Shymkenttiń shynary

Ádette shynar aǵashy jalańash jartastyń shyńynda ne qııasynda ósedi. Jáne ol jalǵyz-jarym ǵana bolady. Biz qysy qysqa ári jyly Shymkentten shyǵyp, shańǵy sportynyń bir túri – frıstaıldyń akrobatıkasy boıynsha jaqynda Sochı Olımpıadasyna qatysqan eki qyzdy sondaı shynarlarǵa balap edik. Sonyń ishinde jahannyń kil maıtalmandary bas qosqan alamanda aldyńǵy lekten tabylyp, altynshy orynǵa taban tiregen 18 jasar Janbota Aldabergenovaǵa degen yqylasymyz múldem bólek. Bul bir «jýannyń jińishkerip, jińishkeniń úzilýge» qaraǵan kók­ózek shaǵynda oryn aldy. Ja­býlap aparǵan júırikterimiz jab­dyqtan kórinbeı, jalǵyz De­nıs Tenniń dúbirine malda­­nyp tur­ǵan kez. Sol tusta kútpegen jer­den Janbota esimdi frıstaıl­shy qyzymyzdyń jaı oǵyn­daı jarq ete túskeni páseıgen kóńildi kenet kóterip ji­bergen jaǵymdy jańalyqtyń birine aınaldy. Shymkentten shyqqan shymyr qyzdyń birneshe belesti ba­ǵyndyryp kelip, qorytyndyda alǵashqy altylyqtyń aýmaǵyna turaqtaýy naǵyz erlikke para-par jáıt boldy. Búginde tarıh qoınaýyna k­e­tip bara jatqan XXII Qysqy Olım­­pııa oıyndaryna ońtústik óńi­rinen úsh sportshy qatyssa, so­nyń úsheýi de bir bapkerdiń – Mu­rat Ablıatıfovtiń shákirtteri eken. Solardyń biri Janbota edi. Tulymy jel­bi­regen qyzy­myz ózin jaspyn de­medi. Aldyń­ǵy eki irikteý syna­ǵy­nan da mańdaıy jarqyrap óte shyqqan ol eki fınaldyq tar­tystyń alǵashqysynda altynshy asýǵa aıaq artty. Tek medaldar úle­sin talasqa salǵan tórttiktiń tóre­ligine ǵana qatysa alǵan joq. Eń bir shegelep aıtatyn nárse, aıdaı álemge atyn shyǵaryp, ataǵyn aspandatyp jatqan Janbotanyń sporttyń bul túrimen aınalysa bastaǵanyna tym kóp ýaqyt bol­maǵan. Bar-joǵy 2,5 jyl ǵana. Sport atty saıystyń sybaǵasynan tıtteı ǵana habary bar kez kelgen adam munyń qas pen kózdiń arasyndaı qysqa merzim ekenin aıtpaı-aq biledi. Sóıtsek, jas­taıynan sportqa qumartyp ósken Janbota sol kezge deıin gımnastıkamen aınalysyp kelipti. Ony atasy Májıt 4 jasynan ataq­ty jerlesteri Nellı Kım shyq­qan sport mektebine arqalap tasıdy. Oryssha bir aýyz sóz bilmeıtin Janbota qazaqsha múlde «qaqpaı­tyn» Galına Nıkolaeva atty jattyqtyrýshynyń qolyna tap keledi. Bir jyldan keıin ol alǵash­qy júldesine qol jetki­ze­di. Úlken jarystardyń birinde ekinshi oryn alady dep turǵan sátte bórene ústinde oryndaǵan minsiz sekirisi úshin kenetten birinshi orynǵa shyǵady. Osylaı sol jarysta eki birdeı birinshi oryn berilip, Jan­bota sporttaǵy alǵashqy iri jeńisin toılaıdy. Bul 2000-jyldardyń basy edi. Ol kezderi sportqa memleket ta­rapynan dál qazirgideı qarjy bóline qoımaǵan. Sondyqtan ár sportshy jarysqa qatysý úshin jolaqysy men jatyn orny, isher as-sýy úshin qarajatty óz qal­tasynan shyǵarady. Osy­ǵan oraı Janbotanyń atasy Má­jıt pen ákesi Erkin de tap­qan-taıanǵandarynyń bir bóli­gin sol úshin bólek jınaıdy. Úıde ishpeı-jemeı ketse de Jan­bo­ta­nyń jarysyna degen 100 myń teńge árdaıym saqtaýly turady. Osynyń arqasynda búldirshin balapan Reseı, Túrkııa jáne Japonııa sııaqty elderde ótken kóptegen halyqaralyq jarystarǵa qatysyp úlgeredi. Basynda bári osylaı bolyp jalǵasyp kete beretindeı bo­lyp kóringen. Jarystan jarys­qa tájirıbesi artyp, júl­desiniń sany molaıa túsken Jan­bota Aldabergenova qa­zaq gım­nastıkasynyń bir juldy­zy bolyp shyǵatyn shaqqa jaqyn­dap kele jatqan. Bárin bir jat­tyq­tyrýshynyń bir jolǵy kesir­ligi men qııanaty buzyp jiber­di. Osydan úsh jylǵa jýyq ýa­qyt buryn Janbota Sankt-Peter­býrg­te ótken halyqaralyq týr­nırge qatysyp, júldeli oryn­dardyń birinen kórinedi. Biraq bul quramany bastap barǵan bas jattyqtyrýshyǵa unamaıdy. Sebebi, Janbota onyń osy ja­rysqa qatysqan týǵan qyzynan ozyp ketipti. Osyǵan yza bol­ǵan ustazsymaq ony Neva jaǵasyn­daǵy qalaǵa jalǵyz qaldyryp ketedi. Tek Almatydan barǵan bapker járdemimen elge oralǵan qyz sodan qaıtyp jańaǵy jattyq­tyrýshyny kórgisi kelmeıdi. Bu­dan habardar bolǵan atasy men ákesi sosyn Janbotany frıs­­­taılǵa aýystyrýǵa uıǵarym jasaı­dy. Sol jylǵy tamyz aıyn­­­da 15 jasar jetkinshek jeke jat­­­tyqtyrýshysy Galına Iva­­no­vnaǵa jolyǵyp, ózi­niń oıyn aıtady. Al ustazy qatty qına­lyp tursa da, qaısar qyzdyń aıtqanynan qaıtpaıtynyn bil­gen soń, buǵan ruqsatyn berýge májbúr bolady. Sóıtip, onyń ra­zylyǵyn alǵan bular №8 qysqy sport mektebindegi frıstaıldyń akrobatıka túrinen bapker Murat Ablıatıfovke habarlasady. Buǵan deıin úsh frıstaılshyny baptap júrgen maman qatarǵa tórtinshi etip Janbotany da alady. Álbette, buryn aıaǵyna shańǵy baılap kórmegen jasóspirim qyzǵa bárin basynan qaıta bas­taý ońaıǵa túspeıdi. Buǵan qosa, Ońtústik Qazaqstanda qysqy sport túr­leri­nen jattyǵýǵa arna­ıy jaǵdaı jasalmaǵan. Jal­ǵyz ǵana «Muz saraıy» bar. Al frıs­taıl úshin tramplın kerek. Sondyqtan munyń ornyn tol­tyrý úshin frıstaılshy­lar «Muz saraıdaǵy» batýtta se­kiredi. Janbota da óz jat­ty­ǵýyn ózge áriptesteri sekil­di osynda bastaıdy. Murat basta­ǵan top tolyqqandy jatty­ǵý­­lar ótkizý úshin ara-tura aq qar izdep, О́skemenge tartady. Bu­dan tysqary Qytaı, AQSh, Shveı­sarııa, Fınlıandııa, Bela­rýs, Ita­lııa jáne Ýkraına el­de­rinde bolyp, biraz jattyǵý­lar ótkizedi. Jaratqannyń aýyzdaryna sal­ǵany ma, Janbotanyń atasy da, ákesi de sol kezderi-aq onyń Sochı Olımpıadasyna qatysýy kerektigin aıta beripti. Ákesi Erkin tipti qyzynyń osy Oıyndarǵa baryp qaıtqanyn kórýdiń ózi úlken armany eke­nin jıi aýzyna alypty. Muny estigen Janbotada da es qal­maı­dy. Jalpy salmaǵy 28 kılo bolatyn jabdyqtaryn arqa­lap, kún saıyn jankeshti jattyǵýlaryn jasaýdan bir jalyq­paıdy. Bul kisilerdiń tilegi qabyl bolǵany shyǵar, 2013 jyldyń qańtar aıynda qaı­sar qyz Amerıkada ótken kezeń­dik jarysta jetkilikti upaı jınap, lısenzııany jeńip alady. Muny estigen atasynyń qýanyshynda shek bolmaıdy. Qazir Shymkentten shyqqan shynar qyzdyń birinshi kezektegi jankúıerleri sapynda ájesi Nazymgúl Syrlybaeva men anasy Gúlnaz Jumabekqyzy bar. So­syn, árıne, onyń tý syrtynda ti­leýin tilep, qabyrǵaly qalyń eli – kúlli Ońtústik óńiri men barsha Qazaqstan jurty tur. Serik PIRNAZAR, «Egemen Qazaqstan». ShYMKENT.