Erteńimizge úmitpen qaraımyz

Qalypty ómirge kóshýdi bas­ta­­ǵan qalyń jurtshylyq áli de bı­likke senimsizdik tanytyp otyr­­ǵanymen, ádettegideı bola­shaq­qa degen úlken úmitpen ómir súr­gisi keledi. Búginde tolyq tyn­sh­y­­maǵan halyq narazylyǵy bir óship, bir janyp turǵan qolamta ispettes.

Shyryldap shyndyq izde­gender kóbeıip, ar aldyn­daǵy ádiletke júgingisi keletinder azaımaı turǵan, osyndaı almaǵaıyp kezeńde qoǵamdyq pikirdiń de teńselip turǵany baıqalady. Talaıdy kórgen tarıhtyń ózi tarazy basyn teńestire almaı, saıası júıeniń saıasaty sabyrlyq tanytatyn salqynqandylyqtan góri, salmaǵy basym saıası is-sharalardy shuǵyl bastaýdy talap etip otyrǵandaı.

Álemdik jáne otandyq aqpa­rat aǵynyn zer sala qadaǵa­lap otyrǵan áleýmettiń nazary  kókeıindegi kóp suraqtyń jaýa­byn kútip, Aqordaǵa qaraılap otyrǵanyna da birshama ýaqyt ótti.

Ulttyq telearnalardyń biri­nen berilgen eksklıýzıvti suh­batta Memleket basshysy tarapynan búgingi qazaqstandyq qoǵamda oryn alyp otyrǵan birshama alypqashpa áńgimege núkte qoıylyp, halyqty mazalaǵan suraqtarǵa tushymdy jaýaptar qaıtaryldy.

Qazaqstan Prezıdenti Q.Toqaev memleket aldynda tur­ǵan eń mańyzdy, kúrdeli de kókeı­­kesti máselelerge keńi­nen toq­­talyp ótti. Sonyń ishinde, qalyń eldi dúrliktirgen «Qasi­ret­ti qańtardy» eń qaıǵyly oqı­ǵa boldy deı otyryp, memle­ket­tik tóńkeris qaýpi, kúshtik qury­lym ókilderiniń azamattarǵa ja­­sap otyrǵan azaptaý aktileri, stra­tegııalyq kórshimiz Reseı Fe­de­­rasııasymen saıası qarym-qaty­nas, shekara shebi men múd­deli­lik­ter jıyntyǵy, Ujym­dyq qaýip­­sizdik týraly sharty uıy­my­nyń áskerin shaqyrý týraly she­shimniń durystyǵy, Qazaq­stan­nyń soltústik oblystaryna qa­tys­ty reseılik shovınısterdiń teris pı­ǵy­ly, jyldar boıy shet­elge zań­syz shyǵarylǵan qara­jat­ty keri qaıtarý máselesi, eli­miz­degi zań ústemdigin shynaıy qam­ta­masyz etý joldary keńinen sóz boldy.

Qańtardaǵy halyqtyń beıbit sherýin aram pıǵyldy arandatýshylar men qaraqshylardyń óz múddeleri men maqsattaryn júzege asyrýǵa paıdalanyp, soǵan kúsh salǵan jymys­qy áre­ketterin el basshysy mem­lekettik tóńkeriske balap, úzildi-kesildi aıyptady, mundaı bassyzdyqtarǵa memleket tarapynan qashanda qatań tosqaýyl qoıylatynyn qadap aıtty.

О́tkennen sabaq alyp, «óz isine ókinbeıtinin» ashyq jetkizgen saıasatker aldaǵy ýaqyttarda da Qazaqstan ózi negizin salýǵa qatysqan Ujymdyq qaýipsizdik týraly sharty uıymymen tyǵyz qarym-qatynasta bolatynyn barynsha málimdep júr.

Memleketimizdiń otyz jyl­dyq táýelsiz saıası damýynda ıdeolo­gııalyq tuǵyrnamany túzýde ketken qatelikterdi mo­ıyn­daı otyryp, Jańa Qa­zaq­stan­dy qurýdaǵy negizgi ustanym­dardyń biri sarabdal saıas­atqa negizdelgen saıası re­for­malar arqyly halyqtyń saıası sanasyn jańartyp, adamı ka­pıtal­dy arttyryp, jastardy eń­bek­súıgishtikke baýlýdyń mańyzy zor.

Bar dúnıeniń basty ólshemi men qundylyǵy adam bolǵandyqtan, Qazaqstanda qalyptasqan áleý­mettik teńsizdikti joıyp, aza­mat­tarymyzdyń jan-jaqty jetilip, joǵary bilim alyp, qalaǵan jeri men elinde qyzmet jasaýyna esh kedergi bolmaýy­ kerek ekendigi de aıtyldy. Qazaqstandaǵy keleli másele­ler qataryna joǵary bilim­niń sapasyn arttyryp, teh­nıka­lyq sıpattaǵy ýnıversıtet­terdiń kóbeıýine yqpal etip, tehnokrat­tyq memleketke aınalýymyz qajet ekendigi jıi kóterilip ke­ledi. Bul turǵyda otandyq jo­ǵary oqý oryndary da beıim­delip, or­taq iske úles qosýy kerek.

Elimizde oryn alǵan quqyq­tyq nıgılızmnen qutylyp, bı­lik ókilderi zańnyń ústemdi­gin qamtamasyz etip, halyq tártip­ke moıynsunǵanda ǵana naqty quqyqtyq memleket pen ádiletti azamattyq qoǵam ornatý múmkin bolady. Muny Prezıdent te óz sózinde qadap aıtty.

Demokratııalyq qundy­lyq­tardy qýattap, lıberal­dyq kózqarastardy qoldaıtyn saıası ustanymdar ǵana egemendigimizdi nyǵaıtyp, táýelsizdigimizdiń tu­ǵyr­ly bolýyn qamtamasyz ete­tindigi barshaǵa aıan.

Endeshe, elimizdegi atqarýshy bılik, zań shyǵarýshy organdar men azamattyq qoǵam ara­syn­daǵy aralyq kópir rólin at­qaryp, olardy ózara úıles­tirýge baǵyttalǵan saıası kontent basymdyq alǵan bú­gingi kúni BAQ ókilderi men jo­ǵarǵy bı­­lik arasyndaǵy osyn­­daı syndarly suhbat pen pár­­mendi dıalogtardyń kóbeıe tús­keni quba-qup bolar edi.

Joǵary bılik tarapynan naǵyz básekelesti kóppartııaly júıe qalyptastyrýǵa pármen berilip, bir partııanyń monopolııasyn shektep, barlyq zań shyǵarýshy organnyń jumysyn qaıtadan jańǵyrtyp, aýqymdy saıası ózgeristerdi qolǵa alyp, aýdandyq jáne oblystyq deń­geıdegi atqarýshy bıliktiń jo­ǵary laýazymdy ókilderin taǵa­ıyndamaı, kerisinshe ashyq, demokratııalyq ádiletti saılaýda halyq tańdap, júıeli qury­lymdyq ózgertýlerdi jedel bas­taýdy qolǵa alǵan jaǵdaıda ǵana utarymyz kóp bolmaq.

Qazaq memlekettiliginiń baıan­dy bolýy úshin halqymyzdyń saıası mádenıetin kóterý kerek. Qazirgideı tereń ekonomıkalyq ári saıası daǵdarystardy basynan keship otyrǵan qazaqstandyq qoǵam saıası reformalardy bas­tap qana qoımaı, óńirlerde aıa­ǵyna deıin jetkize alatyn kósh­bas­shylarǵa muqtaj.

Esenaı IŃKÁRBAEV,

Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti «Saıasattaný jáne saıası tehnologııalar» kafedrasynyń dosenti