Keshe Úkimet basshysy Serik Ahmetovtiń qatysýymen Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstrliginiń keńeıtilgen alqa májilisi bolyp ótti. Onda mınıstr Erbolat Dosaev Mınıstrliktiń 2013 jylǵy jumysynyń qorytyndysy jáne 2014 jyldyń basym mindetteri týraly baıandama jasady.
Memleket basshysynyń alǵa qoıǵan mindetterin naqty is júzine asyryp, álemdik naryqtaǵy turaqsyzdyqqa qaramastan 2013 jyly elimizdiń ekonomıkalyq ósýi 6 paıyz deńgeıinde qamtamasyz etildi. Jan basyna shaqqandaǵy ishki jalpy ónim 13,0 myń AQSh dollaryn qurap, ótken jylǵy kórsetkishten 6,7 paıyzǵa artty. Baıandamashy atap kórsetkendeı, IJО́ ósiminiń 65 paıyzy kórsetiletin qyzmetter esebinen, atap aıtqanda, saýdada – 12,7 paıyz, kólik salasynda – 7,5 paıyz, baılanysta 14 paıyz ósý esebinen qamtamasyz etildi.
Turaqty makroekonomıkalyq jaǵdaı el ekonomıkasynyń ósýine tikeleı yqpal etti. 2013 jyly ınflıasııanyń jyldyq deńgeıi sońǵy 15 jyl ishindegi eń tómengi mejege jetip, 4,8 paıyzdy qurady. Qazaqstannyń halyqaralyq rezervteri aıtarlyqtaı ósti. 2014 jylǵy 1 qańtardaǵy jaǵdaı boıynsha halyqaralyq rezervter men Ulttyq qordyń aktıvteri 95,2 mıllıard AQSh dollaryna jetip, 2012 jylmen salystyrǵanda 10,7 paıyzǵa artty.
Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstrliginiń esepti kezeńdegi qyzmeti negizinen «Qazaqstan-2050» Strategııasynyń alǵashqy kezeńin is júzine asyrýǵa baǵyttaldy. Osy oraıda múmkin bolatyn daǵdarystyq jaǵdaılarǵa jedel jáne tıimdi jaýap berý maqsatynda 2013 jyly kóp deńgeıli daǵdarysqa qarsy is-qımyl jasaýdyń naqty qadamdyq josparlary jasalyndy. Osy jospar sheńberinde turaqty baqylaýda ustaıtyn 15 naqty ındıkatorlar belgilendi. Mınıstrliktiń aldaǵy ýaqytta atqaratyn jumysy negizinen «Qazaqstan-2050» Strategııasyn, Memleket basshysynyń ústimizdegi jyly halyqqa arnaǵan Joldaýynan týyndaıtyn jáne Elbasy 14 aqpandaǵy Úkimettiń keńeıtilgen májilisinde alǵa qoıǵan naqty mindetterdi is júzine asyrýǵa baǵyttalady.
Bul rette makroekonomıkalyq turaqtylyqty qamtamasyz etip, ekonomıkanyń senimdi ósimin qamtamasyz etýge birinshi kezekte basymdyq beriledi. Ústimizdegi jyldyń qańtar aıynda Memleket basshysy Qazaqstannyń álemdegi eń damyǵan 30 memleketiniń quramyna kirý jónindegi tujyrymdamasyn belgilep berdi. Tujyrymdama elimizdiń 2050 jylǵa deıingi damý baǵdarlamasyndaǵy 5 strategııalyq baǵytty aıqyndady. Osyǵan baılanysty mınıstrlik bul tujyrymdamany iske asyrý jónindegi 2020 jylǵa deıingi sharalar josparyn belgiledi. Sonymen birge, mınıstrlik elimizdiń el ekonomıkasynyń turaqty damýyn qamtamasyz etý maqsatyndaǵy salaaralyq úılestirýshi retindegi mindetterine barynsha basymdyq beredi. Ústimizdegi jyly IJО́ ósimi 6 paıyzdyq deńgeıde qamtamasyz etilýi kerek. Osy maqsatqa jetý jolynda belgilengen sharalar naqty jáne júıeli túrde oryndalýy qajet.
Elimizde iskerlik belsendilikti qoldaý maqsatynda Memleket basshysynyń tikeleı bastamasymen 2014-2015 jyldary Ulttyq qordan 1 trıllıon teńge qarjy bólinedi. Bul qarjy negizinen qaıta óńdeý óndirisin damytý úshin shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerin jeńildetilgen nesıelermen qamtamasyz etýge, ındýstrııalandyrýdyń basymdyq berilgen baǵdarlamalar boıynsha is júzine asyrylatyn jobalardy qarjylyq qoldaýǵa, ekinshi deńgeıli bankterdiń «jumys istemeıtin» nesıelerin satyp alý arqyly bank sektoryn saýyqtyrý maqsattaryna jumsalatyn bolady. El ekonomıkasynyń damýyn qamtamasyz etýde tıimdi salyq saıasatyn júrgizýdiń mańyzy zor. Elimizdiń salyq saıasatyn jetildirý jáne onyń tıimdiligin arttyrý maqsatynda mınıstrlik qoldanystaǵy salyq jeńildikterine revızııa jasaıtyn bolady. Qazirgi kezde elimizdiń Salyq kodeksinde jalpy quny 1,3 trıllıon teńge bolatyn 281 jeńildik qarastyrylǵan. Osy tekseris qorytyndysynda Salyq kodeksine ózgerister engizý jóninde usynys belgilenedi. Osyǵan baılanysty zań jobasy bıylǵy jyldyń qyrkúıek aıynda Parlamentke usynylatyn bolady. Mınıstrliktiń keńeıtilgen alqa májilisinde jasaǵan baıandamasynda Erbolat Dosaev memlekettik aktıvterdi basqarý saıasatyn, memlekettik basqarý jáne josparlaý júıesin jetildirý máselelerine de jan-jaqty toqtaldy.
Baıandamashy óz sózinde 2014 jyly elimizde ótkiziletin mańyzdy halyqaralyq sharalardy atap ótti. Bıylǵy jylǵy mamyr aıynda Astana qalasynda Azııa Damý banki Basqarýshylar keńesiniń jyl saıynǵy 47-shi otyrysy ótkiziletin bolady. Oǵan 3,5 myńnan astam delegattar qatysady dep kútilýde. Sonymen birge, mamyr aıynda dástúrli VII Astana ekonomıkalyq forýmy ótkiziledi. Halyqaralyq EKSPO-2017 kórmesin ótkizý jáne oǵan daıyndyq barysy sheńberinde «Astana EKSPO-2017» kórme kesheni qurylysynyń jobalyq-smetalyq qujattaryn belgileý jumysy aıaqtalyp, kórme kesheniniń qurylysyn salý jumysy bastalady.
Keńeıtilgen alqa májilisinde Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý vıse-mınıstri Tımýr Jaqsylyqov, Parlament Májilisiniń depýtaty Gúljan Qaraǵusova, Azııa Damý bankiniń Qazaqstandaǵy ókildigi basshysynyń mindetin atqarýshy Ásel Chyngyshovalar sóz sóıledi.
Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstrliginiń keńeıtilgen alqa májilisin Premer-Mınıstr Serik Ahmetov qorytyndylap, mınıstrliktiń aldynda turǵan negizgi mindetterge toqtalyp, naqty tapsyrmalar berdi. Búgingi alqa májilisi mınıstrlikter boıynsha ótkizilip otyrǵan sońǵy keńeıtilgen alqa májilisi ekenin aıta kelip, Úkimet basshysy Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstrliginiń ekonomıkany odan ári damytý maqsatyndaǵy memlekettik baǵdarlamalardy úılestirip otyratyn eń mańyzdy organ ekenin atap kórsetti. «Elbasy makroekonomıkalyq turaqtylyqty qamtamasyz etý úshin Úkimetke naqty tapsyrmalar berdi», dep atap kórsetti Serik Ahmetov. Odan ári Úkimet basshysy Elbasynyń bıylǵy Joldaýynan týyndaıtyn mindetterge baılanysty mınıstrlik mańyzdy memlekettik baǵdarlamalardy tolyqtyrýy qajet ekendigin eske saldy.
El ekonomıkasynyń damýy negizgi bazalyq salalardyń jumysyna baılanysty ekenin eskertken Premer-Mınıstr Qashaǵan ken ornynda oryn alǵan problemalarǵa da toqtalyp ótti. «Qashaǵan bul óte tamasha joba, ol eń ozyq tehnologııalarǵa negizdelgen. Biraq bul jobany júzege asyrý barysynda kúrdeli tabıǵı qıyndyqtar kezdesip otyr. Jerasty qysymdaryna qubyrlar shydamaı, Qashaǵan jobasy ýaqytsha toqtap tur», dedi Úkimet basshysy. Bıylǵy jyldyń ekinshi jartysynda Qashaǵan ken orny tolyq qýatynda jumys isteı bastaıdy.
Odan ári Premer-Mınıstr aýyl sharýashylyǵy salasynyń asa mańyzdy baǵdarlamasy – «Agrobıznes-2020» baǵdarlamasyna nazar aýdardy. Bul aýyl sharýashylyǵy salasy úshin óte mańyzdy baǵdarlama ekendigin aıta kelip, elimizde qaıta óńdeý óndirisin damytý máselelerine toqtaldy. Odan ári teńge baǵamynyń ózgertilýine toqtala kelip, Úkimet basshysy ústimizdegi jylǵy bıýdjetke erekshe kóńil aýdarý qajettigin eskertti. «Bul rette barlyq áleýmettik mindettemeler tolyq kóleminde oryndalýy kerek. Sondyqtan Ekonomıka mınıstrligi az ýaqyttyń ishinde aǵymdaǵy jylǵy respýblıkalyq bıýdjetti naqtylaý jónindegi jumysty oryndaýy kerek», dedi Úkimet basshysy. Sonymen birge, Premer-Mınıstr kásipkerlikti qoldaý máselesine de jan-jaqty toqtaldy. «Elbasynyń Jarlyǵyna sáıkes 2 sáýirden bastap shaǵyn jáne orta bıznesti tekserý máseleleri toqtatylady. Tekseristerdi jetildirý máseleleri boıynsha jańa saıasat qalyptasatyn bolady. Bul jumys Úkimettiń turaqty baqylaýynda jáne Elbasy Jarlyǵy sheńberinde túbegeıli jáne úlken ózgerister engiziletin bolady», dep atap kórsetti Premer-Mınıstr.
Jylqybaı JAǴYPARULY,
«Egemen Qazaqstan».