Eldiń mejeli, mereıli jyly bolady. Mine, bıyl – Táýelsiz Qazaqstan Respýblıkasynyń 30 jyldyǵy. Bul ótken jolymyzǵa zer sala qaraıtyn, ózimizge de, jetistikterimizge de esep beretin tusymyz.
Osy oraıda, Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń «Táýelsizdik taǵylymy» atty maqalasyn barshamyz shyn yqylaspen oqyp, ózimiz el Táýelsizdiginiń 30 jyldyq mereıtoı qarsańynda álemdik órkenıettiń aldyńǵy shebi, dúnıedegi damyǵan elderdiń qataryna qosylǵanyn maqtanyshpen sezinip otyrmyz. Táýelsiz Qazaqstan úshin ol – úlken beles, asqaraly asý. Avtor mundaıǵa tek rýhy kúshti, birligi bekem jurt qana qol jetkize alatynyn atap ótti.
Nursultan Ábishuly buryn kóp aıtyla bermeıtin keıbir derekti halyqtyń nazaryna usyndy.
Keńes Odaǵy toqyraý kezinde joǵary bılik bekitken jospar men qosyp jazýǵa negizdelgen keńestik ekonomıka, jalań oı, jadaǵaı pikirli kommýnıstik ıdeologııa qoǵam damýyn tyǵyryqqa tiredi. Elbasy el ekonomıkasynda oryn alǵan múshkil haldi Qaraǵandy oblystyq partııa komıtetinde basshylyq qyzmet atqarǵan 70-jyldardyń sońynda aıqyn ańǵara bastaǵanyn, Qazaq KSR Úkimetiniń basshylyǵyna taǵaıyndalǵan 80-jyldary jaǵdaı tipti asqynyp turǵanyn eske aldy. M.S.Gorbachevtiń «qaıta qurýy» toqyraýǵa belshesinen batqannan keıin Odaq quramyndaǵy 15 respýblıka túgeldeı óz egemendigin jarııalady. Osylaısha, 1991 jyldyń 1 jeltoqsanynda el tarıhyndaǵy Tuńǵysh prezıdenttik saılaý ótkizilip, onda halyqtyń 98%-dan astamy N.Nazarbaevqa qoldaý bildirdi.
Kópten kútken kún týyp, Joǵarǵy Keńestiń 1991 jylǵy 14 jeltoqsanynda ótken 12-shaqyrylǵan 7-sessııasynyń talqylaýyna «Qazaqstannyń memlekettik táýelsizdigi týraly» Konstıtýsııalyq zań jobasy shyǵarylyp, 16 jeltoqsanda kópshilik daýyspen qabyldandy. Bul kezde N.Á.Nazarbaevtyń tarıhı róli zor ekenin aıta ketýimiz qajet. Bul bárimiz kópten kútken aıshyqty mezet, tarıhı oqıǵa edi. Biz táýelsizdikke beıbit jolmen qol jetkizsek te, oǵan barar jolda babalar qany az tógilgen joq. Táýelsizdik sol kıeli qannyń óteýi edi. Elbasy munyń bárin biz sengen, tárbıelegen búgingi jas urpaq bilsin, sanasyna sińirsin dep jazyp otyr.
«Táýelsizdikti jarııalaý ońaı emes, ony búkil álemge moıyndatý odan da qıyn edi», dep jazǵan Nursultan Ábishuly Qazaqstan táýelsizdiginiń osyndaı bıik deńgeıde moıyndalýyn da aldyn ala oılastyryp qoıǵanyna arnaıy toqtaldy.
«Yntymaǵy jarasqan eldiń tabysy tasyp, abyroıy asady. Berekesi qashqan eldiń qýaty kemip, quty qashady. Otyz jyl ishinde biz ǵasyrlarǵa bergisiz damý jolynan óttik. Aýyz toltyryp aıtar tabystarymyz da az emes», dedi Elbasy.
Táýelsizdik jarııalaǵan soń júıeli saıası reformalar qolǵa alyndy. Osydan jıyrma bes jyl buryn búgingi barlyq jetistikterimizge berik zańnamalyq irgetas bolyp qalanǵan Ata Zańymyz – jańa Konstıtýsııamyz qabyldandy. Búkil halyq bolyp talqylaǵan bul qujat el danalyǵy men yntymaǵynyń, bereke-birliktiń irgetasyna aınaldy.
Táýelsiz elimizdiń basty baılyǵy – adam. Memleketimizdiń tiregi de, altyn dińgegi de – Qazaqstan halqy. Elbasy boıyndaǵy qýat, qyzmetindegi tájirıbe, oıyndaǵy nár – bári-bárin halqyna qyzmet etýge jumsap keledi.
Táýelsizdik te baqyt sııaqty, baǵalaǵan adamnyń, aıalaǵan qoǵamnyń qolyna turaqtaıdy. Halqy tatý, ekonomıkasy qýatty, saıası júıesi turaqty, mártebesi bıik, abyroıy asqaq Qazaqstannyń bolashaǵy keshegiden kemel, búgingiden nurly ekendigine kámil senetinin atap ótti.
Elbasymyzdyń «Táýelsizdiktiń mán-maǵynasy týraly túrli ǵylym ókilderi ózinshe tujyrym jasaıtyny anyq. Biraq bir nárse aqıqat, ol – ata-babalarymyzdyń azattyq jolyndaǵy jan alysyp, jan berisken san ǵasyrlyq kúresiniń zańdy jalǵasy, halyqaralyq qujattarmen bekitilip, máńgilikke berilgen syıy» degen qanatty sózi bar. Biz qanyn da, janyn da qıyp, jerin qorǵaǵan babalarymyzdyń aldynda máńgilik qaryzdarmyz!
Endi búginde azat el bolǵan tusymyzda eseli eńbegimizben, otansúıgish qasıetimizben Táýelsiz Qazaqstanymyzǵa qyzmet etýimiz kerek!
Asqarbek ÚISIMBAEV,
Májilis depýtaty