıgasııa, porttar jáne áýejaılar salasyndaǵy TMS qyzmetiniń tıimdiligin arttyrý
Nysanaly ındıkator Aqpa
rat kózi О́l
shem birligi onyń ishinde aralyq mándi kórsete otyryp
esepti kezeń josparly kezeń
2009 jyl
(esep) 2010 jyl
(aǵymdaǵy jospar) 2011 jyl 2012 jyl 2013
jyl 2014 jyl 2015 jyl
Aeronavıgasııa, porttar jáne áýejaılar salasyndaǵy TMS-nyń negizgi quraldaryn jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan ınvestısııalardyń kólemi TMRA derekteri % 100 100 100 100 104 108 112
Aeronavıgasııa salasyndaǵy obektilerdiń negizgi quraldarynyń tozýy TMRA jáne TMS
derekteri % 49,4 48,7 48,1
Porttar salasyndaǵy obektilerdiń negizgi quraldarynyń tozýy TMRA jáne TMS
derekteri % 31,8 30,2 29,2
Áýejaı salasyndaǵy obektilerdiń negizgi quraldarynyń tozýy TMRA jáne TMS
derekteri % 34 33 32
Tikeleı nátıjelerdiń kórsetkishterine qol jetkizýge arnalǵan is-sharalar Josparly kezeńde iske asyrý merzimi
2011 jyl 2012
jyl 2013 jyl 2014 jyl 2015 jyl
Aeronavıgasııa, porttar jáne áýejaılar salasyndaǵy TMS-nyń ınvestısııalyq baǵdarlamalaryn qaraý jáne bekitý H H H H H
1.2-maqsat. Retteletin naryq sýbektileriniń ónimine, taýarlaryna, kórsetiletin qyzmetterine baǵalardyń negizsiz ósýine jol bermeý
Nysanaly ındıkator Aqparat kózi О́l-
shem birligi onyń ishinde aralyq mándi kórsete otyryp
esepti kezeń josparly kezeń
2009
jyl
(esep) 2010 jyl
(aǵymdaǵy jos par) 2011 jyl 2012 jyl 2013 jyl 2014 jyl 2015 jyl
Retteletin naryq sýbektileriniń ónimine, taýarlaryna, kórsetiletin qyzmetterine baǵa ósýiniń ınflıasııaǵa úlesi:
elektr energııasy Statıs- tıka derek-
teri % 0,48 0,44 0,41 0,41 * 0,41 * 0,41 * 0,41 *
taratýshy jeliler arqyly tasmaldanatyn gaz % 0,39 0,03 0,003 0,003 * 0,003* 0,003 * 0,003 *
1.2.1-mindet. Elektr energetıkasy salasyndaǵy retteletin naryq sýbektileriniń ónimine, taýarlaryna, kórsetiletin qyzmetterine baǵalardyń negizsiz ósýine jol bermeý
Tikeleı nátıje kórsetkishi Aqpa- rat
kózi О́l
shem birligi onyń ishinde aralyq mándi kórsete otyryp
esepti kezeń josparly kezeń
2009 jyl
(esep) 2010 jyl
(aǵymdaǵy jos par) 2011 jyl 2012 jyl 2013
jyl 2014 jyl 2015 jyl
Retteletin naryq sýbektileriniń ónimine, taýarlaryna, kórsetiletin qyzmetterine baǵa ósýiniń ınflıasııaǵa úlesi: Statıstıka derek-
teri
elektr energetıkasy salasynda % 0,48 0,44 0,41 0,41 * 0,41 * 0,41 * 0,41 *
taratýshy jeliler arqyly tasmaldanatyn gaz salasynda % 0,39 0,03 0,003 0,003 * 0,003 * 0,003 * 0,003 *
Elektr energetıkasy salasyndaǵy retteletin naryq sýbektileriniń negizgi quraldaryn jańǵyrtýǵa jáne jańartýǵa baǵyttalǵan ınvestısııalar kólemi TMRA derek-
teri % 100 100 100 100
Tikeleı nátıjelerdiń kórsetkishterine qol jetkizýge arnalǵan is-sharalar Josparly kezeńde iske asyrý merzimi
2011 jyl 2012 jyl 2013 jyl 2014 jyl 2015 jyl
Elektr energetıkasy salasyndaǵy naryq sýbektileriniń habarlamalaryn qaraý H H H H H
1.2.2-mindet. Temirjol kóligi, azamattyq avıasııa, porttar qyzmeti salasyndaǵy retteletin naryq sýbektileriniń ónimine, taýarlaryna, kórsetiletin qyzmetterine baǵalardyń negizsiz ósýine jol bermeý
Tikeleı nátıjeler kórsetkishteri Aqpa-
rat kózi О́l-
shem birligi onyń ishinde aralyq mándi kórsete otyryp
esepti kezeń josparly kezeń
2009 jyl
(esep) 2010 jyl
(aǵymdaǵy jospar) 2011 jyl 2012 jyl 2013
jyl 2014 jyl 2015 jyl
Jolaýshylar temirjol kóligi salasyndaǵy retteletin naryq sýbektileriniń ónimine, taýarlaryna, kórsetiletin qyzmetterine baǵa ósýiniń ınflıasııaǵa úlesi Statıstıka derek- teri % 0 0,07 0 0,1 * 0,12 * 0,12 * 0,1 *
Temirjol kóligi, azamattyq avıasııa, port qyzmeti salasyndaǵy retteletin naryq sýbektileriniń negizgi quraldaryn jańǵyrtýǵa jáne jańartýǵa baǵyttalǵan ınvestısııalar kólemi TMRA derek- teri % 100 100 100 100
Tikeleı nátıjelerdiń kórsetkishterine qol jetkizýge arnalǵan is-sharalar Josparly kezeńde iske asyrý merzimi
2011 jyl 2012 jy