Kún qulanıektenip atyp kele jatqanda bıik kókten bılep oınap aq ulpa qar jaýǵan. Tóńirektiń bári kózqaryqtyrardaı appaq-aý, appaq. Kirshiksiz, appaq álemde Irına Harlamova ózi jumys isteıtin balabaqshaǵa aıaǵy jerge tımeı asyǵyp keledi. Ejelden tabıǵattyń osyndaı bir tazalyǵyn unatatyny bar. Jan tazalyǵyna, ar tazalyǵyna uqsas kórkem kórinis kókirektegi peıiline tym jaqyn, tym ystyq.
Irına Vladımırovna shýaq ataýlyny et júregi eljireı súıedi, ásirese, adamdardyń boıynan sebezgileıtin shýaq nuryn, jan dúnıesine qýat berer sáýleni. О́zi de jaqsy men jaısańnyń alaqan jylýyn, júrek jylýyn kóp kórgen. Sol úshin de shyn peıilden aq alǵysyn aıtýdan jalyqqan emes.
Tul jetim Irına Vladımırovna úshinshi synypqa deıin jamaǵaıyn tátesiniń qolynda boldy. Sodan soń Aqkóldegi balalar úıi. Bala kóńil tul jetimdiktiń ne ekenin jete túsine qoıǵan joq. О́zi tárizdi jetkinshekter kóp eken. Birden baýyr basyp ketti. О́ıtkeni keýdesinen keri ıteretinder bolǵan joq, qaıta baýyrlaryna tartty. Taǵdyr erkeletpese de, qoǵam, aınalasyndaǵy orta kekilinen sıpap, kóńilin jubatty. Tátesine eshbir ókpe aıta almasa kerek-ti, ózi de jalǵyzbasty adamnyń ózgege qamqor bolýǵa qaýqary qaıdan jetsin?! Shyn jany ashyp, et júregi eljirep tursa da tálimdi tárbıe bere almasyn sezingen bolar. Jamaýly kóılek kıgizip, janyn júdetkenshe, balalar úıi durys dep sheshken shyǵar-aý. Tátesiniń boljamy teris ketken joq. Ánsheıinde bylaıǵy jurt ataýynan shoshıtyn balalar úıi qubyjyq keıiptes emes eken. Týǵan Otanynyń, ósken eliniń qapysyz qamqorlyǵy da. Aqkóldegi balalar úıinde toǵyz otbasy boldy. Oqyrmanǵa túsinikti bolýy úshin otbasynyń qarapaıym tilmen aıtqanda, top ekendigin taratyp aıta ketelik. Tulymy jelbiregen kishkentaı qyzdar biryńǵaı bir topta, uldar da solaı. Boı jetip qalǵan qyzdar men er jetip qalǵan uldar óz aldyna bir bólek. Otbasynyń barlyq jaǵdaıy týǵyzylǵan, turmysqa qajetti dúnıeniń bári bar, eń bastysy, balalardyń arasynda bir-birine degen qurmetpen qaraıtyn, izetpen qarym-qatynas jasaıtyn ádemi dástúr qalyptasqan.
Birde balalar esik aldynan kishkentaı kúshik taýyp alypty. Túımedeı kózderi mólt-mólt etken qol basyndaı jetim kúshik. Álgi kúshikke ádemilep úıshik istegen. Támam bala ashanadan tamaq tasyǵan. Sińirine ilinip, ázer júrgen kúshik jetim balalardyń qamqorlyǵynan keıin doptaı domalap qaldy. Qara kúshikke Chernısh degen at qoıdy. Qoldary bosaı qalǵanda barlyǵy Chernıshpen oınap, erkeletip, qydyrtýdy jaqsy kóretin. О́zderi tasbaýyr taǵdyrdyń teperishin kórip júrse de, jetim kúshikti jebep, anyq ajal aýzynan aman alyp qalǵandary ǵajap edi.
Jetinshi synypta bolýy kerek, horeografııanyń qatty qyzyqtyrǵany. Oǵan Irına Podaneva esimdi tárbıeshisi sebep boldy. Irına Aleksandrovna ádemi ónerdiń qyr-syryn túsindirip, jas qyzdyń kóńilin aýlaı tústi. Bı óneriniń alǵashqy álippesin jan-dúnıesimen uǵynǵan soń Irına Vladımırovna bolashaqta ómirin osy ónermen baılanystyramyn dep berik sheshimge kelgen. Solaı boldy da. Orta mektepti bitirgen soń Kókshetaý qalasynda Aqan seri atyndaǵy joǵary mádenıet kolledjiniń halyqtyq kórkem óner mamandyǵyna qujat tapsyrǵan. Mektepte jaqsy oqysa da, bı óneri beıtanys bolmasa da, tula boıynda shyn ónerge degen ynta-yqylasy shúpildep tursa da, balań kóńilde alań sezim bar edi. Túse almasa qaıtpek, bolashaqqa degen úmiti úzile me? Qoltyǵynan demeıtin ata-anasy da joq qoı.
– Áıteýir, mektepte jaqsy oqyǵanym sep bolsa kerek, emtıhandardy esh qınalmaı tapsyrdym, – deıdi Irına Vladımırovna, – ańsaǵan armanyma jetkendegi qýanyshymdy kórseńiz ǵoı, tóbem kókke eki-aq eli jetpeı qaldy. Bolashaqta horeografııa ujymynyń jetekshisi bolamyn. Bir kezde ózim ańsaǵan, kóńilim qulaı súıgen uly ónerge jas urpaqty baýlyǵanǵa ne jetsin?! Talaı balaýsa kóńildegi baldyrǵan armannyń shoǵyn úrlep jandyrsam, mynaý jaryq dúnıege kelip, adam bolyp ómir súrgenim beker bolmaıdy ǵoı.
Kolledj qabyrǵasyndaǵy bilim nárin sińirgen, sol bilimdi tájirıbemen ushtaǵan tórt jyl qas pen kózdiń arasyndaǵydaı óte shyqty. Jaı ótken joq, ózindik dástúri qalyptasqan oqý ornynda táp-táýir bilim aldy. Sabaqqa yntaly qyz óte jaqsy oqydy.
– Irına sabaqqa óte yntaly, tártipti qyz boldy, – deıdi joǵary mádenıet kolledjiniń mýzykalyq pánder oqytýshysy Irına Zaıseva, – úlgerimi de jaqsy. Búginde Stepnogor qalasynda abyroıly eńbek etip júr.
Bul kezde atalǵan oqý ornynyń «Jarqyn» halyqtyq bı ansambliniń ataǵy jer jaryp turǵan kezi. 2012 jyly oblystyq ulttyq jastardyń Delfıı oıyndarynda birinshi oryn alǵan. Respýblıkalyq osy taqylettes saıysta da kúmis júldege ıe boldy. 2013 jyly Túrkııada ótken folklorlyq ansamblderdiń VI festıvaline qatysyp, mártebeleri ósti. Mine, osyndaı jetistikter oqý ornynda bilim alýshy jastardy qanattandyra tústi.
Keıipkerimizdiń aıtýyna qaraǵanda, ómirsheń ónerdiń oty mazdap turǵan kolledjdegi ómiri tirshiliktegi eń bir mereıli sáti eken. Kolledj dırektory, Ybyraı Altynsarın atyndaǵy tósbelgi ıeleri Quralaı Ydyrysova oqý ornynda bilim alyp jatqan áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan jáne jetim balalardan qamqorlyǵyn aıamaǵan.
– Ustazdaryma alǵysym sheksiz, – deıdi Irına Vladımırovna, – meniń júregimdegi uly ónerge degen umtylysty ushtap, kózqarasymdy qalyptastyrdy. Kolledjde mádenı sharalar jıi ótetin. Súıikti ustazymyz A.Pogorelyı jetekshilik etetin «Samosvety» bı ansambli oblystyq, respýblıkalyq baıqaý- larǵa jıi qatysyp, júldeli oryndardy ıelenip júrdi. Biz de osyndaı baıqaýlarǵa qatysyp, óner shyńdadyq, tájirıbe qalyptastyrdyq. Jaıly jataqhanada turdyq. Shákirtaqymyz kún kórisimizge tolyq jetti, eshteńege muqtaj bolǵan joqpyz. О́ner adamdarynyń arasynda júrip, bir-birimizben shynaıy adamgershilik turǵysynda qarym-qatynas jasaýdy úırendik. Adamdy qurmetteı bilýge tárbıeledi. 2016 jyly osy oqý ornyn bitirgen soń aldymda jańa jol turdy. Árıne, men týǵan ólkeme bet aldym. Sol jerdegi «Rassvet» jazǵy balalar lagerinde jumys istegen bolatynmyn.
Keıin Stepnogor qalasyna qonys aýdarǵan. Shaǵyn qaladaǵy №2 «Baldyrǵan» balalar baqshasyna bı úıirmesiniń jetekshisi bolyp ornalasqan. 2011 jyly bilimin jetildirýge qumar Irına Vladımırovna qaıta daıarlaýdan ótip, pedagog-moderator sanatyna ıe bolypty.
– Shaǵyn qalada osyndaı mamandyq ıeleri óte qat, – deıdi «Baldyrǵan» balalar baqshasynyń dırektory Gúlnar Ydyrysova, – onyń ústine kishkentaı balalardy úlken ónerge baýlyp, tárbıeleýge jany qumar dál Irına Vladımırovnadaı maman tabyla bermeıdi. О́zi de bilimin jetildirýge yntaly. Tek turmystyq jaıy qıyndaý bolyp júr. Buryn ata-anasynan qalǵan páterleri bolǵan eken, apasy turmysqa shyqqanda álgi úıdi satsa kerek. Sol sebepti baspanasyz júr. Qazir joldasy, eki balasymen birge páter jaldap turady. Osy bir jaı janyna batyp júr.
Keıipkerimizdiń endigi armany Mıron men Bogdan esimdi qos ulyn tańǵy shyqtaı móldiregen ananyń appaq mahabbatyna orap, tárbıelep ósirý. О́zi ana meıirin, ana peıilin kórmegen soń tal boıyna jınalǵan ińkár sezimdi perzentteriniń boıyna quıyp, gúl jaınatyp ósirmek.
Irınanyń shákirtteri qalaishilik baıqaýlarǵa jıi qatysady. Tipti, 2021 jyly Pavlodar qalasynda ótken halyqaralyq baıqaýǵa qatysyp, júldege de ıe bolǵany bar. Shaǵyn qalanyń shyraıyn keltiretin baldyrǵandar da qaýlap ósip keledi.
Mine, qurqyltaıdyń uıasyndaı jyp-jyly, jańa zamannyń talabyna tolyq jaýap beretin balabaqsha. Asyǵa basqan Irına Vladımırovna da jetip qaldy. Balabaqshanyń aldynda qaıyń aǵashtary ósip tur. Soltústiktiń sýyǵyna tońǵan, endi birer kúnnen soń aspannan nur tógilip, qara jerdiń qyrtysy jibip, tamyryna nár barmaq. Sol sátte aq qaıyńdar jasyl jelegin jaıqaltyp, qaýlap ósetin bolady. Adam da osy-aý dep oılaǵan Irına Vladımırovna, taǵdyrdyń qysy tońdyrsa, kóktemniń shýaǵy kóńilin qulpyrtady. Tek tamyrǵa jeter nár kerek. Ol nár ár pendeniń peshenesine jazylǵan ómir syıy. Meıli ol óner bolsyn, meıli ol kádimgi qarapaıym tirshilik bolsyn, qalaı bolǵan kúnde de jan jylýy. Barsha adamzat sol jylýmen kóktemek. Qara jerge tal ekseń, bıikke boı salyp óskisi keledi emes pe? Bir kezde ózi de balań kúıinde, sábı kezinde jarqyn ónerdiń jasampaz lebimen qulpyrǵysy kelgen. Sol sátte kóńili kóktemge aınalyp, kóbelekshe ushyp-qonyp, qyzyldy-jasyldy álemdi kezip ketetin. Endi mine, ózi de támam baldyrǵandy baýlyp júr. Ustazdarynyń ulaǵatty bolǵany qandaı jarasymdy?!
Aqmola oblysy,
Stepnogor qalasy