Qazan tóńkerisine deıin (1917 j) qazaq dalasynyń etnografııasy, ákimshilik bólisi jáne folklorlyq murasy sııaqty túrli taqyrypty qamtyǵan myńnan astam kitap jaryq kórgen eken.
Atap aıtqanda, Orynbor baspahanalarynan 94 myń 800 tırajben 42 basylym, Sank-Peterbýrgtiń Boraganskıı baspahanasynan 3 myń tırajben 1 kitap, Semeıdegi «Járdem» baspahanasynan 11 myń 800 tırajben 8 basylym, Astrahan baspahanasynan 9 myńnan astam tırajben 4 basylym, Oraldan 2 myń tırajben 1 basylym t.b.
Osylardyń qataryna 1902 jyly Tver qalasynda basylyp shyqqan «Týrgaıskaıa oblast. Istorıcheskıı ocherk» atty eńbekti jatqyzýǵa bolady. Bıyl bul týyndynyń jaryq kórgenine 120 jyl tolsa, kitap avtory orys zertteýshisi, tarıhshy-etnograf Aleksandr Ivanovıch Dobrosmyslov (1854 – 1915) eken. Bul kisi 1888-1901 jyldary Torǵaı oblystyq veterınarlyq sharýashylyǵynda qyzmet atqarǵan kórinedi. Avtor jaıly ǵumyrnamalyq anyqtamalyqta, «Torǵaı oblysy: tarıhı ocherkter» kitaby Orys geografııa qoǵamynyń Orynbor bóliminiń tapsyrysy boıynsha jazylǵany jaıly aıtylypty.
Patshalyq Reseı kezinde Dala general-gýbernatorlyǵyna qarasty Torǵaı oblysynyń aýmaǵy – 399 780 verst nemese qazirgi ólshemmen aıtqanda 456 185 sharshy metrdi qurasa, turǵyndarynyń sany jarty mıllıonǵa jeteqabyl bolypty. Torǵaı oblysynyń batysy Oral oblysymen shektelse, shyǵysy Aqmola oblysymen ushtasyp, ońtústik shebi Aral teńizine deıin sozyla ornalasypty.
Osynshama alyp aýmaqty alǵan aımaqtyń tarıhy men sharýashylyǵy jaıly málimet jınaqtalǵan atalmysh eńbekte – oblysqa baǵynyshty ýezder men bolystyqtar tizimi (1894 jylǵy málimet), sondaı-aq óńirdegi mal sharýashylyǵy, saýda isi jaıly statıstıkalyq derekter jınaqtalǵan. Avtordyń aıtýyna qaraǵanda, bul kitap 1898 jyly oblystyq statıstıka komıtetiniń tapsyrmasy boıynsha: «Qyrǵyzdyń júnnen jasalǵan buıymdary», «Torǵaı oblysynda 1886 jylǵa deıin jylqy sharýashylyǵyn jaqsartý boıynsha júrgizilgen sharalar», «Torǵaı oblysyndaǵy saýda» t.b. taqyryptar boıynsha júrgizilgen zertteýler qorytyndysy ispettes.
Qalaı desek te, bul týyndyǵa arqaý bolǵan derekter qazaq tarıhynyń bir tarmaǵy ekeni shyn. Onyń ústine, osydan dál 120 jyl burynǵy dala qazaqtarynyń sharýashylyǵy jaıly bilgisi kelgen zertteýshi úshin óte qundy málimet bary anyq.