Aqtaý qalasynda birneshe ulttyń ókilderi bar. Olardyń arasynda qazaq tilin óz ana tilindeı meńgerip, ultaralyq dostyqty turaqtandyra túsýge atsalysyp júrgen belsendiler az emes. Solardyń biri – «Samýr» lezgın etnomádenı birlestiginiń múshesi, О́rt sóndirý jáne avarııalyq qutqarý jumystary basqarmasynyń basshysy, órtke qarsy qyzmet kapıtany Nazaralı SELIMOV.
– Nazaralı, qazaq tilinde jatyq sóıleıdi ekensiz?..
– Men 1985 jyly Daǵystanda týdym, sol jyly otbasymyz Aqtaýǵa kóship kelipti. Aıaǵymdy qaz basyp, aýlaǵa shyqqannan kórgenim, esimdi bilip oınaýǵa jaraǵannan qulyn-taıdaı tebisip, shurqyrasyp birge ósken dostarym dep aıtsam, qatelespeımin – bári qazaq balalary boldy. О́zge de birneshe ulttyń balalary mańymyzdan tabyldy. Bizde ultqa bóliný ol kezde joq edi, qazir de joq. Buǵan qýanýǵa bolady. Men qazaq tilinen mektepishilik, Aqtaý qalalyq jáne Mańǵystaý oblystyq olımpıadalarynda aldyma qara salmaı, 1-oryndy jeńip alatynmyn. Respýblıkalyq jarysqa eki ret qatystym, 100 upaıdyń 96-syn jınap, tek nomınasııalar boıynsha júldeger atandym. Menen de júırikter bar eken.
Qazaqstanda turǵan soń, qazaq tilin bilýdi mindet sanaımyn. Halyqaralyq qatynas tilin de bilgen durys. Men ózimniń ana tilimdi, qazaq jáne orys tilderin jaqsy bilemin. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Úshtuǵyrly til» bastamasy durys, eldiń, jeke adamnyń dúnıetanymy keń bolýy úshin til bilý qajet-aq. Ásirese, táýelsiz Qazaqstannyń jastary úshin bul óte-móte qajet.
– О́z ortańyz – dostyq uıasy eken, al qoǵamda, kúndelikti ómirde siz ultaralyq dostyqtyń turaqtylyǵyna qalaı úles qosar edińiz?
– Meniń ákem Gadjımogammed Selımov – «Samýr» lezgın etnomádenı birlestiginiń tóraǵasy, Mańǵystaýda shamamen 4 myńǵa tarta lezgın barmyz. Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik jáne ózge de merekeleri qarsańynda múmkindiginshe ortalyqtan tabylýǵa tyrysamyn. О́zge etnomádenı birlestiktermen birge túrli mádenı sharalar uıymdastyryp, ulttyq jádigerlerden kórme daıyndaımyz.
Men 2003-2007 jyldar aralyǵynda elimizdiń Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligine qarasty oqý ornynda bilim aldym. Sol kezde Aqmola oblysy jastarynan qurylǵan KTK komandasy sapynda óner kórsettim. Fýtbol – meniń súıikti sportym. Qazir sál basqashalaý. Oqý bitirgen soń týǵan qalam Aqtaýǵa kelip, órt sóndirý qyzmetine jumysqa turdym. Jumys tártibi boıynsha bosańsýǵa, burynǵydaı oıyn oınap, qalaǵanyńsha kóńil kóterip júrýge múmkindik joq. Turǵyndardyń qaýipsizdigi, órttiń aldyn alý, bola qalǵan jaǵdaıda ony shama kelgenshe shyǵynsyz aýyzdyqtaý – eń basty mindet, jaýapkershilik. Qazaqstan Respýblıkasyna minsiz qyzmet etýimdi, memlekettik tildi bilýimdi, sondaı-aq, ár ulttan quralǵan dostarymmen syılastyqta bolýymdy ultaralyq dostyqqa qosqan úlesim ári azamattyq boryshym dep esepteımin.
– Otandastaryńyzǵa tilegińiz.
– Qazaqstan – kópultty ári táýelsizdigin alǵanyna kóp bola qoımaǵan jas memleket. Sondyqtan, onyń alańsyz damýy, jarqyn bolashaǵy úshin tynyshtyq, tatýlyq qajet. Qazaqtyń keń dalasyn meken etýshi ártúrli ult ortaq Otanymyzdyń keleshegi úshin osy tatýlyqqa uıytqy bolýy kerek dep oılaımyn. Qazaqta «Kemedeginiń jany bir» degen jaqsy maqal bar, Otan ortaq, shańyraq bir bolǵan soń, taǵdyrymyz da birge órbıdi. О́zge ulttardyń óz salt-dástúr, mádenıeti men tilin joǵaltyp almaı, ári bir-birin syılap, bári bir shańyraq astynan tabylýy úshin Assambleıa quryp, jaqsy iske bastama bergen Prezıdentimizge alǵysym sheksiz. Dostyq, tatýlyq, turaqtylyqty tý etken saıasaty meni súısindiredi jáne árdaıym qoldaımyn. Táýelsiz Qazaqstannyń damýy úshin qyzmet ete beretin bolamyn.
– Rahmet.
Áńgimelesken
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
Mańǵystaý oblysy.