• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Tanym 10 Qarasha, 2021

Ǵıbrat tutar ǵumyrlar

902 ret
kórsetildi

XIX ǵasyrda ómir súrgen amerıkalyq fılosof Djon Mıldan «Memlekettiń qadir-qasıeti ony quraıtyn tulǵalardyń qadir-qasıetine baılanysty» degen sóz qalypty. Al Franchesko Petrarka «Naǵyz asyl adam dúnıege kelmeıdi, ol uly isteri arqyly qalyptasady» degen eken. Ertede aıtylǵan esti sózder áli kúnge mańyzdylyǵyn joıǵan joq. Joımaıdy da. Bul rette aǵaıyndy Áshimbaevtardyń ómir joly joǵaryda aıtylǵan danalyqtarmen úndesip jatqandaı kórinedi.

Tutqabaı Áshimbaev – maıdan dalasynda

Aty alysqa taraǵan Tutqabaı Áshim­baev týraly osy kúnge deıin az sóz aı­tylǵan joq. Onyń kesek tulǵasyn, uly isterin aıshyqtaıtyn bıik sóz, jyly estelikter áli de aıtylary kúmánsiz. Onyń 100 jyldyǵy bıyl Aqtaý, Almaty jáne О́skemen qalalarynda atalyp ótildi. О́zi týyp-ósken Shý shaharynda da júz jyldyqty túıindegen tamasha shara uıymdastyryldy. Sonyń bárinde Tutqabaı Áshimbaevtyń esimi men eńbegi halyq jadynda saqtalǵanyn kórip, súısindik. Uly adamdardyń sońynda osyndaı umytylmas estelikter men eńbekterdiń qalýy da zańdylyq shyǵar.

Onyń esimi atalǵan jerde elimizdiń Shyǵysy eriksiz oıǵa oralady. О́ıt­keni Tutqabaı Áshimbaev Qazaqstan Kom­partııasy Shyǵys Qazaqstan oblystyq komıtetiniń ekinshi hatshysy retinde bul ólkede óshpes iz, ólmes mura qaldyrdy. Ol óńirdiń ónerkásibin órge súıredi. Kadrdyń da qadirin jaqsy bildi. El men jerge degen súıispenshiligi árdaıym ony erekshelep turdy. El ıgiligine baǵyttalǵan isteriniń áli kúnge deıin halyq jadynan umytylmaýynyń syry da osynda.

Aǵanyń eńbegi elenbeı qalǵan joq. 1973 jyly jańadan qurylǵan Mańǵy­shlaq oblystyq komıtetiniń birinshi hat­shy­lyǵyna taǵaıyndalýy sol eńbektiń elengeni hám úlken jaýapkershiliktiń júk­telgeni emes pe?! Ol bul óńirde de ómir­sheń jobalardy júzege asyryp, munaıly ólkeniń áleýetin durys jolǵa baǵyttaı bildi.

Tutqabaı Áshimbaevtyń áýletine degen qamqorlyǵy da bir bólek áńgime. Aınalasyna únemi shýaq shashyp júretin ol, О́skemenge qyzmet babymen aýysqanda ózimen birge jıeni – meni de erte keldi. Sol kezdegi Lenın atyndaǵy Qazaq polı­te­hnıkalyq ınstıtýtyn bitirgen men qaladaǵy zaýyttardyń birinde sehqa je­tek­shilik ettim. Tutqabaı aǵa jıeniniń shańyraq kóterip, bas quraýyna da yqpal etti. Zaısan aýdanynyń týmasy Gúlmıra esimdi boıjetkenmen tanystyryp, tabys­tyrdy. Aǵanyń alqaýymen qurylǵan Álimbetovter shańyraǵy búginde úlgili, ónegeli otbasyǵa aınaldy. Bir shańyraqtan eki ǵylym doktory shyqty.

Tutqabaı Áshimbaev 1940 jyldyń kúzinde ásker qataryna shaqyryldy. Ol kezde Úlken Shý kanalynda tehnık-qury­lysshy bolyp jumys isteıtin. Áskerı mindetin Rostovtaǵy Don qalasynyń batysyndaǵy jaıaý ásker polkinde bas­tady. Aǵa óz estelikterinde áskerı ómir­ge endi aralasqan jastardyń qandaı qıyn­dyqtardan ótip, shyńdalǵanyn, ko­ma­ndırlerdiń qatań talaby jigitterdi shynyqtyra hám shıryqtyra túskenin jaqsy baıandaıdy. Soǵys bastalǵanǵa deıin tyńǵylyqty áskerı daıyndyqtan ótken Tutqabaı aǵa atý, jaqynnan urys salý mánerin jetik meńgergen. Kúzet qyzmetine de yjdahatty. Onyń saıası daıyndyǵy da ózgelerden daralanyp turatyn. Jaıaý ásker qyzmetiniń qıyndyǵy kóp, álbette. Biraq mundaı aýyrtpalyqtardy sergektigi men utqyrlyǵynyń arqasynda ońaı eńserip shyqty. Ol qabileti men saýattylyǵynyń arqasynda batalondaǵy zamandastarynyń aldy boldy.

Sol kezde jaǵdaı tym shıelenisip, nemis avıasııasy eldiń qorǵanysyn qırata túskeni tarıhtan belgili. Keıin jaýdyń aýyr artıllerııasy iske kiristi. Bularǵa qarsy turý bizdiń tarapty birshama tıtyq­tata túskeni de jasyryn emes. Jaý áskeri Rostovtaǵy Don qalasyn basyp alýdy kózdedi. Qatardaǵy jaýynger Tutqabaı Áshimbaev áskerı qyzmetin ótep júrgen batalon qarsy taraptyń shabýyldaryna tosqaýyl qoıyp, óz pozısııasynan shegingen joq. Biraq eki taraptyń kúshi teń emes edi. Bizdiń ásker nemistiń aýyr artıllerııasyna zeńbirek, granata, avtomat, vıntovka sekildi jeńil-jelpi qarýmen ǵana qarsy turdy. Soǵan qaramastan qarsy taraptyń shabýyldary nátıjesiz aıaqtalyp jatty. Bizdiń jigitterdi rýh pen namys, birlik pen tutastyq alǵa jetele­geni daýsyz. Tutqabaı Áshimbaevtyń este­lik­terinen biletinimiz – jaıaý áskerdiń negizgi bóligi Qazaqstan men Ortalyq Azııa elderinen shaqyrylǵan jas jaýyngerlerden quralǵan. Tutqabaı aǵa áýelde olardyń shabýyl kezinde qorqynyshqa boı aldyryp, keıinnen ıektegen úreıdi úlkenderdiń kómegimen jeńip shyqqanyn aıtyp otyratyn.

Rostovtaǵy Don qalasy jaýdan azat etilip, 1941 jylǵy jeltoqsannyń sońy men 1942 jylǵy qańtardyń basynda keıbir áskerı bólimder qalaǵa qaıtarylyp, qaıta jasaqtala bastady. Sapynda Tutqabaı aǵa bar batalon da qaıta jasaqtalýǵa jibe­rildi. Vzvodtardyń, rotalar men ba­talondardyń jeke quramy NKVD tarapynan muqııat tekserildi. Qatardaǵy jaýynger Tutqabaıǵa eshqandaı eskertý jasalǵan joq. Bilimdiligimen, áskerı tártipke beriktigimen kózge túsken ol basshylyqtyń senimin aqtady. Áskerı bólimderdi qaıta jasaqtaý kezinde kishi komandırlerdiń jetispeýshiligi anyq baı­qa­lady. Laıyqty jaýyngerlerdi kishi komandırlerdi daıarlaý kýrstaryna jiberý týraly sheshim qabyldanady. Bul qatarǵa T.Áshimbaev ta alynady. Ony Tash­kenttegi jaıaý ásker ýchılıshesine jiberedi.

Tutqabaı Áshimbaevtyń jeke qorynda onyń maıdandaǵy joldastary jazǵan gazet maqalalary men hattar saqtalǵan. Onda Tutqabaı aǵanyń jaýyngerlik is-qımyldarǵa qatysýdaǵy erekshe qabileti tolyq qamtylǵan. Jyly estelikter de jeterlik. Máselen, «Kazahstanskaıa pravda» gazetine 1986 jyly Rostov oblysynan hat kelipti. Avtor B.Fedorenko bylaı dep jazady: «Leıtenant T.Áshimbaevpen 1942 jyly Tashkent túbinde tanystyq. Oqý ornyndaǵy partııa uıymynyń hatshysy retinde Tutqabaı jaýyngerler, serjanttar men ofıserler arasynda aýqymdy tárbıe jumystaryn júrgizdi. Pikirtalasty jaqsy kóretin. Saıası ta­ny­my­nyń keńdigi, oılaý qabiletiniń joǵarylyǵy, dáldikpen sóıleýi bárimizdi tańǵaldyratyn. S.Tutqabaevpen ótken kúnder qyzyqty edi.

1944 jyldyń mamyrynda bizdi maı­danǵa jiberdi. 1-shi Baltyq maıdanyna kirisimen Tutqabaıdy 31-shi sheka­ra pol­kiniń manevrlyq toby saıası bó­lim koman­dıriniń orynbasary etip t­a­ǵaıyndady.

Beshenkovıchı qalasynyń aýmaǵyndaǵy ormanda manevrlyq top qııan-keski urysqa aralasty. Shekarashylar kóp shyǵynǵa ushyrady. Pýlemetti ıelengen jaýynger qaza tapqanda, Tutqabaı erlik jasap, pýlemetshiniń mindetin óz moınyna aldy. Sóıtip, jaýdy qoǵadaı japyrdy. Osy erligi úshin T.Áshimbaev «Qyzyl juldyz» ordenimen marapattaldy. Budan da aýyr urystar ótti. Sonyń bárinde jas leıtenant jaýyngerlerdi jigerlendirip, alǵa bastady. Ol Kenıgsberg qalasy Shyǵys Prýssııa bekinisindegi tórt kúndik shabýylǵa qatysyp, soǵystaǵy mindetin aıaqtady. Soǵystan keıin Tutqabaı shekara­lyq otrıadtardyń birine aǵa nasıhatshy bolyp taǵaıyndaldy».

Atalǵan maqaladaǵy basty keıipker­lerdiń biri Máýlen Ǵazalıev ta qandy urys­tardyń dál ortasynda bolǵan. Tipti, 1943 jyldyń ortasyndaǵy Kýrsk túbindegi taǵdyrsheshti shaıqasqa da qa­tys­qan. Belorýssııany azat etý kezinde Manevıchı stansasynda nemis bombasy snarıadtar tıelgen quramnyń kúl-talqanyn shyǵarady. Jarylystyń saldarynan jaýynger Ǵazalıev 15 metr jerge ushyp túsken. Saldarynan aýyr kontýzııa alady. О́kinishke qaraı, onyń zardabyn beıbit ómirde kóp tartty. Jyl ótken saıyn qos bilegi kóp qaltyldaıtyndy shyǵar­dy. Soǵystyń salǵan jarasy osyndaı edi ǵoı. Degenmen Máýlen Ǵazalıev talantty, energııasy mol, jan-jaqty basshy, op­tımıst adam retinde kópshilik esinde saqtaldy.

Osy oraıda Máýlen Ǵazalıevtiń balalary jaıly az-kem aıtyp ótken jón bolar. О́ıtkeni bul áýlettiń tarıhy tańdaı qaqtyrmaı qoımaıdy. Bir otbasydan tórt ǵylym doktory shyqqan. Uly Arystan Ǵazalıev Memlekettik syılyqtyń laýreaty, Ulttyq Ǵylym akademııasynyń akademıgi atandy. Ol birneshe jyldar boıy Qaraǵandy memlekettik tenhıkalyq ýnıversıtetin, Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin, Shyǵys Qazaqstan memle­kettik ýnıversıtetin basqardy. Olardyń jan-jaqty damýyna jol ashty. Al Máýlen aǵanyń nemeresi Merýert 27 jasynda doktorlyq dıssertasııa qorǵap, byltyr Ulttyq Ǵylym akademııasynyń korrespondent-múshesi bolyp saılandy.

Máýlen Ǵazalıev soǵys bastalǵan sátten bastap Tutqabaı aǵamen birge bolǵan. Maıdandas dostardyń soǵys aıaqtalar sátte Berlınge saıahattap barǵany bar. Sirá, jeńisti Berlınde qarsy alýdy qalasa kerek. Shynymen de, tabandatqan tórt jyl boıy qandy maıdannyń ortasynda júrip, jeńisti Berlınde qarsy almaý aqylǵa qonbaıdy ǵoı?! Olar Germanııanyń ortalyq bóligine jetedi. Reıhstagtyń qabyrǵasyna jaýyngerlik súńgi-pyshaqpen esimderin oıyp jazady. Olardyń soǵystaǵy joly da osyndaı qaharmandyqpen támamdalǵan.

T.Áshimbaevtyń shákirtteri kóp. Olar­dyń qatarynda T.Sharmanov, G.Kúlkibaev, B.Raqyshev, Qaıypov jáne basqalardy atap ótýge bolady. Olar uly ustazdy únemi erekshe yqylaspen eske alady. Tutqabaı aǵa naǵyz halyqtyq muǵalim bola bildi. Qaraǵandylyqtardyń júreginde ol dál osylaı saqtalǵan.

Túımebaı Áshimbaev – zııaly zerdesi

Tutqabaı Áshimbaevtyń týǵan aǵasy, eldiń birshama zııalysyn «jalmaǵan» GÝLAG-ta alty jylyn ótkizgen Túımebaı Áshimbaıuly bertinde ótken kúnderdi erekshe tebirenispen eske alatyn. Ol da soǵys ardageri. Lenıngradty qorǵaýǵa qatysqan. Maıdan shebinde júrip qazaq gazetin shyǵarǵan.

Ol lagerde birge otyrǵan adamdar týraly tek jaqsy sózder aıtatyn. Túımebaı aǵa lagerde Baıronnyń «Don-Jýanyn» aýdarǵan Tatıana Grıgorevna Gnedıchpen tanysady. Bul týyndynyń kóp bóligi dál osy GÝLAG-ta jatqanda aýdarylǵan (lagerde kitap bolmaǵandyqtan, aýdarma este saqtalǵan nusqasy boıynsha aýdarylǵan). Túımebaı aǵa onymen uzaq jyldar boıy tyǵyz baılanysta bolǵan.

Kýrstasy, keıinnen Keńes Odaǵynyń Batyry atanǵan, KSRO Memlekettik bankiniń Basqarma tóraǵasy bolǵan V.S.Alhımov ta Túımebaı aǵamen dostyq baılanysta bolǵanyn maqtan tutatyn.

Reseıdiń belgili aqyny Mıhaıl Dýdın soǵys jyldary «Otandy qorǵaýda» maıdan gazetimen tyǵyz baılanysta bolǵan. Ol 1982 jyly Túımebaı Áshimbaıulyna óleńder jınaǵyn qoltańba jazyp syıla­ǵan. Onda «Lenıngrad qorshaýynan este­lik. Izgi nıetpen M.Dýdın» dep jazylǵan.

Jetpisinshi jyldary «Otandy qor­ǵaýda» gazetiniń orys nusqasynyń redaktory Maksım Gordon Túımebaı Áshim­baıulyna hat jazǵan. Onda «Lenıngrad isi» boıynsha Qarlagta 10 jyl otyrǵanyn, repressııaǵa ilikkenin aıtady. M.I.Gordon birneshe kitap jazdy. Sońǵylarynyń biri «Nevskıı 2. Maıdan gazeti redaktorynyń jazbalary» dep atalady. Osy kitaptyń bir taraýy Túımebaı Áshimbaevqa arnalǵan. Sondaı-aq munda qazaq basylymynyń jýrnalısteri A.Syzdyqbekov, T.Áshim­baev, B.Jumaǵalıevtiń túsken sýreti de bar. Avtor qoltańba jazyp syılapty: «Maıdandas dosym, jaýynger, jýrnalıst, Lenıngradty qorǵaýshy, osy kitaptyń basty keıipkerleriniń biri Túımebaı Áshimbaevqa shyn júrekten usynamyn. M.Gordon. Lenıngrad, mamyr, 1978 jyl».

Keıde Túımebaı Áshimbaıuly joǵary oqý ornyn oıdaǵydaı aıaqtaǵanda 40-50 jyl­dary-aq eldiń aldyńǵy qatarly eko­no­mısteriniń birine aınalar edi ǵoı dep oılanamyn. О́ıtkeni ol Álı­han Bó­keı­han, Smaǵul Sádýaqasov eńbek­terin­degi ekonomıkalyq ǵylymdy úsh onjyl­dyqtan keıin abyroımen jalǵas­tyrdy. Qazaqstan ekonomıkasyn qurýda Túımebaı Áshimbaıulynyń sińirgen eńbegi zor.

Túımebaı Áshimbaıuly qazaq halqy­nyń talantty uly. Al talant – Táńirden. Buǵan ata-ananyń da sińirgeni mol. Ol osy talantty tynymsyz eńbekpen, erekshe qabiletpen ushtastyra bildi. Túımebaı Áshimbaıuly ǵylymda ǵana emes, ózi ara­lasqan isterdiń bárinde erekshe kózge tústi.

Ol kisiniń otbasy týraly da kóp aı­tý­ǵa bolady. Túımebaı aǵanyń jary Ra­shıda Ospanqyzy kórikti, symbatty jan edi. Qaıyrymdylyǵy, qonaqjaılyǵy tipti bólek-tin. Úlken qyzy Natalıa Túı­me­baıqyzy Sankt-Peterbýrgte tura­dy. Dostoevskıı mýzeıiniń dırektory bolyp jumys isteıdi. Semeıge jıi kelip turady. Mundaǵy Dostoevskıı mýzeıimen tyǵyz baılanysta. О́z isiniń has sheberi. Orystyń uly jazýshysynyń murasyn uzaq jyldar boıy ulyqtap keledi. Ekinshi qyzy Alıda Túımebaıqyzy – ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor. Qazaqstannyń ekonomıka ǵylymyna zor eńbek sińirgen jandardyń biri. О́kinishke qaraı, az ǵana ǵumyr keshti. Degenmen, esimin tarıhta qaldyrdy. Ju­baıy Rahman Alshanovpen birge úsh bala tárbıelep ósirdi. Olardyń úl­ke­ni belgili saıasattanýshy Danııar Áshim­baev ekenin atap ótken jón. Osy oraıda Áshimbaevtar áýletiniń kúıeý balasy Rahman Alshanuly týraly áńgime qozǵaýdyń reti kelip tur. Onyń bastamasymen bir kezde Túımebaı Áshimbaıuly shyǵarǵan «Otandy qorǵaýda» gazeti kitap bolyp jaryqqa shyqty. Son­daı-aq Rahman Alshanov Tutqabaı Áshimbaıulynyń 100 jyldyǵyna oraı «Estelikter» kitabynyń basylyp shyǵýyna erekshe úles qosty. Igi isti bastan-aıaq qadaǵalap, abyroımen aıaqtady.

Bizdiń ǵasyrdyń kúrdeli kezeńderiniń kóbi Túımebaı men Tutqabaı Áshimbaı­uldarynyń ómirine kóleńkesin túsir­meı qoıǵan joq. Biraq olar kese-kólde­neńdegen qıyndyqtardyń bárin eńserip, tabandylyq tanytty. Dittegen maqsatqa qol jetkizdi. Baıandy bolashaqqa umtyldy.

Túımebaı men Tutqabaı Lenıngradta oqyp júrgende úlken aǵasy О́mirbaı elden sálem-saýqat joldap turady eken. Olar bul kisiniń qamqorlyǵyna ómir boıy rıza bolyp ótti. Eger sol kezde О́mir­baı aǵa bolmaǵanda, olardyń Le­nıngradta kún kórýiniń ózi ekitalaı edi. Bul týraly Túımebaı Áshimbaıuly talaı aıtqan bolatyn.

Lenıngradty qorǵaý operasııasyna qatysqan qatardaǵy jaýynger Zaırolla Nyǵmatýllın sol kezdegi aýyr kúnder tý­ra­ly «Otandy qorǵaýda» gazetiniń 1943 jylǵy 3 qyrkúıegindegi nómirine maqala jazǵan.

Lenıngradty qorǵaýǵa qatysqandardyń qatarynda Zııada Moldahmetov te bar. Ol aýyr jaraqat alyp, týǵan jeri Soltús­tik Qazaqstanǵa jaraly kúıde oralǵan. Keıin beıbit ómirge aralasyp, bes ba­la tárbıelep ósirdi. Olardyń ekeýi áýlet­tiń atyn alysqa taratty. Akademık Eren­ǵaıyp Shaıhýtdınov Máskeýdegi joǵary oqý ornyn aıaqtap, kandıdattyq jáne dok­­tor­lyq dıssertasııalaryn qor­ǵa­dy. 20 jyldan astam ýaqyt boıy Lenın atyn­­daǵy Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtý­tyn basqardy (qazirgi Q.Sátbaev atyn­daǵy QazUTÝ). Ekinshi uly Zeınolla Mol­dahmetov akademık atanyp, aldymen Shym­kent tehnıkalyq ýnıversıtetine, keıin E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy mem­lekettik ýnıversıtetine jetekshilik etti.

900 kúnge jalǵasqan Lenıngrad qor­shaýyn­da Túımebaı Áshimbaev joldasta­rymen birge jaý qorshaýyndaǵy qalada qalady. Olar maıdan dalasyna ózderi qa­tynaǵan. Maıdan jelisine deıin tram­vaıǵa otyryp barady eken. Qazaq jaýyn­gerleriniń erligi týraly materıaldar jazdy. Olardyń kóbi orys tilin bilmeıtin. Sondyqtan qazaq tilinde mundaı gazet shyǵarýdyń mańyzy zor boldy. Bul ıdeologııalyq, áskerı hám saıası turǵy­dan mańyzdy edi. Mamandardyń 26 maı­dan gazetiniń ishinen qazaq tilinde shyqqan «Otandy qorǵaýda» basylymyn úzdikterdiń qataryna qoıýy da tegin emes.

Túımebaı Áshimbaevty jáne gazettiń ózge de qyzmetkerlerine ultshyl dep kiná taqty. Taǵylǵan kiná «olar qazaq tilinde kóp jazǵan». Alaıda taǵylǵan aıyppen kelisý múmkin emes. Sebebi gazet áý bas­ta maıdandaǵy qazaqtar týraly jazý úshin ashylǵan bolatyn. Bul gazetke ózge ult ókilderi týraly da birshama maqala jazylǵanyn atap ótken jón.

Túımebaı Áshimbaevty áskerı trıbýnal 58-shi bappen «Halyq jaýy» retinde 6 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrdy. Redkollegııa tolyqtaı taratylyp, gazettiń jumysy birjola toqtady. Atalǵan qylmystyq is áli kúnge deıin KGB-nyń arhıvinde «qupııa» degen belgi­men saqtaýly. Bulardyń ústinen arym-shaǵymdy kimniń jazǵany áli qupııa.

Túımebaı Áshimbaevtyń qyzy Natalıa anasy – Túımebaı aǵanyń alǵashqy jary Aleksandra Golýbeva aıtqan myna bir estelikpen bólisip edi. Onyń aıtýynsha, úıdi tintýge kelgende, Aleksandra Golýbeva dıvanda otyrǵan kúıi ornynan turmapty. Al gazettiń tigindisi álgi dıvanda jasyrylǵan. Tintýge kelgender gazet tigindisin taba almaı ketken. Al gazettiń qalǵan danalary sol sátte-aq joıylǵan.

Men gazet shyǵarylymynyń barlyǵyn muqııat qarap shyqtym. Myńdaǵan adam­nyń aty kezdesti. Bul degen osynshama taǵ­­dyr degen sóz! Bálkim, osynaý qundy qu­­jat­tar arqyly soǵys kezinde qaza tap­qan jaqyndaryn taýyp alýǵa bolatyn shy­ǵar...

Sondaı-aq gazet tigindilerinen sol kez­de qazaq tilindegi áskerı termınolo­gııa­nyń, ulttyq ofıserliktiń qalaı qalyp­tas­qa­nyn kórýge bolady. El tarıhynyń erlik­ke toly paraqtary áli de zertteýdi qajet etedi.

Jaýynger qazaqtar Lenıngradty jaý­dan azat etýde jappaı erlik kórsetkeni tarıhtan málim. Bul týraly «Otandy qorǵaýda» gazetiniń betterine talaı jazyldy. Qıly-qıly kezeńderden búginge jetken gazettiń tigindisi bólek kitap bolyp jaryqqa shyqqanyn joǵaryda aıttyq. Onyń avtorlary – Turan ýnıversıtetiniń rektory, professor R.Alshanov jáne Ulttyq ınjenerlik akademııanyń korrespondent múshesi, professor Ú.Álimbetov.

Tutqabaı Áshimbaevtyń 100 jyldyǵy­na oraı S.Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan ýnıversıtetinde stýdentterge arnalǵan akt zaly ashyldy. Qazaqstandyq ekonomıka mektebiniń negizin qalaýshy Túımebaı Áshimbaevtyń esimi Tarazdaǵy ortalyq kóshelerdiń birine jáne orta mektepke berilgen. Túımebaı Áshimbaıuly AQSh, Kanada, Úndistan, Japonııa memle­ketterine barǵan Qazaqstan delegasııasyna jetekshilik etken. Onyń jumysyn Leonıd Kantorovıch, Tıgran Hachatýrov, Leonıd Abalkın, Pavel Býnıch sekildi Nobel syılyǵynyń laýreattary joǵa­ry baǵalaǵan. Almatydaǵy Ǵylym aka­de­mııasynyń ortalyq ǵımaratynda T.Áshim­baevqa memorıaldy taqta ornatylǵan.

Osy oraıda S.Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan ýnıversıtetiniń rektory, jas áriptesimiz Muhtar Tólegenge aıtar alǵysymyz sheksiz. Ol Tutqabaı Áshimbaevtyń 100 jyldyǵyna arnalǵan is-sharalardy joǵary deńgeıde uıym­dastyrdy jáne T.Áshimbaev týraly «Este­likter» kitabynyń shyǵýyna úles qosty. Budan bólek Muhtar Ádilbekuly «Otandy qorǵaýda» gazetiniń 500 danasyn shyǵarǵanyn da atap ótken jón.

Aǵaıyndy Tutqabaı men Túımebaı Áshimbaevtardyń ǵıbratqa toly ǵumyry kópshilikke úlgi-ónege.

 

Úsen ÁLIMBETOV,

ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor

 

О́SKEMEN