Qyzylordadan Syrdarııa aýdanyna qaraı joly túsken jolaýshynyń Naǵı Ilııasov aýylyna jaqyndaı bere erekshe bir munaraǵa kózi túsedi. Bul elin jaýdan qorǵaǵan áıgili batyr, aýzy dýaly bı Kótibar Itaıaqulynyń áýleti jatqan qorym. Jergilikti tarıhshylar batyrdyń munaraly kesenesi Syr boıyndaǵy 50-den astam asarlar sııaqty tarıhı mádenı qundylyǵy joǵary eskertkishtiń birine jatatynyn aıtady. Munara 1982 jyldan beri memleket qorǵaýyna alynǵan.
Syr óńirin Qoqan basqynshylarynan azat etýshi áıgili júzbasy, bı ári batyr Kótibar Itaıaquly shamamen 1825-30 jyldar aralyǵynda qazirgi Syrdarııa aýdany Naǵı Ilııasov aýyly tóńireginde dúnıege kelgen. Jappas rýynyń bedeldi adamynyń biri bolǵan Kótibar Itaıaquly týraly Á.Dıvaevtyń eńbeginde de jazylady. Batyrdyń ákesi Itaıaq dáýletti, sýdyń jolyn tanıtyn murap bolǵan kisi eken.
Bıiktigi on metrge jýyq, qam kesekten turǵyzylǵan munaranyń tómengi bóligi sılındrli, ortasyna qaraı kúrt taryla túsken, joǵarǵy bóligi kesilgen.
Otyzynshy jyldar oqpanyna Kótibardyń el isine aralasa bastaǵan uldary Álmaǵambet, Pirmaǵambet, Ibrahım, Janǵabyldar da túsipti. Tórteýdiń arasynan elge kenjesi Janǵabyl ǵana aman oralady.
Bıdiń 1871 jyly dúnıege kelgen taǵy bir uly Álı Kótibarov jaıly áńgime bólek. Jólek stansasyndaǵy orys-qazaq mektebin, Tashkenttegi gımnazııany úzdik bitirgen qazaq balasyna oqý ornynyń basshylary Sankt-Peterbýrgtegi joǵary áskerı-medısınalyq akademııasyna joldama beredi. Talapty jas akademııada da úzdik oqyp, bes jyl patsha armııasynda dáriger bolady. Azamat soǵysy jyldarynda Jetisýdaǵy Cherkassk qorǵanysynda áskerı lazaretti basqaryp, myńdaǵan jandy ajaldan aman alyp qalady.
Qazaqtan shyqqan tuńǵysh dárigerlerdiń biri Álı Kótibaruly osydan keıin Tashkentte qyzmet etip, keıin Perovsk ýezdik densaýlyq saqtaý bóliminiń meńgerýshisi bolady. 1925 jyly 54 jasynda qaıtys bolǵan dáriger munara mańyndaǵy áýlettik qorymǵa jerlenedi. Qazir oblys ortalyǵynda dáriger Álı atynda kóshe bar.
Qyzylorda