Batys Qazaqstan oblysyndaǵy arhıv qorlarymen jumys isteý barysynda 1929 jylǵy Jympıty aýdany aýyldarynyń baılary men atqaminerleriniń baskóterýleri jóninde qujattar kezdesti. 90 jyldan astam ýaqyt qupııa arhıvterde saqtalǵan bul qujat Ǵabbas Dosmuhamedov bastaǵan bir top azamatty áıgili «elý segizinshi» baptyń birneshe tarmaǵymen aıyptaǵan. Al Ǵabbas – Kúnbatys Alashorda jetekshisi Jahansha Dosmuhamedulynyń týǵan aǵasy bolatyn.
1928 jyly iri baılardy kámpeskeleý týraly Keńes ókimetiniń qaýlysy shyqqannan keıin el ishi ala topalań bolyp ketti. Ásirese, baı adamdardyń mazasyn qashyrdy. Astyq daıyndaý naýqany kezeńinde baılardan artyq astyqty úkimetke tapsyrýyn talap etý jaǵdaıdy odan saıyn ýshyqtyra tústi. Osyndaı keleńsizdik saldarynan Buldyrty ózeniniń orta saǵasynda ornalasqan №15, №19 aýyldarda baı men kedeı arasynda alaýyzdyq paıda bolyp, keńestik bılikke qarsy narazylyq bastalǵan. Ǵabbas Dosmuhamedov pen Husaıyn Ádilov bastaǵan kóterilisshiler jasyryn májilister uıymdastyryp, úkimetke artyq astyq pen at kólik berýden bas tartqan, halyq arasynda keńestik bılikke qarsy úgit-nasıhat júrgizgen, tipti, olardyń ashynǵany sondaı, jaıylym jáne shabyndyq jerdi órteýge deıin barǵan.
1928 jyldyń qańtar-aqpan aılarynda I.Stalınniń Sibirge astyq daıyndaýdy jedeldetý úshin saparǵa shyqqany tarıhtan belgili. Ol osy saparynda sóılegen sózinde zań salasy organdaryna RSFSR Qylmystyq ister Kodeksiniń 107-babyn paıdalanyp, astyq daıyndaý josparyn oryndamaǵan sharýalardy jappaı sottaýdy talap etedi. Alǵashynda astyq daıyndaý keńselerinde qyzmet babyn asyra paıdalanǵan, astyqty qaıta satyp, alypsatarlyqpen aınalysqandar sottalǵan. Al 1929 jylǵa qaraı zań organdary tikeleı astyq ósirip, saqtap otyrǵan eńbekqor sharýaǵa qyrǵıdaı tıe bastaǵan. Stalındik qatygez saıasattyń quryǵyna barlyq qazaq aýyldary, onyń ishinde Oral okrýgine qarasty Jympıty aýdany da ilikti.
...1929 jyly 15 aqpanda Ǵabbas Dosmuhamedovtiń úıinde №15 aýyl (burynǵy Buldyrty bolysy) baılarynyń jasyryn májilisi ótedi. Májiliske Ospanǵalı Ramazanov, Saqtaǵan Sýhamberlıev, Esqalı Ábilǵazıev, Esen Qarasholaqov, Haırýlla Maıdanov, Tóleýqaıyr Bolatov, О́teǵalı Esqalıev, atqaminer Batyrǵalı Jambergenov jáne atqaminer, aýyldyq keńes múshesi Dáýletııar Sýhanov qatysyp, ózderine kedeıler men batyraqtar tarapynan qysym kúsheıgenin, astyq ótkizýdiń shekti mólsheri qoıylǵanyn aıtyp, kedeılerge qalaı qarsy turamyz, artyq astyqty tapsyrýdan qalaı jaltaramyz degen máseleni talqylaıdy. Ǵ.Dosmuhamedov «qalaı da astyq tapsyrýdan jaltarý qajettigin, óıtkeni inisi Jahanshadan alǵan habar boıynsha jaqyn arada soǵys bolyp, Keńes ókimeti qulaıtynyn, sondyqtan uıymdasyp ońtaıly sátti kútý kerektigin, kedeı-batyraqtarmen keıin eseptesýge bolatynyn» málimdeıdi. Májiliske qatysýshylar bul usynyspen kelisip, birigip áreket etýge ýaǵdalasyp tarqasady.
Osyndaı jasyryn jıyn birneshe márte ótedi. Jahansha Dosmuhamedovpen baılanys ornatýǵa sheshim qabyldap, oǵan týysy Vıldan Izmaǵambetov pen Ǵabbastyń uly Nuǵmandy jiberýdi uıǵarady. Olar qaıtyp kelgenshe artyq astyq tapsyrýdan barynsha jaltara turýǵa, arba kólikti múldem bermeýge biraýyzdan kelisedi.
GPÝ-dyń Oral okrýgtik bóliminiń aıyptaý qorytyndysynda «uıymǵa qatysýshylar bir-biriniń úıine tún saıyn jınalyp, uzaq áńgime-dúken quratyn bolǵan, osynyń ózi joǵaryda atalǵan baılar men atqaminerlerdiń uıymdasqan antıkeńestik qyzmetterin aıqyndaı túsedi» dep kórsetilgen. Sóıtip, bul derekti Jympıty aýdany №15 jáne №19 aýyldaryndaǵy aýqatty adamdarynyń narazylyq áreketin keńestik bıliktiń saıasatyna qarsy baǵyttalǵan baskóterý dep eseptegen. Keńes ókimeti aýyl kedeıin baıǵa qarsy qoıyp, taptyq kúresti shıelenistire tústi. Jınalystarda komsomol, kedeı, batyraqtar baılardy sókti. Artyq astyǵyn tapsyrmaı, jasyrǵany úshin 1929 jyly mamyr aıynda Saqtaǵan Sýhamberlıevke – 650 som, 500 put tary, Esqalı Ábilǵazıevke– 1088 som, 800 put tary, Tóleýqaıyr Bolatovqa – 600 som, 500 put tary, Batyrǵalı Jaqypovqa – 2000 som, Múgilsin Elamanovaǵa– 2200 som, 200 put tary, al maýsymda Ǵabbas Dosmuhamedovke – 1300 som, 1000 put bıdaı ótkizý mindetteledi.
1928 jyly Ǵ.Dosmuhamedov, O.Ramazanov, S.Sýhamberlıev, B.Jambergenov, t.b. baılarǵa «astyq daıyndaý naýqany kezeńinde tarynyń artyǵyn jasyrdy, paıda tabý maqsatynda kedeılerge putyn 2-3 somǵa satty» dep kiná taqqan.
Qujattarǵa qarasaq, 1929 jyly qarasha aıynda Saqtaǵan Sýhamberlıevtiń 200 jylqy, 40-50 sıyr, 100 qoıynan – 2 jylqy, 4 sıyr, 10 qoıy ǵana qalǵan. Atqaminer Husaıyn Ádilovtiń de 10 jylqy, 15 sıyr, 100 qoıynan – 1 jylqy, 3 sıyr, 10 qoı qalǵan. Tóleýqaıyr Bolatovtyń 12 sıyrynan úsheýi qalǵan. Haırýlla Maıdanov 7 jylqy, 11 sıyr, 48 qoıynan aıyrylǵan. Kýágerlerdiń biriniń sózine qaraǵanda, Qyzylorda qalasynda qyzmette júrgen Jahansha Dosmuhamedov aǵasy Ǵabbasqa jazǵan hatynda: «4 jylqy, 4 sıyrdan basqa maldyń barlyǵyn satyp, odan túsken aqshaǵa úı ishine qajetti dúnıeler men aýyl sharýashylyǵy qural-saımandaryn alýǵa» keńes bergen eken.
Aýyldaǵy aýqatty adamdar malyn jappaı satýy Keńes saıasatyna qarsy narazylyqtyń bir túri boldy. Budan basqa, bılikke narazy top Oral okrýginen tys jerlerge qonys aýdarý jaǵyn da oılastyrady. Bul kezde narazy topty jazalaý úshin GPÝ tarapynan qara bult ta qoıýlanyp kele jatqan edi. Mysaly, Ǵabbas Dosmuhamedovke «kólik suraı kelgen aýyldyq keńes hatshysy Atýlla Qojahmetovti soıylmen urdy», «burynǵy qaryzyn suraǵany úshin BLKJO múshesi, batyraq Zaınýlla Danovty sabady», Esqalı Ábilǵazıev pen balasy О́teýǵalıǵa «ýákil Ǵabdesh Baımuhanovty qamshymen uryp-soǵyp, ústindegi kıimin jyrtyp tastady», Ospanǵalı Ramazanovqa «ýákil Qudaıbergen Nuqyshovty uryp-soǵyp, qylǵyndyrdy» degen sııaqty shaǵymdar toltyrylǵan.
1929 jyly maýsym aıynda Qosoba mekeninde «Aq jol» arteliniń 100 desıatınaǵa jýyq shabyndyq jáne jaıylymdyq jeri órtenedi. №19 aýylǵa qarasty Bozoba mekenindegi 135 desıatına aýmaq ta janyp ketken. Tergeý bul qastandyqty Ǵabbas Dosmuhamedov, Tóleýqaıyr Bolatov, Husaıyn Ádilov bastaǵan baılardyń áreketi dep baǵalaǵan. 1929 jyly Jympıty aýdandyq mılısııa bólimi qylmystyq is ashyp, №15 aýyl azamattary Ǵabbas Dosmuhamedov, Saqtaǵan Sýhamberlıev, Dáýletııar Sýhanov, Batyrǵalı Jambergenov, Serik Bısenbaev, О́teýǵalı Esqalıev, Esqalı Ábilǵazıev, Esen Qarasholaqov, Ádilgereı Úmbetalıev, Rysjan Súleımenov, Myrzaǵalı Ospanǵalıev, Tóleýqaıyr Bolatov, Ospanǵalı Ramazanov, Aıtmuhan Atashevtardy tutqyndap, Jympıtydaǵy tergeý úıine qamaıdy. Olarǵa keńestik bılikke qarsy shyqqany úshin aıyp taǵylǵan. Keıin qylmysy anyqtalmaǵan Á.Úmbetalıev pen M.Ospanǵalıev bosatylǵan. Al jer órtegeni úshin ustalǵan eki jas bala Serik Bısenbaev pen Aıtmuhan Atashevqa eshqaıda ketpeý týraly qolhat berilgen.
23 maýsymda Husaıyn Ádilov bastaǵan №19 aýyldyń baılaryna qatysty is qolǵa alynyp, Husaıyn Ádilov, Jumabaı Kýpaev, Batyrǵalı Jaqypov, Ábdirahman Baıǵojıev qamalǵan. Keıin J.Kýpaev bosatylyp, kýáger retinde qalǵan. 2 shildede Múgilsin Elamanova men Myrzaǵalı Temirhanovty qamaý jóninde qaýly shyqqan. «Býrjýı» M.Elamanovanyń Aqtóbe okrýgi aýmaǵynda qashyp júrgendigi aıtylyp, ol keıinirek qamaýǵa alynǵan. 1929 jyly 24 shildede tergeý isi támamdalyp, Ǵ.Dosmuhamedov, S.Sýhamberlıev, D.Sýhanov, B.Jambergenov, О́.Esqalıev, E.Ábilǵazıev, E.Qarasholaqov, T.Bolatov, R.Súleımenov, O.Ramazanov, H.Ádilov, B.Jaqypov, Á.Baıǵojıev, M.Elamanova, M.Temirhanov – barlyǵy 15 adamdy OGPÝ-dyń Oral okrýgtik bólimine, ıaǵnı Oral qalasyna jóneltedi. 1929 jyly 30 jeltoqsanda 16 adamǵa aıyp taǵylady. Tergeý barysynda 42 adamnan kýáger retinde jaýap alynǵan. 31 jeltoqsanda qylmystyq iske qajetti derek tolyq jınalǵanyn eskere otyryp, Vıldan Izmaǵambetov pen Nuǵman Ǵabbasovtyń qolǵa túspegenine qaramastan tergeý aıaqtaldy dep eseptep, aıyptaý qorytyndysyn daıyndaýǵa kirisý uıǵarylady.
1930 jyly 31 qańtarda RSFSR-diń QK-niń 58-8, 58-9, 58-10, 58-11-baptary negizinde qorytyndy shyǵarylyp, 16 adamǵa «keńestik bılik ókilderine qarsylyq bildirdi, memlekettiń jáne qoǵamnyń múlkine shyǵyn keltirdi, keńestik bılikti qulatýǵa, álsiretýge baǵyttalǵan úgit-nasıhat júrgizdi, uıym quryp, kontrrevolıýsııalyq qylmystarǵa bardy» dep aıyp taǵylǵan.
Arhıv qujattarynda tómendegi bir top azamatqa qatysty mynadaı derekter bar:
Dosmuhamedov Ǵabbas, 61 jasta, partııada joq, shala saýatty, burynǵy iri baı, otbasyly, saılaý quqynan aıyrylǵan, artyq astyǵyn tapsyrmaǵany jáne jasyrǵany úshin isti bolǵan, Batys Alash Ordanyń burynǵy tóraǵasynyń aǵasy, jaldamaly eńbekti paıdalanǵan, ıeliginde 19 jylqy, 2 túıe, 2 buqa, 5 sıyr, 28 qoıy, jer úıi men kıiz úıi, shóp shabatyn quraly, bir soqasy bar, Oral okrýgi Jympıty aýdany №15 aýyly turǵyny. Sýhamberlıev Saqtaǵan, 75 jasta, partııada joq, saýatsyz, burynǵy iri baı otbasynan shyqqan, otbasyly, saılaý quqynan aıyrylǵan, artyq astyǵyn tapsyrmaǵany jáne jasyrǵany úshin isti bolǵan, patshalyq kezeńde aýyl starshınasy jáne sot tóreshisi bolǵan, ómir boıy jaldamaly eńbekti paıdalanǵan, ıeliginde jer úıi, kıiz úıi, 2 jylqy, 4 túıe, 2 sıyr, 2 buqa, 10 qoıy bar, Oral okrýgi Jympıty aýdany №15 aýyly turǵyny. Sýhanov Dáýletııar, 35 jasta, partııada joq, shala saýatty, orta sharýa, yqpaldy atqaminer, sottalmaǵan, otbasyly, Jympıty aýdanynyń №15 aýyldyq sovetiniń múshesi, baıdyń qoıǵan adamy, ómir boıy aýyl sharýashylyǵymen jáne mal baǵýmen aınalysqan, jer úıi, 1 jylqy, 8 sıyr, 2 buqa jáne 4 buzaýy bar, Oral okrýgi Jympıty aýdany №15 aýyly turǵyny. Jambergenov Batyrǵalı, 44 jasta, partııada joq, áıeli ólgen, saýatty, ortasharýa, yqpaldy atqaminer, saılaý quqynan aıyrylǵan, para alǵany úshin sottalǵan, ómir boıy aýyl sharýashylyǵymen aınalysqan, jer úıi, kıiz úıi jáne jylqysy bar, Oral okrýgi Jympıty aýdany №15 aýyly turǵyny. Ábilǵazıev Esqalı, 50 jasta, partııada joq, eki áıeli bar, shala saýatty, múliktik jaǵdaıy boıynsha baı, saılaý quqynan aıyrylǵan, artyq astyǵyn tapsyrmaǵany jáne jasyrǵany úshin eki ret isti bolǵan, ómir boıy aýyl sharýashylyǵymen jáne mal baǵýmen aınalysyp, jaldamaly eńbekti paıdalanǵan, 14 jylqy, 10 sıyr, 6 buqa, 57 qoı, 2 túıesi, jer úıi jáne eki kıiz úıi bar, Oral okrýgi Jympıty aýdany №15 aýyly turǵyny. Esqalıev О́teýǵalı, 20 jasta, partııada joq, otbasyly, shala saýatty, malshy-sharýa, iri baı Ábilǵazıev Esqalıdiń uly, ákesimen birge turady, saılaý quqynan aıyrylǵan, Oral okrýgi Jympıty aýdany №15 aýyly turǵyny. Qarasholaqov Esen, 23 jasta, partııada joq, otbasyly, burynǵy iri-yqpaldy baıdyń balasy, saılaý quqynan aıyrylǵan, artyq astyǵyn tapsyrmaǵany jáne jasyrǵany úshin isti bolǵan, ómir boıy aýyl sharýashylyǵymen jáne mal baǵýmen aınalysyp, jaldamaly eńbekti paıdalanǵan, jer úıi, kıiz úıi, 12 jylqy, 6 sıyr, 4 túıe jáne 104 qoıy bar, Oral okrýgi Jympıty aýdany №15 aýyly turǵyny. Bolatov Tóleýqaıyr, 33 jasta, partııada joq, otbasyly, shala saýatty, burynǵy yqpaldy atqaminer, baı, saılaý quqynan aıyrylǵan, artyq astyǵyn tapsyrmaǵany jáne jasyrǵany úshin isti bolǵan, kıiz úıi, jer úıi, 3 sıyr, 2 jylqy, 10 qoıy bar, Oral okrýgi Jympıty aýdany №15 aýyly turǵyny. Ramazanov Ospanǵalı, 55 jasta, partııada joq, eki áıeli bar, saýatsyz, iri baıdyń jáne burynǵy aýyl starshynynyń uly, saılaý quqynan aıyrylǵan, sottalmaǵan, ómir boıy jaldamaly eńbekti paıdalanǵan, jer úıi, kıiz úıi, 6 jylqy, 6 sıyr, 1 túıe jáne 20 qoıy, aýyl sharýashylyq quraldary bar, Oral okrýgi Jympıty aýdany №15 aýyly turǵyny. Maıdanov Haırýlla, 36 jasta, partııada joq, saýatty, otbasyly, baı, saılaý quqynan aıyrylǵan, sottalmaǵan, ómir boıy aýyl sharýashylyǵymen aınalysyp, jaldamaly eńbekti paıdalanǵan, jer úıi, kıiz úıi, 8 jylqy, 5 buzaýly sıyr, 4 túıe jáne 32 qoıy bar, Oral okrýgi Jympıty aýdany №15 aýyly turǵyny. Ádilev Husaıyn, 57 jasta, partııada joq, shala saýatty, eki áıeli bar, aýqatty, yqpaldy atqaminer, saılaý quqynan aıyrylǵan, sottalmaǵan, patsha kezinde polısııada ýrıadnık jáne iz kezýshi qyzmetin atqarǵan, 1919 jyly Alash Orda úkimeti kezeńinde aýyl starshyny orynbasary jáne Jer basqarmasy múshesi bolǵan, ómir boıy aýyl sharýashylyǵymen aınalysqan, jer úıi, kıiz úıi, 1 jylqy, 3 sıyr, 10 qoıy bar, Oral okrýgi Jympıty aýdany №19 aýyly turǵyny. Jaqypov Batyrǵalı, 49 jasta, partııada joq, shala saýatty, áıeli ólgen, baı, saılaý quqynan aıyrylǵan, artyq astyqty tapsyrmaǵany jáne jasyrǵany úshin isti bolǵan, ómir boıy aýyl sharýashylyǵymen aınalysyp, jaldamaly eńbekti paıdalanǵan, jer úıi, kıiz úıi, 6 jylqy, 7 sıyr, 4 buqa, 7 túıesi, 8 bas usaq maly jáne 46 qoıy bar, Oral okrýgi Jympıty aýdany №19 aýyly turǵyny. Baıǵojıev Ábdirahman, 70 jasta, partııada joq, shala saýatty, otbasyly, burynǵy aýqatty baı, saılaý quqynan aıyrylǵan, patsha kezinde sot bolǵan, sottalmaǵan, ómir boıy aýyl sharýashylyǵymen aınalysyp, jaldamaly eńbekti paıdalanǵan, jer úıi, kıiz úıi, 3 jylqy, 6 sıyr, 2 buqa, 10 qoıy men eshkisi bar, Oral okrýgi Jympıty aýdany №19 aýyly turǵyny. Elamanova Múgilsin, 46 jasta, partııada joq, saýatsyz, jesir, múliktik jaǵdaıy boıynsha baı (kýlak), saılaý quqynan aıyrylǵan, artyq astyǵyn tapsyrmaǵany jáne jasyrǵany úshin isti bolǵan, barlyq ýaqytta aýyl sharýashylyǵymen aınalysyp, jaldamaly eńbekti paıdalanǵan, kámpeskeleý boıynsha jer aýdarylǵan baı-jartylaı feodal Elamanovtyń áıeli, jer úıi, kıiz úıi, 24 jylqy, 8 sıyr, 5 buqa, 5 túıe, 20 qoıy jáne basqa da múlikteri bar, aýylsharýashylyq salyǵyn tólemeý jáne artyq astyqty bermeý maqsatynda Aqtóbe okrýgi aýmaǵynda tyǵylyp júrgen, eki ret ustalǵan, Oral okrýgi Jympıty aýdany №19 aýyly turǵyny. Temirhanov Myrzaǵalı, 38 jasta, partııada joq, saýatty, otbasyly, baıatqaminer, saılaý quqynan aıyrylǵan, sottalmaǵan, 1928 jyly kámpeskeleý boıynsha jer aýdarylǵan baı-jartylaı feodal Elamanov Toǵaıbaıdyń aǵaıyny, ómir boıy aýyl sharýashylyǵymen aınalysqan, jer úıi, kıiz úıi, 3 jylqy, 3 sıyr, 18 qoı, 1 qashary bar, aýyl sharýashylyq salyǵyn tólemeý jáne artyq astyqty bermeý maqsatynda Aqtóbe okrýgi aýmaǵynda tyǵylyp júrgen, Oral okrýgi Jympıty aýdany №19 aýyly turǵyny. Qabaqov Zaınýlla, 18 jasta, partııada joq, boıdaq, shala saýatty, ortasha-sharýa, ákesimen birge ıeliginde jer úıi, kıiz úıi, 1 jylqy, 4 sıyr, 5 qashar, 1 túıe, 3 qoıy bar, sottalmaǵan, ómir boıy ákesimen birge aýyl sharýashylyǵymen jáne mal baǵýmen aınalysqan, Oral okrýgi Jympıty aýdany №19 aýyly turǵyny.1930 jyly 15 naýryzda OGPÝ-dyń saıası ókildigi úshtiginiń sheshimimen 16 adamǵa Qylmystyq Kodekstiń 58/8 jáne 58/10 baptary boıynsha úkim shyǵarylǵan. Aty-jónderi qujatta kórsetilgen kúıinde berilip otyr: «Dosmýhamedov Gabbas, Abılgazyev Iskalı, Balatov Toleýkaır, Ramazanov Ýspangalı jáne Adılev Hýsaın – atý jazasyna kesilsin, barlyǵynyń múlki tárkilensin. Karashýlakov Isen – on jyl merzimge konslagerge jabylsyn, múlki tárkilensin. Maıdanov Haırýlla – bes jyl merzimge konslagerge jabylsyn, múlki tárkilensin. Iskalıev Ýteýgalı, Jakýpov Batyrgalı jáne Temırhanov Mırzagalı – úsh jyl merzimge konslagerge jabylsyn, úsheýiniń de múlki tárkilensin. Sýhanov Davletıar jáne Jambergenov Batyrgalı – úsh jyl merzimge konslagerge jabylsyn. Baıgýjıev Abdrahman jáne Elamanova Mogýlsýn – úsh jyl merzimge Sibirge jer aýdarylsyn, ekeýiniń de múlki tárkilensin. Sýhamberlıev Saktagan – januıasymen birge Aqmola okrýgine jer aýdarylsyn, múlki tárkilensin. Kabakov Zaınýlla – tergeýde bolǵan kezi esepke alynyp, qamaýdan bosatylsyn».
1930 jyly 22 naýryzda ólim jazasyna kesilgen 5 adamǵa qatysty úkim saǵat 16.40-ta oryndalǵan. Qujattardy qaraǵan kezde baıqaǵanymyz, konslagerge aıdalǵan adamdardyń kópshiliginiń keıingi taǵdyry belgisiz. Tek qana Maıdanov Haırýllanyń 1934 jyly 25 maýsymda eńbekpen túzeý lagerinen bosap shyqqany týraly Karlagtyń bastyǵy qol qoıǵan anyqtama bar. Al Sibirge jer aýdarylǵan Ábdirahman Baıǵojıev pen Múgilsin Elamanovaǵa qatysty 1933 jyly 11 naýryzda Oral oblysy aýmaǵynda jáne Qazaqstanmen shekaralas jerlerde taǵy da 3 jyl merzimge turýǵa tyıym salatyn Batys Sibir ólkesi OGPÝ-nyń úkimi shyqqan.
1989 jyly 16 mamyrda jazyqsyz jazalanǵan jandardyń barlyǵy Oral oblystyq prokýratýrasynyń qaýlysymen aqtalǵan. Degenmen olardyń keıingi taǵdyry qalaı bolǵandyǵy, urpaqtarynyń qaıda júrgendigi qatty oılandyrady.
Qoryta aıtqanda, 1929-1930 jyldary keńestik bılikke qarsy baskóterýler Jympıty aýdanynyń biraz aýylyn qamtyǵan. 1929 jyly aýdannyń №6 jáne №11 aýyldarynyń baılary men atqaminerlerin, barlyǵy 24 adamdy aıyptaǵan arhıv qujattary tabyldy. Olardyń 12-si atý jazasyna kesilse, qalǵan 9 adam 3-5-10 jyl merzimderge sottalǵan jáne 3 adam 3 jylǵa jer aýdarylǵan. Sonymen birge kóterilisshilerdiń №20 aýylda – Aıtpaı Taýyshov, №17 aýylda – Aıat Qabyshev, №18 aýylda – Jubandyq Aqbolatov, №24 aýylda – Esen Amankelev, №13 aýylda – Tólen Esbolatov sekildi belsendi ókilderi bolǵandyǵy jóninde málimet kezdesti.
Saıası qýǵyn-súrgin qurbandarynyń esimderin halyq bilýi tıis. Olardy búkil qoǵam halyq batyry dep tanyp, qazirgi jas urpaq erjúrek ata-babalarynyń erligin maqtanysh etýi kerek dep oılaımyz. Sondyqtan Keńes ókimetiniń ujymdastyrý saıasatyna qarsy halyq kóterilisterine qatysty derekter ǵylymı aınalymǵa tolyq engizilip, oqýlyqtarda jarııalanýy, mýzeılerde dáriptelýi jáne ǵylymı-tájirıbelik konferensııalarda baıandalýy qajet.
Esqaırat HAIDAROV,
Jáńgir han atyndaǵy BQATÝ-dyń aǵa oqytýshysy,
tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty,
Saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn tolyq aqtaý jónindegi Batys Qazaqstan oblystyq jumys tobynyń múshesi