Ártúrli saladaǵy memlekettik aktıvterdi basqaratyn «Samuryq-Qazyna» UÁAQ» AQ áý basta ulttyq ekonomıkanyń ósimin qamtamasyz etip, básekege qabilettiligin arttyrý maqsatynda qurylǵany belgili. Mundaı iri holdıngti qurý ózge memleketterdiń tájirıbesinen alynǵan. Mysaly, Sıngapýr, Ońtústik Koreıada memlekettik qarjysyna qurylǵan osyndaı kompanııalar eldiń ekonomıkasyn jańa deńgeıge kóterýge yqpal etti.
Bizdiń elde de soǵan uqsas holdıng qurylsa, memlekettiń ómir súrý sapasy, ekonomıkalyq deńgeıi jaqsarady dep sendik. Osylaısha, Sıngapýrdyń tájirıbesine negizdelgen «Samuryq-Qazyna» osydan on bes jyldaı buryn qurylǵan edi. Al qazir bul holdıng elimizdegi eń baı memlekettik uıymǵa aınaldy. Onyń quramynda «QazMunaıGaz», «Qaztransoıl», «Qazaqstan temir joly», «Qazatomprom», «Eır Astana», «Samuryq-Energo», «KEGOK» syndy iri holdıngter toptasqan. Búginde bul qordyń aktıvi elimizdiń ishki jalpy óniminiń 60 paıyzyn quraıdy. Demek, ol tıimdi jumys atqarsa, memlekettiń ekonomıkalyq ósimi de qarqyndy damyǵan bolar edi. Alaıda el sengen «Samuryq-Qazyna» ózderiniń qyzmetin oıdaǵydaı atqara alǵan joq. Qordyń jumysynyń tıimsizdigi Esep komıtetiniń esepterinde talaı aıtyldy. Biraq qulaq asqan eshkim joq.
Meniń oıymsha, qordyń negizgi kózdegeni – eldegi belgili bir toptardyń paıdasy úshin qomaqty qarjy kózderin ýysynda ustaý. Qordyń top-menedjerleri bas aınaldyrarlyq jalaqy alatyny, onyń syrtynda syıaqylary men bonýstary da kóp ekeni talaı synǵa alyndy. Mysaly, «Samuryq-Qazynanyń» quramynda bolǵan «Samuryq-Qazyna» korporatıvtik ýnıversıteti bar. Qazir ol – jekemenshik qurylymǵa aınaldy. Osy ýnıversıtet kelisimshart negizinde qorǵa qyzmetkerlerdi jumysqa alý boıynsha aýtsorsıngtik qyzmet kórsetedi. Eńbek sharty boıynsha jumyskerler qyzmetke alynǵanymen olar shtattan tys jumys isteıdi. Iаǵnı qaǵaz júzinde tapsyrys berýshiniń shtattaǵy qyzmetkerler sany ózgerissiz qalady. Bul qordyń basynda otyrǵandarǵa óte tıimdi. Keleside shtat sanyn ulǵaıtýdy suraıdy da solardyń esebinen ózderi eselengen syıaqysy men bonýstaryn alyp, qarjyny talan-tarajǵa salyp, alańsyz júre beredi. Sondyqtan aldymen memlekettik kompanııanyń korporatıvtik ýnıversıtetine, «Samuryq-Qazynanyń» enshiles kompanııalaryna tekseris júrgizý kerek. Qordy ınvestısııalyq jobaǵa aınaldyrý da tyǵyryqtan shyǵar jol emes. Keıin onyń quramyndaǵy kompanııalar jekemenshiktiń qolyna ótip, memlekettiń qarjysy tipten talan-tarajǵa túsýi múmkin.
Sondaı-aq «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qory» AQ satyp alýlary jáne barlyq ulttyq kompanııanyń satyp alýlary «Kvazımemlekettik sektordyń jekelegen sýbektileriniń satyp alý týraly» zańmen rettelýi kerek. Onyń barlyq prosesi jiti qadaǵalanyp, qaıta qaralǵany jón. Túbegeıli ózgeris kerek. Tipti «Samuryq-Qazynany» jaýyp tastasa da bolady. Mundaı qurylymnyń bizge keregi joq. Qanshama qarjy jelge ushty? Mıllıardtaǵan qarjynyń esebin eshkim de bilmeıdi. Aqparat ta ashyq aıtylǵan emes. Solardyń bárin tizbektep, elge ashyq málimetterdiń berilgeni abzal.
Ǵalym BAITUQ,
táýelsiz sarapshy