Sýyqtaǵannan, sý jınalǵannan, saryptan, shorlanýdan, qajalýdan bola beretin býyn aýrýlarynyń da túr-túri bar. Onyń ishindegi revmatoıd artrıt – býyndardyń qabynyp, adamnyń jasy, ómir súrý salty men jaı-kúıine qaramastan, kez kelgen shaldyǵýy múmkin sozylmaly aýtoımmýndy kesel. Máselen, polıartrıtpen kóbine orta jastaǵy, ásirese 36-45 jas aralyǵyndaǵy áıelder aýyrady.
Adam 50, 70, tipti 80 jasynda da osy dertke dýshar bolýy múmkin. Al revmatoıd artrıtpen balalar da (bir jastan 3 jasqa deıin) aýyrady, biraq eresekterge qaraǵanda jeńil túrinde.
«Barlyǵy jaı ǵana sýyq tııýden bastalady. Ádette, eń aldymen jalpy álsizdik, sharshaý sekildi belgiler paıda bolady. Osy belgilerge birte-birte bulshyq ettiń aýyrýy, tersheńdik, dene qyzýynyń joǵarylaýy qosylady. Osydan keıin býyndar aýyra bastaıdy. Bul rette aýrý kez kelgen býyndy zaqymdaýy múmkin. Polıartrıt kezinde tyrnaqtardyń álsiz bolýy, qańqa bulshyqetteriniń bosaýy, plevrıttiń damýy, ókpe tininiń zaqymdanýy sekildi belgiler paıda bolýy múmkin. Onyń kóbisi revmatoıdty túıinderdiń paıda bolýymen ilesedi», deıdi Kardıologııa jáne ishki aýrýlar ǴZI revmatolog dárigeri Marjan Abdýllaeva.
Polıartrıttiń basty belgisi – qol saýsaqtary býyndarynyń zaqymdanýy. Tek qana osy sımptomǵa súıene otyryp dıagnoz qoıýǵa bolady. Biraq tize býyndary aýyrǵan kezde dıag- noz qoıýǵa asyǵýǵa bolmaıdy, sebebi bul basqa aýrýlardyń da belgisi bolýy múmkin.
Osy aýrýǵa tán ekinshi belgi – adam tańerteń oıanǵan kezde óz saýsaqtaryn juma almaıtyndaı, qımyldaı almaýy baıqalady. О́kinishke qaraı, áli de álemde polıartrıttiń naqty sebepteri anyqtalmady. Juqpaly aýrýlardyń, jan kúızelisi, tońý nemese kerisinshe qatty qyzdyrynýdyń saldarynan da ımmýndyq júıe jumysynan jańylatyny belgili. Keseldiń maýsymdyq asqynýlary jáne aǵzanyń fızıologııalyq qaıta almasý kezeńi: jasóspirim jasta, áıeldiń bosanǵannan keıingi kezeń men etekkir toqtaýynyń bastalýy arasyndaǵy baılanys baıqalady. Qalypty jaǵdaıda ımmýndyq júıeniń jasýshalary aǵzanyń óz tinderine zııan keltirmeı, vırýstyq ınfeksııalarmen qarsylasa alady.
Zamanaýı medısınada polıartrıtti emdeý úshin bazıstik terapııany, ıaǵnı ımmýndyq júıe jasýshalarynyń antıdenelerdi shyǵarý belsendiligin tómendetetin em, bazıstik terapııa paıdalanylady. Osyndaı terapııa emdeýdiń alǵashqy kúninen bastap júrgizilip, ómir boıy jalǵasady.
Mamandardyń aıtýynsha, syrqattarǵa únemi qabyldaıtyn preparattar taǵaıyndalady. Tek osyndaı jaǵdaıda ǵana aýrý ýaqyt óte kele basylyp, adamnyń densaýlyǵy durystalyp, jaqsy jaqqa ózgere bastaıdy. Emdeý syrqattyń belsendiligi men uzaqtyǵyna tikeleı baılanysty. Ár naýqasqa jeke emdeý kestesi tańdalady. Metotreksat, metodjekt emdeý ádisiniń altyn standarty bolyp tabylady. Olar kóp dozada qoldanylady jáne keri áserlerdi týdyrmaıdy. Preparattar aptasyna bir ret qana qoldanylady, bul rette aýrýdyń aǵymy baqylanyp otyrady. Densaýlyqtyń jaqsarǵany em bastalǵannan 4-6 aıdan keıin ǵana baıqalady.
Sondyqtan bazıstik terapııamen birge aýyrsynýdy basý úshin jyldam áser etetin nesteroıdti qabynýǵa qarsy preparattarmen emdeý jáne keı jaǵdaıda glıýkokortıkosteroıdtar (aǵza shyǵaratyn tabıǵı steroıdti gormondarǵa uqsas zattar) qoldanylady. Bul terige meılinshe tereń sińetin jáne býynǵa áser etip qyzdyratyn gelder, maılar bolýy múmkin, biraq jaqsy áser alý úshin maıdy kúnine 3 ret paıdalanǵan jón. Nesteroıdty preparattar qabynýdy, aýyrý sezimderin azaıtady.
Adam densaýlyǵyna mıneraldy sýlar, emdik vannalardyń da shıpasy mol. Sondyqtan da eń aldymen stasıonarda emdelip, sodan keıin fızıoterapevtik em qabyldap (jarty jylda 1 ret), kún saıyn arnaıy emdik gımnastıka jasap jáne qımyl-tirek apparaty aýrýlaryn emdeıtin shıpajaıǵa jylyna bir ret barǵan durys, deıdi dárigerler.